KİK Kararı: 2015/UH.II-2546

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/054
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 16.09.2015
Karar No : 2015/UH.II-2546
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Harun Aslan – Asum Yemek,

Fatih Mah. Mimar Sinan Cad. No: 50/1 Nurdağı/GAZİANTEP

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yayladağı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Kurtuluş Mah. Atatürk Cad. No: 14 Yayladağı/HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/89270İhale Kayıt Numaralı “Yayladağı İlçesindeki 12 Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokulda Okuyan 1200 182 İş Günü 3 Çeşit Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama Ve Dağıtılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yayladağı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yayladağı İlçesindeki 12 Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokulda Okuyan 1200 182 İş Günü 3 Çeşit Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtılması” ihalesine ilişkin olarak Harun Aslan – Asum Yemek’in 21.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.08.2015 tarih ve 73666 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2227 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, toplam çiğ girdi miktarlarının, idarece tebliğ edilen 140-E.7812342 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama konulu yazı ekinde yer alan yemek listesine göre doğru hesaplanmadığı, toplam çiğ girdi maliyetinin hesaplanmasında bazı kalemlere ait fiyatların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesi kapsamındaki belgelere dayandırılmadığı, fiyat tekliflerini imzalayan serbest muhasebeci mali müşavirlerin mesleki hayatını sürdürüp sürdürmediğine dair kayıtlı olduğu odadan alınan mesleki faaliyet belgesinin açıklama kapsamında sunulmadığı, toplam çiğ girdi fiyatının hesaplanmasında aritmetik hata olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi gereği “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek- H.4) hazırlanarak açıklama kapsamında sunulmadığı, asgari işçilik hesabında KİK İşçilik Hesaplama Modülü’nün kullanıldığı ancak 2015/2 ve 2016/1 dönemleri için asgari ücret artışının öngörülmediği, bu hususta Ankara 4. İdare Mahkemesinin 16.05.2013 tarihli ve E:2012/1234, K:2013/707 sayılı kararının emsal alınabileceği, asgari işçilik hesabında Teknik Şartname’nin 2’inci maddesinin “Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler” başlıklı (d) bendine göre göre yeterli sayıda işçi çalıştırılmasının hesaplanmadığı, 12 taşıma merkezi okul için en az 12 işçiyi günde 2 saat kısmi zamanlı olarak, yemeklerin okullara üretim yerinden taşınması için 2 şoför, aşçı ve yardımcısı çalıştırılması gerektiği dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının eksik işçilik hesaplayarak yapıldığı belirtilerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenmekte olan ihaleye 5 isteklinin tarafından teklif verildiği, idare tarafından Şerifoğulları İnş. Gıda Tem. Tıb. Cih. Pet. Ürün. Turz. Taş. Hay. Eği. Hiz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Orontes Yem. Tem. Bil. İşl. Veri Haz. Tar. Gıda İnş. Orm. ve Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Harun Aslan – Asum Yemek tarafından verilen tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlendiğine dair tutanak tutulduğu, 05.08.2015 tarihli yazılar ekinde aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği, Şerifoğulları İnş. Gıda Tem. Tıb. Cih. Pet. Ürün. Turz. Taş. Hay. Eği. Hiz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Orontes Yem. Tem. Bil. İşl. Veri Haz. Tar. Gıda İnş. Orm. ve Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, başvuru sahibi Harun Aslan – Asum Yemek’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir. …” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç) ve benzeri giderler ile resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç) ve benzeri giderler ile resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. …” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ıncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2’inci maddesinin “Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler” başlıklı (d) bendinde “1-Yüklenici tarafından yukarıda gösterilen öğrenci sayısı kadar öğle yemeğinin mesai günlerinde (14/09/2015-10/06/2016 tarihleri arası) en geç saat 11.45 e kadar Taşıma Merkezi Temel Eğitim Okullarına (ilkokul/ortaokul) götürülerek teslim edilmesi.

2-Yüklenici tarafından Yukarıdaki Taşıma Merkezi Temel Eğitim Okulları (ilkokul/ortaokul) yemekler taze ve sıcak bir şekilde getirilerek, öğrencilerin sıcak şekilde yemeleri sağlanacaktır.

3- Öğrencilere verilecek yemeğin dağıtımı, yemek sonrası toplama, bulaşık yıkama ve yemek yenilen yerin temizliği yükleniciye aittir.

4-Yemek verilecek okullarda yemek saatlerinde ve sonrasına kadar yeterince personel bulundurulacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Sözleşme esnasında idareye sunulacak personel –ekipman- belgeler” başlıklı bölümünde “a) Taşımalı Eğitim kapsamında taşınan öğrencilere verilen öğle yemeğinin M.E.B.Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığının 15.02.2010 tarih ve 484 (Genelge 2010/15) sayılı yazısı gereğince denetimlerinin yapılabilmesi için Yüklenici firma yemeği İl Sınırları dahilinde bulunan yemek üretim fabrikasında/tesisinde veya aynı şartları taşıyan mutfakta hazırlayacaklardır. Kendi malı olma şartı aranmayacaktır. Söz konusu yemek üretim tesisi kendi malı ise mevzuata uygun belgelerin aslını veya noter tasdikli suretini; kendi malı değil ise idari şartnamede belirtilen yeterlilik kriterlerine uygun yemek üretim tesisi ile yapmış olduğu noter tasdikli kira sözleşmesini, sözleşme esnasında idareye sunmak zorundadır.

b) İstekliler yemek servis hizmetlerini yürütülmesi amacıyla hijyenik madde taşıyabilecek 2 (iki) adet panelvan tipi araçların ruhsat fotokopilerini veya bünyesinde yok ise yapacakları araç kiralama hizmet sözleşmelerini noter tasdikli suretlerini sözleşme yapılırken idareye sunmak zorundadır. Ancak isteklinin kendi malı olan makine, tesis ve ekipman; fatura yada demirbaş veya amortisman defterlerinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ile yeminli mali müşavir yada serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

c) Yüklenici tarafından, Yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi, Diyetisyen Uzmanı ile eğitim görmüş, Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacak, dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.

d) Şirket bünyesinde kalite kontrolden sorumlu, en az iki yıl S.G.K.’lı çalıştırılmış 1 (bir) Gıda Mühendisinin deneyim süresini gösteren mezuniyete ilişkin belgeyi sözleşme yapılırken idareye sunmak zorundadır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6.’ncı maddesine göre idareler tarafından malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği ancak idarece hazırlanan Teknik Şartname’de iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılmadığı, bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmak üzere iki haftalık örnek menünün düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere gönderildiği, örnek menüde yer alan yemeklere ilişkin çiğ girdi miktarlarının ise Teknik Şartname’de belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması ekindeki belgeler incelendiğinde tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin toplam çiğ girdi miktarlarının, idarece tebliğ edilen 140-E.7812342 sayılı aşırı düşük teklif sorgulama konulu yazı ekinde yer alan yemek listesine göre doğru hesaplanmadığı iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından hazırlanan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki toplam çiğ girdi miktarlarının idarece hazırlanan 2 haftalık örnek yemek listesine göre doğru hesaplandığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibi isteklinin toplam çiğ girdi maliyetinin hesaplanmasında bazı kalemlere ait fiyatların, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesi kapsamındaki belgelere dayandırılmadığı iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Orontes Yem. Tem. Bil. İşl. Veri Haz. Tar. Gıda İnş. Orm. ve Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bulgur, kırmızı mercimek, kuru fasulye, makarna, nohut, pirinç, yumurta, un, yağ gibi bazı ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Narin Tar. Gıda TE. Mad. Hayv. Yem. ve Tem. Hiz. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, kemiksiz sığır eti, kıyma et, sığır eti ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Vurman kasabı – İbrahim VURMAN tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ekmek fiyatları ile ilgili olarak Akçay Gıda Nak. ve Güv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapılması hususunun aynı Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması koşuluna bağlandığı, buna karşılık ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama belgeleri arasında, fiyat teklifinin sunulmasına gerekçe olabilecek ve diğer yöntemlerden (kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatları, ticaret borsası hal fiyatları vb.) herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığını ortaya koyacak herhangi bir açıklama veya tevsik edici bir belgeye yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca fiyat teklifi ile açıklanan bulgur, kırmızı mercimek, kuru fasulye, makarna, nohut, pirinç, yumurta, un, yağ gibi girdilerin diğer açıklama yöntemleri ile de kolayca açıklanabilecek girdiler olduğu göz önüne alındığında, isteklinin ana çiğ girdilerinin maliyet tevsiki için doğrudan fiyat teklifi sunmasının anılan hükme uygun olmadığı anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yaptığı açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Fiyat tekliflerini imzalayan serbest muhasebeci mali müşavirlerin mesleki hayatını sürdürüp sürdürmediğine dair kayıtlı olduğu odadan alınan mesleki faaliyet belgesinin açıklama kapsamında sunulmadığı iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede,

Narin Tar. Gıda TE. Mad. Hayv. Yem. ve Tem. Hiz. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. ve Akçay Gıda Nak. ve Güv. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin imzayalan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Mehmet Ali Acioğlu’nun, Vurman Kasabı –İbrahim Vurman tarafından düzenlenen fiyat teklifinin imzayalan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Ali Akbulut’un mesleki hayatını sürdürüp sürdürmediğine dair kayıtlı olduğu odadan alınan mesleki faaliyet belgesinin açıklama kapsamında sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Toplam çiğ girdi fiyatının hesaplanmasında aritmetik hata olduğu iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından hazırlanan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki toplam çiğ girdi miktarları ve fiyatları kontrol edilmiş olup başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi gereği “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek- H.4) hazırlanarak açıklama kapsamında sunulmadığı iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından hazırlanan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin hazırlandığı ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulduğu görülmüş olup başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Asgari işçilik hesabında KİK İşçilik Hesaplama Modülü’nün kullanıldığı ancak 2015/2 ve 2016/1 dönemleri için asgari ücret artışının öngörülmediği, bu hususta Ankara 4. İdare Mahkemesinin 16.05.2013 tarihli ve E:2012/1234, K:2013/707 sayılı kararının emsal alınabileceği ve asgari işçilik hesabında Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin “Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler” başlıklı (d) bendine göre yeterli sayıda işçi çalıştırılmasının hesaplanmadığı, 12 taşıma merkezi okul için en az 12 işçiyi günde 2 saat kısmi zamanlı olarak, yemeklerin okullara üretim yerinden taşınması için 2 şoför, aşçı ve yardımcısı çalıştırılması gerektiği dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının eksik işçilik hesaplayarak yapıldığı iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede,

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamasında KİK İşçilik Hesaplama Modülü’nün kullanıldığı, işçilik hesaplama tablosunda birim fiyat kısmında asgari ücretten daha fazla bir tutarın baz alınarak değerlendirme yapıldığı, dolayısıyla asgari işçilik hesabında asgari ücret artışının öngörülmediği iddiasının yerinde olmadığı, ihale konu işte çalışacak personel sayısının belirlenirken 12 dağıtıcı, 7 aşçı ve 2 şoför öngörüldüğü ancak Teknik Şartname’nin “Sözleşme esnasında idareye sunulacak personel –ekipman- belgeler” başlıklı bölümünün (c) bendinde yer alan “Yüklenici tarafından, Yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi, Diyetisyen Uzmanı ile eğitim görmüş, Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacak, dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.” düzenlemesine uygun olarak gıda mühendisi ve diyetisyen uzmanının işçilik hesabında dikkate alınmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının eksik işçilik hesaplayarak yapıldığından, açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Başvuru sahibi Harun Aslan – Asum Yemek tarafından bulgur, kırmızı mercimek, kuru fasulye, makarna, nohut, pirinç, yumurta, un, yağ gibi bazı ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Anadolu Haz. Yem. İkr. Or. Nak. İnş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, kemiksiz sığır eti (kıyma), dana eti (parça), tavuk eti ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Çil Tavuk ve Et Tavuk Et ve Şar. Ürün. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ekmek fiyatları ile ilgili olarak Yayla Ek. Fab. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı görülmüştür.

Fiyat teklifi ile açıklanan bulgur, kırmızı mercimek, kuru fasulye, makarna, nohut, pirinç, yumurta, un, yağ gibi girdilerin diğer açıklama yöntemleri ile de kolayca açıklanabilecek girdiler olduğu göz önüne alındığında, isteklinin ana çiğ girdilerinin maliyet tevsiki için doğrudan fiyat teklifi sunmasının anılan hükme uygun olmadığı anlaşılmış olup, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yaptığı açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca KİK İşçilik Hesaplama Modülü’nün kullanıldığı asgari işçilik hesabının asgari ücret artışının öngörülerek yapıldığı, ihale konu işte çalışacak personel sayısının belirlenirken 12 dağıtıcı, 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı ve 2 servis elemanı öngörüldüğü ancak Teknik Şartname’nin “Sözleşme esnasında idareye sunulacak personel –ekipman- belgeler” başlıklı bölümünün (c) bendinde yer alan “Yüklenici tarafından, Yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi, Diyetisyen Uzmanı ile eğitim görmüş, Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacak, dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.” düzenlemesine uygun olarak gıda mühendisi ve diyetisyen uzmanının işçilik hesabında dikkate alınmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının eksik işçilik hesaplayarak yapıldığından açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte söz konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin 668.304,00 olduğu, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.1’inci maddesine istinaden sınır değerin 668.304,00 TL /1,3=514.080,00 TL olduğu ancak teklif tutarları sınır değerin altında kalan Bahri Çekli-Kardeşler Res. Yem. ile Tilmen Tem. Nak. Gıda Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak istenilmediği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklif tutarları sınır değerin altında kalan kalan Bahri Çekli-Kardeşler Res. Yem. ile Tilmen Tem. Nak. Gıda Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, teklif tutarları sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yayladağı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Yayladağı İlçesindeki 12 Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokulda Okuyan 1200 Öğrenciye 182 İş Günü 3 Çeşit Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtılması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin “ 2015 mali yılı Bütçe Kanunu 1 öğrenci iaşe bedeli” esas alınarak toplam 668.304,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.08.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 5 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Şerifoğulları İnş. Gıda Tem. Tıb. Cih. Pet. Ürün. Turz. Taş. Hay. Eği. Hiz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.

327.600,00

Orontes Yem. Tem. Bil. İşl. Veri Haz. Tar. Gıda İnş. Orm. ve Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

382.200,00

Harun Aslan – Asum Yemek

512.400,00

Bahri Çekli-Kardeşler Restaurant Yemekçilik

513.240,00

Tilmen Tem. Nak. Gıda Tek. ve Yem. San. Tic. Ltd. Şti.

513.333,33

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından Şerifoğulları İnş. Gıda Tem. Tıb. Cih. Pet. Ürün. Turz. Taş. Hay. Eği. Hiz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Orontes Yem. Tem. Bil. İşl. Veri Haz. Tar. Gıda İnş. Orm. ve Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Harun Aslan – Asum Yemek tarafından verilen tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlendiğine dair tutanak tutulduğu, 05.08.2015 tarihli yazılar ekinde aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği, Şerifoğulları İnş. Gıda Tem. Tıb. Cih. Pet. Ürün. Turz. Taş. Hay. Eği. Hiz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Orontes Yem. Tem. Bil. İşl. Veri Haz. Tar. Gıda İnş. Orm. ve Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Harun Aslan – Asum Yemek’in teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi