KİK Kararı: 2015/UH.II-2376

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/052
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 02.09.2015
Karar No : 2015/UH.II-2376
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Or-Sel Turizm Temizlik Peyzaj İlaçlama İnşaat Taahhüt Taşımacılık Oto Kiralama Yemek Hiz. Tic. Ltd. Şti,

H.Arası Mahallesi 110.Yıl Caddesi R.Düşer İşhanı B Blok No: 5/6 HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Göksun Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Köprübaşı Mahallesi Malazgirt Caddesi 01 46600 Göksun/KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/78843İhale Kayıt Numaralı “Çöp Toplama ve Temizlik” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Göksun Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöp Toplama ve Temizlik” ihalesine ilişkin olarak Or-Sel Turizm Temizlik Peyzaj İlaçlama İnşaat Taahhüt Taşımacılık Oto Kiralama Yemek Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin 04.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2015 tarih ve 68895 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2081 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelinde yer alan "Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri" iş kaleminin miktarının hatalı olarak düzenlendiği,

2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgusu yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

….

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…”hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması gerekir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin ihale dokümanında yer alan bir husus olduğu ve bu hususun başvuru sahibince farkına varılması gereken tarihin anılan istekli tarafından doküman aldığı 21.07.2015 tarihi olduğu, başvuru sahibince 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi hükmü gereği anılan tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.08.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, başvurunun süre yönünden reddi gerektiği, bunun yanı sıra ihale dokümanının başvuru sahibi tarafından kabul edildiği, kendisi tarafından başvuru konusu 24.07.2015 tarihli ihaleye teklif verildiği ve istekli sıfatını kazandığı, istekli sıfatı ile ihale dokümanındaki düzenlemeleri şikâyete konu edemeyeceği de anlaşıldığından, başvuru sahibinin ehliyetinin de bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvuru sahibinin birinci iddiasının ehliyet ve süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33 ‘üncü maddesinde“33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “…(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir…” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliği’n “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde de “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işin çöp toplama ve temizlik hizmeti işi olduğu ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyete göre asgari işçilik maliyetinin yaklaşık maliyetin % 70’lik kısmının üzerinde olduğu dikkate alındığında anılan işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece karsız yaklaşık maliyet tutarının aşırı düşük teklif sınır değeri olduğu belirlenerek, bu tutarın altında teklif sunan isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken, idarece anılan Kanun maddesine ve başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 33’üncü maddesine aykırı olarak ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde yaklaşık maliyetin, asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncelleneceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.6’ncı maddesinde tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin dikkate alınacağı ve İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde işçiliğe ilişkin fiyat farkı verileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, şikâyete konu ihaleye teklif veren isteklilerin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücret üzerinden teklif bedellerini oluşturması ve idarece bu bedel dikkate alınarak tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İhale dokümanı ve idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyetinin 19.06.2015 tarihinde hesaplandığı, ihale ilan tarihinin 25.06.2015 olduğu, ihalenin ise 24.07.2015 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.6’ncı maddesi uyarınca ihale tarihinin içinde bulunduğu 2015 yılının 2’inci döneminde geçerli olan asgari ücret dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyetin güncellenerek tekliflerin değerlendirilmesi gerekirken, anılan komisyonca hatalı bir şekilde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında 2015 yılının 1’nci döneminde geçerli olan asgari ücretin esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyetin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, idare tarafından, ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret dikkate alınarak işçilik maliyetlerinin yeniden hesaplanıp, bulunan bu maliyetlere göre yaklaşık maliyetin güncellenerek karsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından, ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret dikkate alınarak işçilik maliyetlerinin yeniden hesaplanması, bulunan bu maliyetlere göre yaklaşık maliyetin güncellenerek karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olan bileşenlerin tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi