KİK Kararı: 2015/UH.II-2621

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/056
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 30.09.2015
Karar No : 2015/UH.II-2621
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Tuğrasan Yatırım Limited Şirketi,

Özalper Mah. Cümbüş Sok. No: 7 Yeşilyurt/MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Serik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Orta Mah. Atatürk Cad. Atatürk İş Hanı Kat: 3 PK: 07500 Serik/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/79368 İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlköğretim Kurumlarına Taşınan 1548 Öğrenciye 183 İş Günü Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Hizmetin Yürütülmesi İçin Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Serik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 04.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlköğretim Kurumlarına Taşınan 1548 Öğrenciye 183 İş Günü Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Hizmetin Yürütülmesi İçin Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Tuğrasan Yatırım Limited Şirketi’nin 28.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.09.2015 tarih ve 75495 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2296 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sınır değerin altında kalan iki istekliden açıklama istenildiği, bir isteklinin açıklama vermediği ve diğer isteklinin açıklamasının uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak söz konusu istekli tarafından teklif edilen rakamla ihale konusu işin yapılmasının mümkün olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının,

a) Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) bulunmadığı, ana çiğ girdi maliyeti + işçilik maliyeti/toplam teklif tutarının 0,80'den az ve 0,95'ten çok olmaması gerektiği, ancak yapılan açıklamada bu oranlara yer verilmediği, Ek-H.4 cetveline göre sözleşme süresince kullanılacak olan toplam çiğ girdi miktarının hesaplanmadığı, çiğ girdilerin miktarlarında ve hesaplamalarında hatalar bulunduğu, idare tarafından sunulan örnek menü ve Teknik Şartname’de belirtilen içeriklere uygun olarak çiğ girdi hesabı yapılmadığı,

b) Teknik Şartname'de yer alan çiğ girdi gramajlarının içeriğinde hem kg hem adet/demet olarak belirtilen limon ve maydanoz fiyatlarının yanlış olarak hesaplandığı,

c) 3. kap olarak verilen yoğurt gramajının hangi miktarda ve ne şekilde verileceğinin (ambalajlı-açık) şartnamede belirtilmemesi sebebiyle açıklama yapan isteklinin yoğurta ilişkin bir belge ve fiyat sunmadığı,

ç) Hesaplama yapılan bu malzemelere ilişkin birim fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili maddelerine göre belgelendirilmediği ve sunulan belgelerde bulunması gereken kaşe, imza ve meslek mensubu beyanları bulunmadığı, birim fiyatların tevsiki için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesine aykırı olarak fiyat tekliflerinin ve proforma faturaların kullanıldığı, Ticaret Borsaları tarafından açıklama konusu malın ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması durumunda, "HTS Tüccar Satışı" fiyatlarının kullanılması gerekirken sunulan açıklamada "GFUS - Günlük Fiyatlara Uymayan Satış" veya "GFUA - Günlük Fiyatlara Uymayan Alış" ortalama fiyatlarının kullanıldığı,

d) İşçilik hesabının Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü kullanılmadan yanlış ve eksik olarak yapıldığı, ayrıca yemek dağıtıcı personeli için işçilik maliyeti öngörülmediği gerekçeleriyle uygun olmadığı,

İdari Şartname’de ve Teknik Şartname’de yer alan hataların da göz önünde bulundurularak hem idarenin hem yüklenicinin zarar göreceği ve hizmetin sağlıklı verilemeyeceğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit

tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyletam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafındanilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlköğretim Kurumlarına Taşınan 1548 Öğrenciye 183 İş Günü Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Hizmetin Yürütülmesi İçin Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: 2015 - 2016 Eğitim Öğretim yılına esas 12 taşıma merkezi okulda öğrenim görecek olan 1548 öğrenciye 183 iş günü içerisinde öğlen üç çeşit sıcak yemek, dağıtımı ve dağıtım sonrası işlerin yürütülmesi için hizmet alımı işi.

Hizmetin miktarı ve türü ile ilgili bilgiler "teknik şartnamenin 2.maddesinde bulunan tablo-1'de ve iş takviminde" ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Teknik şartnamedeki tablo-1'de bulunan taşıma merkezi ilkokul ve ortaokullara.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.”düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. KDV hariç, vergi, resim, harç vb. ulaşım giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sigorta, vergi, resim, harç vb. ulaşım giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Öğrencilere Verilecek Yemeklerle İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “A-YEMEK ÇEŞİTLERİ VE ÖĞÜN SAYILARI:

Tablo-2: Aylık Öğle Yemeği Örnek Menüsü

GÜNLER

1.HAFTA

2.HAFTA

3.HAFTA

4.HAFTA

PAZARTESİ

Patlıcan Karnıyarık

Orman Kebabı

Kadınbudu Köfte

Et Sote

Ezogelin Çorba

Peynirli Makarna

Yayla Çorbası

Fırın Makarna

Cacık

Mevsim Meyvesi

Yoğurt

Kakaolu Puding

SALI

Tas Kebabı

Etli Bezelye

Kıymalı Ispanak

Etli Kış Türlüsü

Pirinç Pilavı

Bulgur Pilavı

Patatesli Börek

Pirinç Pilavı

Mevsim Meyvesi

Cacık

Komposto

Cacık

ÇARŞAMBA

Etli Taze Fasulye

Fırın Tavuk

Etli Kabak Dolması

Etli Kuru Fasulye

Bulgur Pilavı

Ezogelin Çorba

Tarhana Çorbası

Bulgur Pilavı

Revani

Sütlaç

Yoğurt

Mevsim Meyvesi

PERŞEMBE

Etli Nohut

Etli Kuru Fasulye

Sebzeli Tavuk

Fırında Tavuk

Pirinç Pilavı

Pirinç Pilavı

Pirinç Pilavı

Ezogelin Çorba

Komposto

Salata

Mevsim Meyvesi

Komposto

CUMA

Etli Biber Dolması

Etli Patates

Etli Nohut

İzmir Köfte

Kır. Mercimek Çorbası

Peynirli Makarna

Bulgur Pilavı

Pirinç Pilavı

Yoğurt

Mevsim Meyvesi

Kadayıf

Sütlaç

…

E- DAĞITIM:

1. Yemekler firma personelince, okul idaresince görevlendirilecek personelin denetiminde ısıtmalı yemek arabalarında, uygun ısıda, sağlığa uygun koşullarda servis yapılacaktır.

2. Yemekler, Taşıma merkezi okulda bulunan firmaya ait ısıtma kabı içerisinde muhafaza edilecek olup, firma tarafından görevlendirilen servis elemanları yemekhane ve katlardaki yemek dağıtımım bizzat yapacaklardır. Yemek servisleri ve yemekhane düzeni, temizliği yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Yemekler servis alanlarına firma tarafından yemek arabalarıyla üstü kapalı olarak temiz bir şekilde götürülecektir. Yemekler uygun ısısında dağıtılacaktır.

3. Yemekhanelerde idarece gerekli görüldüğü hallerde masalara servis yapılacaktır.

4. Firma yemekhanedeki masaların üzerinde temiz ütülü örtüler, taze dilimlenmiş ekmek, içme suyu, bardak, sürahi, peçete, tuzluk, kürdan ve gerektiğinde ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar v.s. gibi diğer benzer levazımı bulunduracaktır. Bu malzemelere ait giderlerin tümü firmaya ait olacaktır.

5. Öğle yemekleri, yemek saatinden önce dağıtıma hazır şekilde bulundurulacaktır.

6. Yemeğin servis saatleri okul idaresince tarafından belirlenecektir.

7. Yüklenici gerektiğinde hizmetin daha üstün bir seviyede verilmesi amacıyla taşıma merkezi okullarda; yemeğin servisi ve dağıtım vb. hizmetler için kullanılmak üzere hiçbir ücret talep etmeyecektir.

…

İ- ÇALIŞAN İŞÇİ SAYISI, NİTELİKLERİ VE DİĞER HUSUSLARI

a-) İl Milli Eğitim Müdürlüğü, kapasitelerine ve hizmet özelliklerine göre çalışacak personel sayısını belirleme hakkına sahip olup aşağıda belirtilen sayılar öngörülmüştür. İdari konumdaki kişiler bunların dışındadır.

Sayısı Nitelikleri

Gıda Mühendisi 1 Diploması

Aşçı yeterince Ustalık Belgesi

Bulaşıkçı, tabakçı yeterince En az ilkokul mezunu

Gıda Mühendisi deneyim süresi en az 2(İki) yıl olmalıdır. İstekli, personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşme aşamasında yüklenici tarafından idareye sunar.

Ustalık belgesine sahip yeterli sayıda Aşçı çalıştırılması gerekmektedir. Aşçı adına düzenlenmiş Ustalık belgesini idareye sözleşme aşamasında ibraz etmek zorundadır.

b-)Firma okulda çalıştıracağı servis, dağıtım ve taşıma personel listesini idareye bildirecek ve her kişi için aşağıda istenen belgelerin bulunduğu bir dosyayı sözleşme aşamasında idareye teslim edecektir.

…c-)Firma çalıştırdığı personelin (gaita, boğaz kültürü, HBC, Hijyen Belgesi, akciğer grafiği) ve portör sonuçlarını idareye vermek personel sözleşme aşamasında idareye sunulan dosyada bulundurmak zorundadır. Tifo, paratifo, diğer barsak enfeksiyonları, amipli ve basilli dizanteri, T.B.C gıda temizliği ile ilgili tüm enfeksiyonların ve parazitler hastalıklar ile cilt hastalıklarına yakalanmış ve bunların taşıyıcısı olan personel çalıştıramaz. Yönetim, gıda kontrolü ve portör kontrolü ile ilgili isteklerini, firmaya bildirdiğinde yerine getirmekle yükümlüdür.

d-)İşçiler yaş sınırlaması ile ilgili yönetmeliklere uygun yaşlarda olacaktır.

Firma; mutfak, yemekhaneler ve servislerde çalışan tüm personelin giyeceği kıyafeti kendi karşılayacak ve personel görevi esnasında bu kıyafeti giyecektir. Kılık kıyafeti tam ve düzgün olmayan personel kesinlikle çalıştırılmayacaktır. Personeline idarece onaylanmış resimli kimlik kartlan vermekle yükümlüdür…

YEMEK YAPIMINDA KULLANILACAK MALZEMENİN EVSAFI EKMEK:

…YOĞURT

Açık yoğurtlar normal kıvamda, düzgün, pürtüksüz olacak ve ekşi olmayacaktır.

Kokusu fena, rengi bozuk, içinde gözle görülen yabancı maddeler bulunmayacaktır.

Taşınmada kullanılan kaplar çelik, temiz ağzı kapalı ve sağlığa uygun olmalıdır. Plastik kaplarda olanlar Tarım Bakanlığından izinli plastiklerde ve ağzı mühürlü olacak.

Yoğurtlar yağ oranı yönünden TSE’ye uygun olacaktır.

Yoğurtlar Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uygun, Tarım Bakanlığının izni ile üretilmiş olacaktır. TSE belgelerine sahip olacaktır.

POŞET YOĞURT

Yoğurtlar günlük olacaktır. Miktarı 200 gramdan az olmayacaktır. Sağlığa zararı olmayan 1 kez kullanılan plastik ya da karton kaplar içerisinde getirilecektir.

Kapların üzerinde veya kapaklarında yoğurdun kullanım tarihi, birleşimi, özellikleri, firmanın adı, imal ve son kullanım tarihi, ağırlığı açık ve okunur bir şekilde yazılı olacaktır.

Yoğurtlar pastörize sütten yapılmış ve Sağlık Bakanlığı Gıda Maddeleri tüzüğüne uygun olacaktır. Yoğurtların kıvamı normal ve pürtüksüz, yüzeyi düzgün, tadı ekşi olmayacaktır ve uzamayacaktır.

Yoğurtlar Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uygun, Tarım Bakanlığının izni ile üretilmiş olacaktır. TSE belgelerine sahip olacaktır.

Yoğurtlarda en az yağ miktarı tam yağlılarda %3, yarım yağlılarda % 1. 5, az yağlılarda %1.5 tan az olmamalıdır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 14.09.2015; işi bitirme tarihi 10.06.2016

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarını belirtmesi, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin ise öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmediği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, şikâyete konu ihalede 14 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 4 geçerli teklifin bulunduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi neticesinde 665.838,46 TL olarak tespit edildiği, 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, sınır değerin altında kalan MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve HK Temizlik Bilgisayar İnşaat Gıda Tekstil Yem. Med. Kon. Mad. Mefruşat İnş. Malz. Boya Mob. Emlak Tarım Taş. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden 05.08.2015 tarihli ve 7780135 ile 7780164 sayılı yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, HK Temizlik Bilgisayar İnşaat Gıda Tekstil Yem. Med. Kon. Mad. Mefruşat İnş. Malz. Boya Mobi. Emlak Tarım Taş. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin öngörülen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin süresinde açıklamada bulunduğu ve açıklamasının ihale komisyonunca uygun bulunduğu, 17.08.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde ihalenin bırakılmasına ve Batum Yemekçilik Gıda Nakl. Turz. Tem. ve Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan istekli MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının belirtildiği EK-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin, Teknik Şartname’de düzenlenen 4 haftalık örnek menü doğrultusunda hazırlanan maliyet hesap tablolarının, personel maliyetine ilişkin KİK işçilik modülü çıktılarının, 2015 yılı Temmuz ayı Antalya Ticaret Borsası Aylık Bülteninin, 3 adet fiyat teklifi ile ayrıca 2 sayfalık açıklamanın sunulduğu,

Sunulan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin standart forma uygun olarak düzenlendiği, açıklama kapsamında

Ana Çiğ Girdi Oranı

0,81

İşçilik Oranı

0,14

Yardımcı Giderler Oranı

0,05

Toplam

1

şeklinde tabloya yer verildiği, bu tabloda toplam ana çiğ girdi oranının (0,81), işçilik oranının (0,14) ve yardımcı giderler oranının (0,05) belirtildiği, bu oranların toplamının bir (1) olduğu ve ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyetinin toplam teklif tutarına oranının 0,95 (ana çiğ girdi oranı: 0,81 + işçilik oranı: 0,14=0,95) olduğunun anlaşıldığı,

Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca anılan isteklinin toplam teklif tutarı olan 645.887,52 TL’nin %95’i olan 613.593,14 TL’nin ana çiğ girdi ile işçilik maliyeti toplamını içerdiği kabul edildiğinden isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerektiği, teklifin kalan kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmediği,

Ancak istekli tarafından sunulan Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde belirlenen toplam ana çiğ girdi bedelinin 522.419,3788 TL, toplam işçilik giderinin 87.969,27 TL, bu iki giderin toplamının ise 610.388,6488 TL olduğunun görüldüğü, bu miktarın toplam teklif tutarı olan 645.887,52 TL’ye oranının ise 0,95’e (0,80’den az ve 0,95’den çok) tekabül ettiği anlaşılsa da istekli tarafından teklif tutarının 613.593,14 TL’lik kısmının açıklanması gerekirken 610.388,6488 TL’lik kısmının açıklandığı anlaşıldığından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine uygun açıklama yapılmadığı,

Bununla birlikte malzemeli yemek sunumu hesap cetveli incelendiğinde, ana çiğ girdilerine ilişkin açıklamada miktar x birim fiyat tutarlarında çarpım hatalarının bulunduğu (örneğin taze bibere ilişkin açıklamada 495,75 x 0,99 = 490,7925 olması gerekirken 490,7895 olarak yazıldığı ve yumurtaya ilişkin açıklamada 339,9428 x 4,40 = 1.495,74832 olması gerekirken 1.495,7485 olarak yazıldığı ve buna benzer çarpım hatalarının yapıldığı), dolayısıyla ana çiğ girdi maliyetlerine ilişkin yapılan maliyet hesaplamasının hatalı olduğu,

Diğer taraftan, Teknik Şartname’nin “Yemeğin Cins ve Miktarları” başlığı altında verilen gıda rasyo oranlarına göre ezogelin çorbaya ilişkin açıklamada limon malzemesine, etli kış türlüsü yemeğine ilişkin açıklamada ise kabak ve salça malzemesine yer verilmediği, dolayısıyla söz konusu malzemelere ilişkin bir bedel öngörülmediği, peynirli makarna yemeğine ilişkin açıklamada ise Teknik Şartname’ye göre lor peyniri kullanılması gerekirken istekli tarafından beyaz peynir ile açıklama yapıldığı,

Dolayısıyla maliyet hesaplamalarında hataların ve eksikliklerin bulunması sebebiyle istekli tarafından sunulan Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveli içerisinde yer alan ana çiğ girdiler ile 4 haftalık örnek menüye ilişkin verilen açıklamalarının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

b) Teknik Şartname’de yer alan yemeğin cins ve miktarları tablosunda maydanoz malzemesinin sadece gr olarak belirtildiği, anılan isteklinin açıklamasında ise maydanoz için Antalya Ticaret Borsası Aylık Bülteni fiyatının esas alındığı, söz konusu hususa ilişkin istekli tarafından “Antalya Ticaret Borsasında maydanozun bağ (demet) olarak satılmakta olup kg olarak satılmamaktadır, bir bağ 100 gr olduğundan 10 bağı 1 kg gelmektedir. Bağ fiyatı 0,25 TL olduğundan hesaplamada 1 kg için 2,5 TL olarak gösterilmiştir.” beyanına yer verildiği,

Bu itibarla maydanoz malzemesine ilişkin açıklamada Antalya Ticaret Borsası Aylık Bültenin kullanmasında mevzuata aykırılık olmadığı görülmekle birlikte bağ üzerinden kg hesabı yapılarak maliyetin hesaplanmasına ilişkin isteklinin değerlendirmesinde de herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,

Diğer yandan Teknik Şartname’de yer alan yemeğin cins ve miktarları tablosunda maliyet girdilerinden biri olan limon malzemesinin hem gr hem de ¼ adet olarak belirtildiğinin görüldüğü, bu bağlamda istekli tarafından hazırlanan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde ¼ adet ve kg üzerinden açıklamada bulunulduğu ve açıklamada Antalya Ticaret Borsası Aylık Bülteninin kullanıldığı, söz konusu bültende limon malzemesinin kg üzerinden fiyatlandırıldığı, ancak anılan isteklinin adet maliyetine ilişkin olarak da kg fiyatını kullandığı,

Teknik Şartname’de limon malzemesinin niteliğine ilişkin açıklamanın yer almadığı görülmekle birlikte, anılan isteklinin açıklamasında da 1 kg içerisinde ortalama kaç adet limon bulunacağına ilişkin bir beyanın yer almadığı, dolayısıyla örnek menüde limonun ¼ adet kullanılacağı öngörülen öğünde kg fiyatının esas alınmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c) Teknik Şartname’nin “Yemek Yapımında Kullanılacak Malzemenin Evsafı” başlıklı maddesi altında “Yoğurt” ve “Poşet Yoğurt” olmak üzere açıklamalara yer verildiği, verilen bilgiler doğrultusunda yemeklerin yapımı sırasında kullanılacak yoğurt malzemesinin dışında menüde ayrı bir çeşit olarak verilmesi öngörülen poşet yoğurta ilişkin miktarın 200 gr.dan az olmayacak şekilde plastik ya da karton kaplar içerisinde ve kapaklı şekilde verileceğinin belirlendiği, dolayısıyla ihale dokümanında söz konusu hususa ilişkin idarece düzenleme yapılmış olduğu,

Anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında, yoğurt malzemesi için Antalya Ticaret Borsası Aylık Bülteni’ndeki kg fiyatını esas alındığı, ancak plastik ya da karton kaplar içinde verilecek yoğurta ilişkin başka herhangi bir bülten fiyatına yer verilmediği, Teknik Şartname’de malzemelerin özelliklerine ilişkin düzenlemeler itibariyle yoğurtlara ilişkin niteliklerin farklı olduğu dikkate alındığında menüde üçüncü kap olarak verilecek yoğurta ilişkin açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

ç) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde “Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” açıklamasının yapıldığı ve söz konusu Tebliğ açıklamasında, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında malzemelerin fiyatını tevsiki için Ticaret Borsası fiyatlarını kullanmaları halinde ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatın esas alınması gerektiğinden bahsedildiği,

Anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında 2015 yılı Temmuz ayı Antalya Ticaret Borsası Aylık Bülteninin sunulduğu ve bunda mevzuata aykırılık bulunmadığı, ancak söz konusu bültende “Aşağı-Yukarı-Ortalama” başlıklı fiyatlar içerisinde “aşağı fiyat” değerlerinin esas alındığı görülmüş olup anılan isteklinin açıklamasında ortalama fiyatların esas alınmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ticaret borsası fiyatlarının kullanılması durumunda ortalama fiyata dayalı açıklama yapılmamasının mevzuata aykırılık taşıdığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 2015 yılı Temmuz ayı Antalya Ticaret Borsası Aylık Bülteninin sunulmasının yanı sıra 25 kalem malzeme için fiyat teklifi alındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde “Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir…” açıklamasının bulunduğu, istekli tarafından sunulan fiyat teklifleri incelendiğinde her ne kadar fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ maddesine uygun olarak sunulduğu ve söz konusu fiyat tekliflerinin meslek mensubunca onaylandığı görülse de Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında, fiyat teklifi ile açıklama yapılması hususunun aynı Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması koşuluna bağlandığı,

Dolayısıyla isteklinin açıklamasında ana çiğ girdi bileşenlerini oluşturan sıvı yağ, salça, makarna, un, irmik, nişasta, ayva, pırasa, ceviz gibi malzemeler için üçüncü kişilerden teklif alınmak suretiyle Kamu İhale Genel Tebliğine uygun bir şekilde açıklama yapılmadığı, ayrıca fiyat teklifi ile açıklanan söz konusu malzemelerin diğer açıklama yöntemleri ile de kolayca açıklanabilecek girdiler olduğu göz önüne alındığında, isteklinin ana çiğ girdilerinin maliyet tevsiki için doğrudan fiyat teklifi sunmasının anılan hükme uygun olmadığı anlaşılmıştır.

d) İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde sigorta, vergi, resim, harç vb. ulaşım giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, ancak söz konusu düzenlemede işçilik giderine yer verilmediği,

Diğer yandan Teknik Şartname’nin “Çalışan İşçi Sayısı, Nitelikleri ve Diğer Hususları” başlıklı maddesi altında çalışacak personelin sayısına ve niteliklerine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ihale konusu iş kapsamında 1 kişi gıda mühendisi, yeterince sayıda aşçı ile bulaşıkçı, tabakçı çalıştırılacağının belirtildiği,

İhale konusu işin 183 iş günü yemek alımı, dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetin yürütülmesi için hizmet alımı işi olduğu, Sözleşme Tasarısı’nda işin başlama tarihinin 14.09.2015; işin bitirme tarihinin 10.06.2016 olarak belirtildiği, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmamakla birlikte çalıştırılacak personele yönelik düzenlemelerin ihale dokümanında mevcut olduğu anlaşılmıştır.

İsteklinin açıklamasını yaptığı 610.388,6488 TL’lik tutarın 87.969,27 TL’lik kısmını işçilik maliyetinin oluşturduğu, Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelin’de “B- İşçilik Giderleri” kısmında normal çalışan işçi giderinin 70.201,80 TL, kısmi çalışan işçi giderinin 17.767,47 TL ve toplam işçilik giderinin 87.969,27 TL olarak gösterildiği,

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer alan işçilik giderleri incelendiğinde, işçilik ücretine ilişkin olarak KİK işçilik hesaplama modülünün esas alındığı, şikâyete konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmaması dolayısıyla işçilik ücretlerinin sözleşme giderleri ve genel giderler hâriç olmak üzere hesaplandığı, ihale konusu işte asgari işçilik maliyeti üzerinden 1 kişi gıda mühendisi, 1 kişi aşçı, 1 kişi aşçı yardımcısı ve 2 kişi şoför olmak üzere 5 kişinin 1.560,04 TL olarak hesaplanan asgari işçilik maliyeti üzerinden çalıştırılacağının belirtildiği, ayrıca isteklinin açıklamasında “Mutfakta çalışacak 5 işçi için yapılacak işçilik hesabında işin süresinin 183 gün belirtilmesine rağmen sözleşmede 14.09.2015-10.06.2016 tarihleri arasında çalışma olacağından dolayı ve bu işçilerin cumartesi ve Pazar günleri kanun gereği sigortalarının kesintiye uğramamasından dolayı iş süresi boyunca ortalama 9 ay üzerindendir.” beyanına yer verildiği,

Bununla birlikte bulaşıkçı ve tabakçı olmak üzere 7 kişinin kısmi süreli olarak günde 2 saat çalıştırılacağının ifade edildiği, 6,9333 TL (1.560,04TL/30gün/7,5 saat) olarak saatlik çalışma ücretinin hesaplandığı, günlük 2 saat çalışma süresi bedeli olarak hesaplanan 6,9333 TL x 2= 13,87 TL üzerinden 183 gün olan sözleşme süresi içerisinde 7 kişi için 17.767,47 TL (13,87 TL x 183 gün x 7 personel=17.767,47 TL) işçilik maliyeti hesaplaması yapıldığı, bu personellerin okullarda part time olarak 12.00-14.00 saatler arasında bulaşık yıkama işi yapacağının belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde çalıştırılacak işçiler arasında gıda mühendisi, aşçı ile bulaşıkçı, tabakçı çalıştırılacağının belirtildiği, yemek dağıtacak personele dair herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, dağıtıma ilişkin yemeklerin firma personelince, okul idaresince görevlendirilecek personelin denetiminde ısıtmalı yemek arabalarında, uygun ısıda, sağlığa uygun koşullarda servis yapılacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği,

Bu itibarla idarenin “yeterince” sayıda aşçı ile bulaşıkçı tabakçı, çalıştırılmasına yönelik düzenlemesi doğrultusunda isteklilere çalıştırılacak personel sayısına ve ücretine ilişkin takdir hakkı tanındığı, dolayısıyla “yemeklerin dağıtımı” işinin idarenin “yeterince” sayıda ifadesi doğrultusunda bulaşıkçı, tabakçı için öngörülen işçilik kapsamında gerçekleştirilebileceğinin değerlendirildiği, dolayısıyla Teknik Şartname’de çalıştırılması istenen işçiler (gıda mühendisi, aşçı, bulaşıkçı tabakçı) dışında ayrı bir işçiliğin öngörülmesine gerek bulunmadığı,

Bunun yanında idare tarafından ihale dokümanı kapsamında çalıştırılması öngörülen işçilerin, hizmetin yerine getirilmesinde ne kadar sürede çalışmaları gerektiğine yönelik bir düzenleme yapılmadığı dikkate alındığında isteklin açıklamasında 7 kişi bulaşıkçı, tabakçı için kısmi zamanlı olarak çalıştırmayı öngörmesinde ve işçilik maliyetini bu yönde oluşturmasında aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede KİK işçilik modülü üzerinden tarafımızca yapılan hesaplamada %4 sözleşme ve genel giderleri hariç asgari işçilik maliyetinin 1.560,04 TL, 5 kişi işin 9 aylık toplam işçilik maliyetinin ise 70.201,80 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu’nda haftalık çalışma saatinin 45 saat olduğu ve haftada 1 günün tatil olarak belirlenmesi gerektiğinin düzenlendiği, buna göre günlük çalışma saatinin 7,5 saat olduğu dikkate alınarak hesaplanan saatlik çalışma ücretinin 6,93 TL’ye tekabül ettiği, bu bağlamda günlük 2 saat çalıştırılması öngörülen 7 kişi bulaşıkçı, tabakçı için 183 gün olan sözleşme süresindeki işçilik maliyetinin 17.754,66 TL olduğu hesaplanmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik maliyeti için hesaplaması yapılan tutarların, teklif edilmesi gereken asgari maliyetini karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Bu nedenle yukarıda açıklanan (a), (b), (c) ve (ç) kısımlarındaki gerekçelere istinaden ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı tespit edilen ihale üzerinde bırakılan istekli MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. ilaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Serik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlköğretim Kurumlarına Taşınan 1548 Öğrenciye 183 İş Günü Yemek Alımı, Dağıtımı ve Dağıtım Sonrası Hizmetin Yürütülmesi İçin Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 26.05.2015 tarihli ve 5413410 sayılı yazısında öğrenci başına belirlediği KDV dahil 3,30 TL birim fiyat esas alınarak toplam 934.837,20 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 04.08.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 2 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 3 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.

645.887,52

Batum Yem. Gıda Nakl. Turz. Tem. ve Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti.

665.838,46

Tuğrasan Yatırım Limited Şirketi

666.806,95

Şeklinde verildiği,

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi neticesinde aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin 665.838,46 TL olarak tespit edildiği, 2 isteklinin teklifinin sınırı değerin altında kaldığı, sınır değerin altında kalan MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve HK Temizlik Bilgisayar İnşaat Gıda Tekstil Yem. Med. Kon. Mad. Mefruşat İnş. Malz. Boya Mob. Emlak Tarım Taş. Turz. Ticaret ve San. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, HK Temizlik Bilgisayar İnşaat Gıda Tekstil Yem. Med. Kon. Mad. Mefruşat İnş. Malz. Boya Mobi. Emlak Tarım Taş. Turz. Ticaret ve San. Ltd. Şti.’nin öngörülen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin süresinde açıklamada bulunduğu ve açıklamasının ihale komisyonunca uygun bulunduğu, 17.08.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen MKİ Ömsan İyiollar Turz. Org. Lok. Taş. Tem. İlaç Orm. Hayv. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde ihalenin bırakılmasına ve Batum Yemekçilik Gıda Nakl. Turz. Tem. ve Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi