KİK Kararı: 2015/UH.II-2978

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/067
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 11.11.2015
Karar No : 2015/UH.II-2978 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğruyol Temizlik-Özlem DOĞRUYOL,

Mimar Sinan Mah. İbni Sina Cad. No: 11/3 Esenler/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Merzifon Belediye Başkanlığı

Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Sofular Mahallesi Cumhuriyet Caddesi No: 163 05300 Merzifon/AMASYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/115100 İhale Kayıt Numaralı “30 Kişi ile Personel” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Merzifon Belediye Başkanlığı tarafından 28.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “30 Kişi ile Personel” ihalesinin idare tarafından 27.10.2015 tarihinde iptal edildiğinin Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol’a bildirilmesi üzerine, söz konusu istekli tarafından 02.11.2015 tarih ve 86096 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.11.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2810 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihaleye 06.10.2015 ve 19.10.2015 tarihlerinde şikâyet başvurularında bulundukları, ilk başvuruları sonucunda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan kura çekimine katılarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, daha sonra ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.nin şikâyet başvurusu üzerine iş deneyimi tevsik amacıyla sundukları sözleşmede, SM, YMM, SMMM veya vergi dairesi onayı bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra yeniden yapılan kura çekimi sonucunda ihalenin Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, söz konusu karar üzerine bu defa 19.10.2015 tarihinde yeniden şikâyet başvurusunda bulundukları, şikâyet başvuruları sonucunda iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş oldukları belgelerin mevzuata uygun olduğundan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığına ve idareye karşı ilan ve davet tarihinden geriye doğru son iki yıl içinde 4735 sayılı Kanun kapsamında iş yapmamış olmaları sebebiyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirmede 1 puan daha almalarına karar verildiği, ancak idarece düzeltici işlem yapılarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerekirken ihalenin 27.10.2015 tarihinde, 18 süpürgeci personeline yıllık 50’şer saat fazla mesai verilmesi gerektiği, ancak Teknik Şartname hazırlanırken bu durumun sehven unutulduğu, bu hususun Teknik Şartname’ye eklenmesinin yaklaşık maliyeti, işin niteliğini ve mahiyetini değiştireceği gerekçesiyle iptal edildiği, söz konusu iptal gerekçesinin, idarece şikâyet başvuruları üzerine tespit edilmesinin inandırıcı olmadığı ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı olduğu, ihale komisyonunun amacının ihalenin kendilerinde bırakılmaması olduğu, idarece tespit edilen eksikliğin iş artışı kapsamında değerlendirilebileceği, belirtilen nedenlerle raportör, ihale komisyonu başkan ve üyeleri tarafından görevi kötüye kullanmak ve Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş. firmasına haksız kazanç sağlamaktan dolayı inceleme yapılması ve gerekli cezai müeyyidelerin uygulanması, ödemiş oldukları şikâyet başvuru bedelinin raportör, ihale komisyonu başkan ve üyelerine rücu edilmesi ve ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “30 Kişi ile Personel” olarak belirtilmiş olup, anılan Şartname’nin ekinde, işin miktarı ve türü tablo halinde

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Otobüs Şoförü(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

2,00

12

2

Kaynak Ustası(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

1,00

12

3

Motor Ustası(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

6,00

12

4

Oto Elektrik Ustası(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

1,00

12

5

Bekçi(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

3,00

12

6

Kaporta Ustası(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

2,00

12

7

Çaycı(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

1,00

12

8

Büro Personeli Lisans(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

3,00

12

9

Büro Personeli Ön Lisans(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

3,00

12

10

Büro Personeli(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

7,00

12

11

Lastik Ustası(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

1,00

12

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışma (2 Adet Otobüs Şoförü İçin Toplam 29 Gün)

gün

29

2

Fazla Çalışma (Büro Personeli Lisans) (3 Adet Büro Personeli İçin Toplam 100 Saat)

saat

100

3

Fazla Çalışma (Büro Personeli) (7 Adet Büro Personeli İçin Toplam 100 Saat)

saat

100

Şeklinde gösterilmiştir.

Yine İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” üst başlıklı 25.3’üncü maddesinde “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

2 KİŞİ

OTOBÜS ŞOFÖRÜ

B.A.Ü.Ü. %15 FAZLASI

29 GÜN U.B.G.T.G

1 KİŞİ

KAYNAK USTASI

B.A.Ü.Ü. %30 FAZLASI

6 KİŞİ

MOTOR USTASI

B.A.Ü.Ü. %30 FAZLASI

1 KİŞİ

OTO ELEKTRİK USTASI

B.A.Ü.Ü. %30 FAZLASI

3 KİŞİ

BEKÇİ

B.A.Ü.Ü. %15 FAZLASI

2 KİŞİ

KAPORTA USTASI

B.A.Ü.Ü. %30 FAZLASI

1 KİŞİ

ÇAYCI

B.A.Ü.Ü. %15 FAZLASI

3 KİŞİ

BÜRO PERSONELİ LİSANS

B.A.Ü.Ü. %30 FAZLASI

100 SAAT FAZLA ÇALIŞMA

3 KİŞİ

BÜRO PERSONELİ ÖN LİSANS

B.A.Ü.Ü. %20 FAZLASI

7 KİŞİ

BÜRO PERSONELİ

B.A.Ü.Ü. %15 FAZLASI

100 SAAT FAZLA ÇALIŞMA

1 KİŞİ

LASTİK USTASI

B.A.Ü.Ü. %30 FAZLASI

NOT:

- B.A.Ü.Ü. : BRÜT ASGARİ ÜCRET ÜZERİNDEN
- U.B.G.T.G : ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

-Toplam 30 adet personelin tamamına yemek ücreti aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 6,50-TL olarak verilecek olup teklif fiyata dahil edilecektir.

-2 adet otobüs şoförü için yol gideri teknik şartnamenin 5.2' inci maddesinde belirtildiği üzere aylık 10 gün üzerinden günlük 32,00-TL olarak verilecek olup teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

28.09.2015 tarihinde yapılan inceleme konusu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, verilen 5 geçerli teklifin eşit olmasının ardından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda 30.09.2015 tarihinde gerçekleştirilen kura çekimi sonucunda, aynı tarihte alınan ihale komisyon kararı ile Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol’un da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bu kararın ardından başvuru sahibi Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol’un Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan puanlama sonucunda, ihaleyi yapan idareye karşı yüklenimde bulunulan hizmet işlerinde işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenmediğine ilişkin idarece tespit yapılmadığından fazladan 1 puan almaları gerektiği ve kura çekimine davet yazısı ile kura çekim işlemi arasındaki sürenin az olması (aynı gün) nedeniyle kura çekimine katılmalarının mümkün olmadığı yönünde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu isteklinin ilk iddiasının idarece yerinde bulunmadığı, ikinci iddiasının da yerinde bulunmamakla birlikte, idarece kura işleminin yeniden yapılmasına karar verildiği, 09.10.2015 tarihinde Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol, Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş. ve Diriliş Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında yeniden yapılan kura çekimi sonucunda alınan 12.10.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile bu defa Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol’un ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Bu kararın ardından 12.10.2015 tarihinde Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.nin ikinci kura çekim işleminin iptal edilmesi ve mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen birinci kura işleminin uygun görülerek kazanılmış haklarının geri verilmesi yönünde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvurunun ardından atanan raportör raporu doğrultusunda, 13.10.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.nin iddialarının reddedilmesine karar verilmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol’un teklifinin, şikâyet konularından farklı bir gerekçe ile, iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan sözleşmede SM, YMM, SMMM veya vergi dairesi onayı bulunmadığı, dolayısıyla sunulan belgenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve 14.10.2015 tarihinde kura çekim işleminin yeniden yapılmasına karar verildiği, 14.10.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş. ve Diriliş Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan kura çekimi sonucunda Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Diriliş Tem. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Bu karara başvuru sahibi Doğruyol Temizlik-Özlem Doğruyol’un 19.10.2015 tarihinde ikinci kez, iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş oldukları sözleşmede SM, YMM, SMMM veya vergi dairesi onayı bulunmasının gerek olmadığı, dolayısıyla sunulan belgenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesine uygun olduğu ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan puanlama sonucunda, ihaleyi yapan idareye karşı yüklenimde bulunulan hizmet işlerinde işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenmediğine ilişkin idarece tespit yapılmadığından fazladan 1 puan almaları gerektiği, hak edilen toplam 3 puanın verilmeyerek bilinçli ve art niyetli olarak ihale dışı bırakıldıkları ve raportör olarak atanan belediye başkan yardımcısı Aslan Torun ile ihale komisyonu üyelerinin ilişkili olduğu Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş.ye haksız kazanç sağlandığı yönünde şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu başvurunun ardından idarece 27.10.2015 tarihinde alınan kararda, iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan sözleşmenin noter, SM, YMM, ve SMMM’ye tasdiki ile ilgili mevzuatta bir hüküm bulunmadığından şikâyetçinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararının uygun olmadığına ve başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirmede başvuru sahibi ile bu maddeden puan alamayan diğer isteklilere birer puan daha verilmesine karar verildiği,

Bununla birlikte aynı şikâyete cevap kararında ve 27.10.2015 tarihli ihale komisyon kararında, 27.10.2015 tarihli ve 879 sayılı Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nün, ilgili ihaleye ait Teknik Şartname’nin 2.2’nci maddesinde 1 kişi kaynak ustası, 6 kişi motor ustası, 1 kişi oto elektrik ustası, 2 kişi kaporta ustası ve 1 kişi lastik ustası olmak üzere toplam 11 usta personelin belediye hizmetlerinin aksamaması için belediyeye ait tüm hizmet araçlarında oluşan arızaların giderilmesinde mesai saatlerinin de dışında çalıştırılacağı, ancak ilgili personelin tamamına yıllık 50’şer saat fazla mesai verilmesinin Teknik Şartname hazırlanırken sehven unutulduğu, 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde ilgili ihaleye ait Teknik Şartname’nin 2.2’nci maddesinde belirtilen 1 kişi kaynak ustası, 6 kişi motor ustası, 1 kişi oto elektrik ustası, 2 kişi kaporta ustası ve 1 kişi lastik ustası olmak üzere toplam 11 usta personele yıllık 50’şer saat fazla mesai ücreti öngörülerek şartnameye eklenmesi hususundaki talebi doğrultusunda ve ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, tekliflerin değerlendirilme aşamasında fazla mesai ücretinin ihaleye eklenmesinin mümkün bulunmadığı, mesai saatleri dışında çalıştırılacak personelin 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre özlük haklarının korunarak hak edilen ücretin verilmesinin esas olduğu, aksi halde işçilere fazla mesai yaptırılıp karşılığında fazla mesai ücreti verilmemesinin yasaya aykırılık teşkil edeceği, bu gerekçe ile ihaleye ait Teknik Şartname’de sehven unutulan fazla çalışma ücretlerinin bu aşamada Teknik Şartname’ye eklenmesinin yaklaşık maliyeti, ihalenin niteliğini ve mahiyetini değiştireceği ve yapılacak işlemin düzeltici işlemle giderilemeyeceği belirtilerek, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi gereğince ihalenin iptaline karar verildiği ve belirtilen kararın aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”hükmü bulunmaktadır.

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde de “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmüne yer verilmiştir. Söz konu maddenin gerekçesinde de yer alan; “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılamaması ya da Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti” şeklindeki durumlarda ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanıdığı, bunun yanında Kanun’un 40’ıncı maddesinin altıncı fıkrası ile ihale komisyonu kararı üzerine, ihale yetkililerine de ihale komisyonu kararının alınmasından itibaren 5 iş günü içerisinde yapacakları inceleme sonucunda, gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkisi verildiği anlaşılmakla birlikte ihale komisyonları ile ihale yetkililerinin söz konusu yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığı, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılması gerektiği düşünülmektedir.

Yukarıda aktarılan hükümler ve tespitler çerçevesinde, idarece inceleme konusu ihalenin, başvuru sahibinin son şikâyetinde belirttiği, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan puanlama sonucunda daha yüksek puan alması gerektiği yönündeki iddialarının uygun bulunmasının ardından Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nün toplam 11 usta personele yıllık 50’şer saat fazla mesai ücreti öngörülerek şartnameye eklenmesi hususundaki talebi doğrultusunda, Teknik Şartname’de sehven unutulan fazla çalışma ücretlerinin, tekliflerin değerlendirilme aşamasında Teknik Şartname’ye eklenmesinin mümkün olmaması gerekçesiyle iptal edildiği, ancak, ihale dokümanının hazırlanması aşamasında ve dokümanda zeyilname yapılarak gerekli değişikliğin yapılabileceği aşamada öngörülmeyen toplam 11 usta personele yıllık 50’şer saat fazla mesai ücreti ödenmesinin, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi çerçevesinde yapılan 3 kura çekimi, 6 ihale komisyon kararı ve idarece başvuru sahibinin şikâyetinin uygun bulunduğu aşama sonrasında unutulduğunun anlaşılmasının idarelerce ihalelerde, saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine riayet edilmesi gerekliliği karşısında gerçekçi olmadığı, kaldı ki alıma konu hizmet işinin, mevcut ihale dokümanına göre yapılacak iş programıyla fazla mesaiye gerek kalmadan da tamamlanabileceği anlaşıldığından ihale komisyonunun ihalenin iptaline yönelik gerekçeleri mevzuata uygun bulunmamıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin ihale komisyonunun amacının, ihalenin kendilerinde bırakılmaması olduğu, raportör ile ihale komisyonu başkan ve üyeleri tarafından görevin kötüye kullanıldığı ve Merzifon Tansa Gıda Mad. Paz. Tic. San. A.Ş. firmasına haksız kazanç sağlandığı yönündeki iddialarına ilişkin olarak ihale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda somut verilere ulaşılması mümkün bulunmadığından bu hususta değerlendirme yapılamamıştır.

Bunun yanında, itirazen şikâyet başvurularında başvuru sahipleri tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) nolu alt bendinde belirtilen şikâyet bedelinin yatırılması zorunlu olup, kamu ihale mevzuatında şikâyet bedelinin idareden alınarak başvuru sahibine verilmesine imkân veren bir düzenleme yer almamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 39’uncu maddesi uyarınca ihale komisyonu kararı ile 27.10.2015 tarihinde iptal edildiği, ancak iptal gerekçesinin ve iptal işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi