KİK Kararı: 2015/UH.II-2995

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/067
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 11.11.2015
Karar No : 2015/UH.II-2995
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Şahintaş İnş. Taş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Çetiner - Ceren Tur. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi,

Gölbaşı Mah. Atatürk Cad. No: 10 Bozova/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü,

Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü Ceylanpınar/ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/76325İhale Kayıt Numaralı “2015 Yılı 3 Yıllık Servis Aracı (Minibüs-Midübüs)(Şoförüyle Birlikte) Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü tarafından 28.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015 Yılı 3 Yıllık Servis Aracı (Minibüs-Midübüs)(Şoförüyle Birlikte) Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Şahintaş İnş. Taş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.- Mehmet Çetiner - Ceren Tur. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin 12.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2015 tarih ve 83971 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2699 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin çok altında olduğu, verilen teklifle işin yapılmasının mümkün olmadığı, açıklama kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olduğu, açıklamada aritmetik hata yapıldığı, ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri için belge sunulmadığı, damga vergisi, kurumlar vergisi ve KİK payının mevzuata aykırı olarak hesaplandığı, bu şekilde yapılan açıklamanın uygun olmadığı, işçilik hesaplamalarının söz konusu Tebliğin 78.6 ve 79.3.3’üncü maddesine aykırı olarak hesaplandığı, araçların yazlık ve kışlık lastik giderlerinin, zincir giderinin, akümülatör giderinin, bakım ve onarım giderinin, temizlik giderinin, MTV giderinin, GPS giderinin araç muayene giderinin, egzoz ölçüm giderinin, mali sorumluluk sigortası giderinin, kasko giderinin, trafik para cezası giderinin, HGS ve OGS giderinin fiyat teklifine yansıtılmadığı, sunulan proforma faturalarda YMM ve SMMM onaylarının ve meslek mensubu beyanlarının yer almadığı, kiralanacak araçlara ilişkin olarak araç kira sözleşmesinde akaryakıt, bakım onarım, şoför ve diğer giderlerin araç sahibi tarafından karşılanacağı belirtilmiş olsa da maliyet bileşenlerinin bu şeklide belirtilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, araç yakıt gideri için sunulan proforma faturaların ikinci dönem geçici vergi beyannamesine ait olmadığı, araçların km başına ne kadar yakıt tüketeceğine dair belge sunulmadığı, yakıt giderini tevsik için sunulan belgelerin ekinde YMM, SMMM veya SM’ye ait oda faaliyet belgesinin sunulmadığı, proforma faturaları düzenleyen SMMM’nin üçüncü kişiler ile sözleşme yaptığına dair belge sunulmadığı, akaryakıt giderine ilişkin açıklamaların araçların model, marka ve motor hacimlerinin farklı oldukları dikkate alındığında gerçekle örtüşmediği, söz konusu gidere ilişkin teknik rapor ve ekspertiz raporları ile açıklama yapılmadığı, Teknik Şartname’nin 1.2, 1.3, 1.4, 1.6, 1.7, 1.13, 1.16, 1.19, 1.23, 1.24,1.28, 1.31, 1.42, 1.46 ve 1.48’inci maddelerinde belirtilen maliyet kalemlerinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı, ihalede çalışacak personel için öngörülen maliyetin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, araçların amortisman ve bakım-onarım giderlerine ilişkin olarak belge sunulmadığı, sonuç olarak bahse konu istekli tarafında sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’inci maddesinde ihale konusu işin adı, “2015 Yılı 3 Yıllık Servis Aracı (Minibüs-Midübüs)(Şoförüyle Birlikte) Kiralama İşi” olarak belirtilmiş olup aynı maddede işin türü ve miktarı “44 Adet Servis aracı Midibüs: Şoförlü, 2011 Model ve Yolcu Kapasitesi en az 27 Kişilik ile 7 Adet Servis Aracı Minibüs: Şoförlü, 2011 Model ve Yolcu Kapasitesi en az 14 Kişilik” şeklinde ifade edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerce; KDV Hariç ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerini istekliler teklif verecekleri fiyata dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İsteklilerce; KDV Hariç ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerini istekliler teklif verecekleri fiyata dahil edeceklerdir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır..” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin 24.08.2015 tarih ve 72191-72192 sayılı dilekçeler ile anılan ihaleye ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, konuya ilişkin olarak Kurul tarafından alınan 16.09.2015 tarih ve 2015/UH.II-2548 sayılı karar ile 16.09.2015 tarih ve 2015/UH.II-2549 sayılı kararda “…Netice itibariyle, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre yeniden tespit edilmesi, teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif olarak tespit edilecek isteklilere teklifte yer alan önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirtildiği sorgulama yazısının gönderilerek, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine göre üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmek suretiyle açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların, düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin yeniden tespit edilmesi, teklifi sınır değerin altında kalacak isteklilere teklifte yer alan önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirtildiği sorgulama yazısının gönderilerek üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmek suretiyle açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir...” hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu Kurul kararlarında ihale komisyonunun sınır değeri hatalı hesapladığı, bu nedenle sınır değerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre yeniden tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilere teklifte yer alan önemli maliyet bileşenlerinin açıkça belirtildiği sorgulama yazılarının gönderilerek, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi ve yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, bahsi geçen Kurul kararlarında yer alan açıklamalar doğrultusunda, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 1,3’e bölünmek suretiyle 9.560.447,81 TL olarak hesaplandığı ve anılan tutarın altında geçerli tek teklifi vermiş olan Nizip Akgün Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.den 30.09.2015 tarihli ve 4998 sayılı yazı ile yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği tespit edilmiştir. Bahse konu yazıya istinaden adı geçen istekli tarafından sunulan açıklamalar ihale komisyonunca uygun olarak değerlendirilmiş ve 06.10.2015 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla ihale, Nizip Akgün Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Nizip Akgün Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.ye yeniden gönderilen 30.09.2015 tarih ve 4998 sayılı aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “İşletmemizde 28.07.2015 günü saat 14:00’de yapılan 2015 Yılı 3 Yıllık Servis Aracı (Minibüs-Midibüs)(Şoförüyle Birlikte) Kiralama işine ait ihalede vermiş olduğunuz fiyat teklifiniz Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesine istinaden Alım-Satım ve İhale Komisyonumuzca aşırı düşük bulunmuş olup, bu işin yapılmasına ait teklif bileşenlerinin detaylı açıklamasını 3 (üç) iş günü mesai bitimine kadar İşletmemize bildirmeniz gerekmektedir. Aksi halde teklifiniz reddedilecektir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Yeniden gönderilen açıklama isteme yazısında anılan istekliye mevzuata uygun olarak süre verilmiş olmasına rağmen idarece belirlenmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin yine açık ve net olarak belirlenmediği, dolayısıyla idarece tesis edilen işlemin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale konusu işte iki farklı tipte toplamda elli bir adet araç çalıştırılacağı ve araç giderlerinin birçok maliyet (kira bedeli, kasko, sigorta gideri vb.) bileşeninden oluştuğu göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerinin daha sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla idarece İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca tüm maliyet bileşenlerinin belirlenmesi, bu maliyet bileşenleri içerisinden teklifte önemli olanların tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliden bu bileşenlerle ilgili olarak yeniden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Nizip Akgün Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.den teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle sınırlı olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi