KİK Kararı: 2015/UH.II-267

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UH.II-267
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Ayzem Turz. İşl. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

Etiler Mah. Kızılırmak Cad. Mevlana Cad. No:1/7 ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çaldıran Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Hükümet Konağı Kat 4 İlkokul Caddesi 65970 Çaldıran/VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/97277 İhale Kayıt Numaralı “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Yapılan Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Çaldıran Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 15.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Yapılan Öğrenci Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ayzem Turz. İşl. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2014 tarih ve 42955 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3651 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79’uncu maddesi uyarınca, isteklilere gönderilecek açıklama talep yazılarında açıklamaya esas önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç iş gününde az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi gerekmekle birlikte, idarece gönderilen açıklama talep yazısında önemli maliyet bileşenlerinin belirtilmediği ve 3 iş gününden daha az süre verildiği, açıklama talebine ilişkin idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı, öte yandan açıklama talep yazısında önemli maliyet bileşenlerinin belirtilmemiş olması ve makul bir süre verilmiş olması nedeni ile açıklamanın ne surette yapılacağı hususunun tam olarak bilinemediği, bu nedenle kendileri tarafından belirlenen bileşenlere göre ve mevzuata uygun olarak açıklama yapıldığı, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunmuş oldukları fiyat teklifinde yer alan bir aracın bir km’de tüketmiş olduğu yakıt maliyetinin idarece 1 litre akaryakıt bedeli şeklinde yanlış anlaşıldığı, yapmış oldukları açıklamanın uygun görülmesi gerektiği,

2. İhale sonuçlanmadan ihale üzerinde bırakılan istekli Arsu Pey. İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teminatının idarece çözüldüğü, nakit teminatın çözülmesi suretiyle teminat mektubunun kapatılmış olması halinde teminat mektubunun tarihinin bankadan teyidinin gerektiği, bu durumda geçici teminat mektubunun yok hükmünde kabul edilerek söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale komisyonu başkanını tehdit ettiği ve olayın savcılığa intikal ettiği dolayısı ile ihaleye fesat karıştırma ve iş ahlakına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre ve kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği açıklanmıştır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan incelemeye konu ihalede sınır değerin 1.908.985,78 TL olarak belirlendiği ve bu tutarın altında teklif veren 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklama talep edilen Cettur Taş. Tem. Turz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Se-Ce Turz. Taş. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Çeka Taş. İnş. Tem. Gıda Mad. Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı ve bu nedenle bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan başvuru sahibi Ayzem Turz. İşl. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Güven Meka Taş. Tem. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ise uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak da sınır değerin üzerinde teklif sunan Arsu Pey. İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerden, 30.09.2014 tarihli açıklama talep yazısının 10.10.2014 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla başvuru sahibine gönderildiği ve başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklamasından söz konusu yazının 23.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibine gönderilen bahse konu açıklama talep yazısında, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama yapılmasının istendiği ve yazılı açıklamanın 3 gün içerinde idareye sunulmasının talep edildiği görülmüş, yazı içeriğinde teklifte önemli görülen ve açıklanması istenen herhangi bir maliyet bileşenine yer verilmediği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamanın 27.10.2014 tarihinde idare kayıtlarına alındığı, açıklama kapsamında meslek mensubu tarafından onaylı bir adet fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde; araç kiralama, işçilik, bakım onarım ve yakıta ilişkin giderlere yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde aşırı düşük teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmış, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1.’nci maddesinde de, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere 3 iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği belirtilmiştir.

Başvuru sahibine gönderilen açıklama talep yazısında teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenlere yer verilmemiş olması ve aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için 3 iş gününden daha az süre verilmiş olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçeve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bir şekilde yeniden istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin Kuruma sunmuş olduğu itirazen şikâyet dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan istekli Arsu Pey. İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teminatının kesinleşen ihale kararı öncesinde idarece çözüldüğü” şeklinde bilgiye yer verilerek idareye yapılan başvuruya konu edilen durum ile ilgili Kurumun görüş beyan etmesinin istendiği görülmektedir.

İncelemeye konu iddiaya ilişkin olarak idareye sunulan şikâyet dilekçesinde ise “…İhale kararı sonuçlanmadan ilgili firmanın geçici teminatının çözüldüğü anlaşılmıştır. Şayet nakit teminatlarının çözülerek geçici teminat mektubu ile kapatılmış ise, ilgili teminat mektubunun tarihinin bankadan teyidi ve geçici teminat ile ilgili suç teşkil eden durumların oluştuğu ve bu da geçici teminatın olmadığı hükmündedir dolayısı ile geçici teminat olmadan işin ilgili firmada bırakılmayarak elenmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde idareye ve Kuruma sunulan dilekçelerde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin gösterilmesi şekil şartı olarak belirlenmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin idareye sunmuş olduğu şikâyet dilekçesinde yer verilen ifadelerden, “ihale kararı sonuçlanmadan ilgili firmanın geçici teminatının çözüldüğü” yönündeki ibare dışında varsayıma dayalı olarak bir durumun şikâyete konu edildiği, Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde ise bahse konu durumla ilgili Kurumun görüş beyan etmesinin talep edildiği görülmüştür. Dolayısıyla başvuru sahibinin şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerine konu ettiği hususun esas itibari ile iddia mahiyeti taşımadığı değerlendirilmiştir. Öte yandan başvuru sahibi tarafından belirtilen varsayım ile neyin şikâyete konu edildiği ve hangi işlemin hangi yönü itibari ile mevzuata aykırı olduğunun iddia edilmeye çalışıldığı da anlaşılamamıştır.

Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekliye ait geçici teminatın iade edilip edilmemesi hususunda ve incelemesi yapılan ihale bağlamında başvuru sahibinin bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması söz konusu olmadığından, bu konuda şikâyetçinin başvuru ehliyetine de sahip olmadığı neticesine varılmıştır.

Yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince söz konusu iddiaya yönelik başvurunun ehliyet ve şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyası kapsamında idarece gönderilen bilgi ve belgelerden, itirazen şikâyet dilekçesinde belirtildiği üzere ihale komisyonu başkanının tehdit edildiği ve bu suretle ihaleye fesat karıştırıldığına yönelik herhangi bir bilgi ve belgeye ve idarece tesis edilen bir işleme rastlanmamış, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 16.12.2014 tarihinde incelemeye konu ihaleye ait sözleşmenin imzalandığı görülmüştür.

Öte yandan iddia edilen ve suç teşkil edebilecek fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğinin bilgi ve belgeler üzerinden tespiti mümkün olmadığından ve bu hususa ancak adli makamlarca yapılacak soruşturma ve kovuşturma sonucunda karar verilmesi mümkün olduğundan bu aşamada iddia edilen hususa yönelik olarak Kurumca yapılacak bir işlem olmadığı değerlendirilmiş, bu itibarla iddianın reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Teklif bedeli idarece belirlenen sınır değerin altında olan ve açıklama sunmadığı gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan Cettur Taş. Tem. Turz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Se-Ce Turz. Taş. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Çeka Taş. İnş. Tem. Gıda Mad. Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile sunmuş olduğu açıklama uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Güven Meka Taş. Tem. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen açıklama talep yazılarında teklifte önemli görülen ve açıklanması istenen herhangi bir maliyet bileşenine yer verilmediği ve açıklamanın yapılabilmesi için 3 iş gününden daha az süre verildiği görülmüş, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kanunun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin beşinci fıkrasında; “İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almakta olup, Kuruma yapılacak başvuru için öngörülen süre içerisinde idarelerce sözleşme imzalanamayacaktır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden; başvuru sahibinin 26.11.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece 05.12.2014 tarihinde karar alındığı, kararın 10.12.2014 tarihinde başvuru sahibine tebliği üzerine 12.12.2014 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuruya ilişkin olarak Kurum tarafından nihai karar verilmeden ihale üzerinde bırakılan istekli Arsu Pey. İnş. Yem. Taş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile 16.12.2014 tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiş, ancak anılan Kanun’un 56’ncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamında bu durumun 54’üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Ayzem Turz. İşl. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Cettur Taş. Tem. Turz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Se-Ce Turz. Taş. İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Çeka Taş. İnş. Tem. Gıda Mad. Turz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Güven Meka Taş. Tem. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun bir şekilde yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi