KİK Kararı: 2015/UH.II-2826

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/063
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 27.10.2015
Karar No : 2015/UH.II-2826
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ,

Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.,

Şekermurat Mah. Seceri Sok. No: 23/A Selçuklu/KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya Büyükşehir Belediyesi Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü,

Nişantaşı Mah. Vatan Cad. No: 2/A 42060 Selçuklu/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/100428 İhale Kayıt Numaralı “Su Sayaç Endeks Okuma, Fatura Tebliği, Kaçak ve Usulsüz Su Kullanımlarının Tespiti, Sayaç Değiştirme, Sökme / Takma, Açma / Kesme, Sayaç Yeri Islahı, Belediye Vanasından Kesme / Açma, Yerinde Arıza Giderme ve Bağlı Hizmet İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Büyükşehir Belediyesi Su Kanal İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 09.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Su Sayaç Endeks Okuma, Fatura Tebliği, Kaçak ve Usulsüz Su Kullanımlarının Tespiti, Sayaç Değiştirme, Sökme / Takma, Açma / Kesme, Sayaç Yeri Islahı, Belediye Vanasından Kesme / Açma, Yerinde Arıza Giderme ve Bağlı Hizmet İşleri” ihalesine ilişkin olarak Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin 28.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2015 tarih ve 81013 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2575 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale komisyonu kararı ile başvuru sahibi isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin 2 ve 8’inci kalemlerine ilişkin olarak teklif edilen tutarın sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik tutarının altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ancak ihale dokümanında yer alan düzenlemeler gereğince ihale tarihinde yürüklükte bulunan asgari ücret tarifesi üzerinden hesaplanan sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin 21.402.191,64 TL olduğu, başvuru sahibi Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 21.713.560,00 TL olduğu, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin toplam teklif tutarının teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşıladığı, birim fiyat teklif cetvelindeki herhangi bir işçilik kalemi satırında verilen teklifin brüt asgari ücretin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu belirtilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesi doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmesi gerektiği,

2. İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğine ilişkin düzenlemenin yer aldığı, bu çerçevede sınır değerin hesaplanması ve teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekirken Betaş Mobil Mar. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif sorgulama yapılmaksızın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı, bu yanlış hesaplamanın incelenmekte olan ihalenin iptal edilmesini gerektirdiği,

3. Teknik Şartname’deki “Taahhüt süresince işten çıkarılan kişilerin kıdem tazminatları ile diğer yasal haklarından yüklenici sorumludur. Bu konuda İdare’nin yasal ve parasal hiçbir sorumluluğu yoktur. Yüklenici bu uygulamadan doğabilecek her türlü yasal ve parasal sorumluluğu kabul etmiş sayılacaktır.” düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunu’na ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenmekte olan ihaleye üç istekli tarafından teklif verildiği, bu üç istekliden biri olan Sistemli Dağ. Hiz. A.Ş.ne ait teklifin birim fiyat teklif cetvelinin hatalı hazırlanması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 2 ve 8’inci kalemlere ilişkin olarak sunulan tutarın asgari işçilik maliyetinin altında olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, tek geçerli teklif sahibi olan Betaş Mobil Mar. Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 79.3.3’üncü maddesinde “Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.29’uncu maddesinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı açıklaması yer almakta olup, asgari işçilik maliyetinin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin değerlendirmenin kalem bazında değil, toplam tutarlar üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 21.713.560,00 TL olduğu, bu tutarında Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen ilgili maddeleri çerçevesinde hesaplanan ihale konusu işte çalıştırılacak personellere ilişkin olarak % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil toplam asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli teklif kabul edilerek değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü, “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında ise “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında başvuruların hangi yönlerden inceleneceği belirtilmiş ve anılan düzenlemenin (c) bendinde başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı hususu incelenecek konular arasında sayılmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Bu çerçevede, itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddia kapsamında yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ifade edilmekte olup, şikâyete konu işlemin farkına varılma tarihi olarak ihale tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti öğrendiği tarihin ihale tarihi (09.09.2015) olduğu, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiasına ilişkin olarak süresi içerisinde [ihale tarihini takip eden onuncu günün hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle takip eden ilk iş günü olan 21.09.2015 tarihine kadar (21.09.2015-23.09.2015 tarihleri arasında kamu kurumlarında çalışan personel idari izinli sayılmakla birlikte, anılan tarihlerde zorunlu işlemlerin yürütülmesi açısından asgari sayıda personelin kamu kurumlarında bulunmasının zorunlu olması nedeniyle kurumların açık olduğu ve söz konusu idari izin günlerinin iş günü sayıldığı)] idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak kabul edileceği açıklaması yer almakta olup İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesi doğrultusunda da hesaplanan sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyetin 27.165.873,01 olduğu, kâr hariç yaklaşık maliyetin (sınır değerin) 24.782.901,70 TL olduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekliler Betaş Mobil Mar. Tic. A.Ş. ile Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin kâr hariç yaklaşık maliyetin (sınır değerin) altında olduğu görüldüğünden, Betaş Mobil Mar. Tic. A.Ş. ve Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak incelenmekte olan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü yer almakta olup, isteklilerin tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuru ehliyeti olduğu belirtilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesine konu ettiği iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu, başvuru sahibinin ihale dokümanını 07.08.2015 tarihinde satın aldığı dikkate alındığında itirazen şikâyet dilekçesine konu ettiği hususlara ilişkin sürenin ihale dokümanını satın aldığı tarihte başladığı, şikâyetçinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda belirtilen hükmü gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 07.08.2015 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 28.09.2015 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca başvuru sahibinin incelenmekte olan ihaleye teklif sunduğu ve dolayısıyla istekli sıfatına haiz olduğu göz önüne alındığında ihale dokümanına yönelik şikâyet ehliyetinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin bu hususa ilişkin iddiasının ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Betaş Mobil Mar. Tic. A.Ş. ile Konya Genç Fatih Turz. Nak. Müt. Hiz. Hayv. ve Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi