KİK Kararı: 2015/UH.II-2813

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/063
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 27.10.2015
Karar No : 2015/UH.II-2813
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Saft Hazır Yemek Gıda ve Turizm Tic. Ltd. Şti.,

Gecen Köyü Mevkii Bartın-Ankara Karayolu 5. Km. Saft Grup İş Merkezi Kat:2 BARTIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bartın Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

Gölbucaği Mahallesi 4 No’lu Çevre Yolu No: 30/C 74100 BARTIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/119490İhale Kayıt Numaralı “Bartın İli 40 Taşıma Merkezi Kapsamında Bulunan 4094 Öğrenciye 176 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi İle İlgili Malzeme Dâhil; Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bartın Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.09.2015 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Bartın İli 40 Taşıma Merkezi Kapsamında Bulunan 4094 Öğrenciye 176 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi İle İlgili Malzeme Dâhil; Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Saft Hazır Yemek Gıda ve Turizm Tic. Ltd. Şti. nin 02.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2015 tarih ve 81432 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2594 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kesinleşen ihale kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği, ancak ekinde yer alan ihale komisyonu kararında ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlendiği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 40 ve 41'inci maddelerine aykırı olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesine atıfta bulunarak uygun bulunmadığı, ancak açıklamalarının sözkonusu maddeye uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

28.09.2015 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının ekonomik açıdan en avantajlı teklif satırında başvuru sahibi isteklinin ticaret unvanına yer verilmekle birlikte, anılan kararın içeriğinden, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmadığı belirtilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup, idarenin yaptığı hatanın esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Bartın İli Merkez İlçeye Bağlı 21 İlkokula 1822 Öğrenci, 19 Ortaokula 2272 Öğrenci Toplam 40 Taşıma Merkezi Kapsamında Bulunan 4094 Öğrenciye 176 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi Hizmet Alımı İşi” olarak belirtildiği, pazarlık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalede tekliflerin birim fiyat üzerinden alındığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 41.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda yapılan düzenlemesine istinaden yapılan hesaplama sonucunda sınır değer 1.693.610,96 TL olarak hesaplanmıştır.

Teklifleri hesaplanan sınır değerin altında kalan bir istekliye 26.06.2015 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgu yazısında “…Kamu İhale Genel Tebliği 79.1.2 maddesi ve idari şartnamenin 34.2. maddesinde yer alan, ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister hükmü doğrultusunda,

Söz konusu teknik şartnamede yer alan yemek menüsü üretimine ait;

a) Direk İlk Madde ve Malzeme Giderleri (İşletmenin üretimde kullanacağı işçilik uygulanmamış, işlenmemiş maldır.)

b) Direk işçilik giderleri (Hammaddeyi işleyen, hammadde ile işçiliği birleştirerek mamül eden emektir.) Teknik şartnamenin 29. Maddesinde belirtilen İstihdamı zorunlu personel (1 kişi). Aşçı (I Kişi), Yeteri kadar bulaşıkçı ve servis elemanı (Her okul için en az 1 yemek servisi ve dağıtımını yapan personel)

c) Genel İmalat Maliyeti (Direkt İlk Madde ve Malzeme ve Direkt İşçilik dışında kalan tüm giderlerdir.) İkiye Ayrılır.

Sabit Maliyetler (üretim miktarı ne olursa olsun yapılması zorunlu olan giderlerdir) kiralar, kuruluşa ait bina ve ekipmanların amortisman giderleri, bulundurulması gerekli en az işçi ve memurun ücret ve maaşları vb.

Değişken Maliyetler (Üretim miktarına bağlı olarak artan veya azalan, üretim olmadığı zaman oluşmayan giderlerdir.) Üretim hacmiyle birlikte azalıp artan maliyettir. (Örneğin kullanılan hammadde, elektrik giderleri)

Maliyetlerin Kamu İhale Genel Tebliği 79.2.2 ve alt bentleri doğrultusunda hazırlanarak...” denilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6.’ncı maddesine uygun olmadığı belirtilerek reddedildiği gerek şikâyete verilen cevaptan gerekse ihale komisyon kararından anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6 Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.5 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2’nci maddesine uygun yapılmasıdır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi doğrultusunda, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarını belirtmesi, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmediği anlaşılmaktadır.

Mevzuatın yukarıda aktarılan ve açıklanan hükümleri böyle iken, idarece hatalı bir şekilde, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliye 26.06.2015 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgu yazısında, teknik şartnamede yer alan yemek menüsü üretimine ait direk ilk madde ve malzeme giderleri, sabit maliyetler ile genel imalat maliyet giderlerinin dikkate alınarak açık ve net olmayan ifadelerle her türlü gidere ilişkin açıklama yapılması istenildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceğinin düzenlendiği, idarece Teknik Şartname’de, işin yapılacağı 176 günün tamamına ilişkin menü hazırlandığı, ancak idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklamanın kaç haftaya ve hangi haftalara ilişkin yapılması gerektiğine dair bir ayrıntıya yer verilmediği görülmüştür.

Bu çerçevede, idarece en az iki haftalık olmak üzere kaç haftalık menü üzerinden açıklama yapılması isteniyor ise, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında bu hususun belirtilerek ve söz konusu yazı ekinde örnek menüye yer verilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine uygun olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece, aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarda yer verilen açıklamalar çerçevesinde yeniden düzenlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, idarece en az iki haftalık olmak üzere kaç haftalık menü üzerinden açıklama yapılması isteniyor ise, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında bu hususun belirtilerek, ekinde örnek menüye yer verilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine uygun olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bartın Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Bartın İli 40 Taşıma Merkezi Kapsamında Bulunan 4094 Öğrenciye 176 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi İşi İle İlgili Malzeme Dâhil; Yemek Pişirilmesi, Taşınması, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Yapılacak İşlere Ait Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığının belirlediği fiyat esas alınarak toplam 2.201.694,25-TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 2 adet ihale dokümanı satın alındığı, 11.09.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İhalede tekliflerin denetimine ilişkin idarece yapılan inceleme uyarınca, iki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Saft Hazır Yemek Gıda Ve Turizm Ltd. Şti.

1.693.586,32

Eker Yemek Temizlik Hayvancılık Medikal İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.

2.118.399,36

Şeklinde verildiği,

Şikâyete konu ihalede, yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi neticesinde aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin 1.693.610,96 TL olarak tespit edildiği ve idari şartnamedeki düzenleme uyarınca teklifi bu değerin altında kalan Saft Hazır Yemek Gıda Ve Turizm Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun bulunmayarak teklifin reddedildiği ve 28.09.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Eker Yemek Temizlik Hayvancılık Medikal İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre, ihalenin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, bu iddia kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi