KİK Kararı: 2015/UH.II-2375

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/052
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 02.09.2015
Karar No : 2015/UH.II-2375
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Fatma Aydemir,

Cumhuriyet Mahallesi Hüsamoğlu Sokak Güven Pasajı No: 2 Kat: 3 Daire: 32/A TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Altınordu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Saray Mahallesi Ulukonak Caddesi No: 5 52089 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/66253İhale Kayıt Numaralı “Altınordu İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlk/Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Olarak Malzeme dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Altınordu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 29.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Altınordu İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlk/Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Olarak Malzeme dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Fatma Aydemir’in 29.07.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2015 tarih ve 67394 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2046 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden keyfi olarak fiyat teklifi alındığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine göre üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin zorunlu durumlarda kullanılabileceği, öncelikle anılan Tebliğ’in ilgili maddesinde belirtilen diğer yöntemlere göre açıklama yapılması gerektiği, bu yöntemlerden sonuç elde edilemediği takdirde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılabileceği, gerekçesi belirtilmeden üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

İsteklinin süt, yoğurt, toz şeker, ekmek fiyatları gibi kurumlardan alınması mümkün olan birçok ana çiğ girdi maliyetlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu,

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde (Ek-O.5) ve (Ek-O.6) tutanaklarının eksik olduğu, sunulanların ise hatalı olduğu, ilgili meslek mensubundan istenilip doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği, maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) düzenlenmesi gereken ürünlere satış tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlendiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde aranan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki ana çiğ girdi ve işçilik oranı toplamının mevzuata uygun olmadığı, örnek menüde bulunan her bir yemeğin malzeme birim miktar, birim fiyat ve toplam maliyetinin yanlış ve eksik hesaplandığı, örnek menüdeki yemeklere ait çiğ girdi malzeme fiyatlarının ve çiğ girdi oranlarının eksik ve yanlış hesaplandığı,

Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde aritmetik hataların olduğu, çiğ girdi maliyetinin eksik hesaplandığı, borsadan alınan bültenlerde yer alan ortalama fiyatların kullanılmadığı, menü gramajlarının yanlış hesaplandığı, “gramaj x gün x öğün” karşılığı toplamlarının yanlış hesaplandığı, (Ek-H.4) formunda gramaj genel toplamlarının yanlış olduğu, (Ek-H.4) formundaki gramaj toplamları ile birim fiyat çarpımlarında hataların olduğu,

Anılan istekli tarafından işçilik hesaplamasının işin taşımalı iş olduğu düşünüldüğünde eksik hesaplandığı, ikinci altı aylık dönem işçiler için öngörülen fiyat esasına göre yapılmadığı, işçilik tablosunun hatalı olduğu, 19 okul için en az 19 personel günlük 2 saat üzerinden part-time sgk primi ve maaş ödenerek çalıştırılması gerektiği, işçilik giderinin bu esasa dayanarak hesaplanmadığı,

Anılan isteklinin sebze meyve fiyatları alınan hal bültenindeki ortalama fiyat hesaplamalarının yanlış olduğu, bahsi geçen Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesine aykırı olarak çiğ girdi maliyetlerine dayanak olarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği ancak anılan isteklinin bu miktarı sağlamadığı,

Söz konusu istekli tarafından kullanılan toptancı hal fiyatlarının 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenmediği ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın her hangi bir işlem gününe ait ortalama fiyat yerine en düşük fiyatlarla açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

Tüm bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetine esas bir öğün bedelinin 2698 sayılı Okul Pansiyonları Kanunu’nun 9’uncu maddesi ve Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul Pansiyonları Yönetmeliği’nin 20’inci maddesi gereğince KDV dahil 3,30 TL olarak belirlendiği, %8 KDV hariç fiyatının ise öğün başına 3,0556 TL olarak hesaplandığı görülmüş olup, 366.100 öğün yemeğin toplam bedelinin KDV hariç 1.118.638,89 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 4 teklifin ihale komisyonu tarafından geçerli kabul edildiği, İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesine göre sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi ile elde edilen 860.491,45 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin ise 860.491,43 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından 30.06.2015 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 29.06.2015 tarihli yazıda “29/06/2015 Pazartesi günü yapılan 2015/66253 İhale Kayıt numaralı, “Altmordu İlçesinde Taşıma Kapsamına Alman Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesinde teklifinizin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesi, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesi, idari şartnamenin 33. maddesinin 1. fıkrası gereğince aşırı düşük fiyat sorgulamasını yapacak olmamız nedeniyle komisyonumuzca doğru ve sağlıklı bir karar alınabilmesi için teklif etmiş olduğunuz fiyatın önemli bileşenlerinden;

1-İhale teknik şartnamesinde bulunan 05.10.2015 ile 16.10.2015 tarihleri arasındaki yemek menüsünün yapımında kullanılacak malzemelerin/ürünlerin maliyetlerinin yine teknik şartnamede yer alan gramajlar çerçevesinde açıklamasının,

2-Teknik şartnamede belirtilen mesafelerdeki taşıma merkezi okullara iki haftalık yemeğin ulaşım giderlerinin tümünün,(aracın zorunlu giderlerinin yılın iki haftasına denk gelen kısmı ile km/yakıt ilişkisi baz alınacaktır.

3-05.10.2015 tarihli yemek menüsünün analiz giderlerinin,

4-Yemeğin dağıtımında ve servis edilmesinde kullanılacak malzemelerin iki haftalık (çatal, kaşık, tabldot) giderinin,

5-Yemeğin üretiminde ve taşıma merkezi okullarda öğrencilere sevisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinde görevlendirilecek personellerin tüm giderlerinin, (bir aylık maaş ve SGK maliyetinin iki haftaya denk gelen kısmı baz alınacaktır.)

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesi doğrultusunda belgelere dayalı olarak 3 (üç) iş günü içerisinde Müdürlüğümüze verilmesi …” ifadelerine yer verilerek Eker Yem. Tem. Hay. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Söz konusu isteklinin 02.07.2015 tarihinde idareye sunduğu dilekçe ile teklifinin aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği iddia edilse bile ihale komisyonu tarafından anılan dilekçeye istinaden Eker Yem. Tem. Hay. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 03.07.2015 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 037.07.2015 tarihli yazıda “30/06/2015 Pazartesi günü yapılan 2015/66253 ihale kayıt numaralı ilk/ortaokul öğrencilerinin öğle yemeği ihalesine vermiş olduğunuz teklifiniz ihale komisyonumuz tarafından aşırı düşük olarak değerlendirilmesi nedeniyle Müdürlüğümüze vermiş olduğunuz itiraz dilekçeniz incelenmiştir.

Kamu İhale Kanunu Genel Tebliğinin 79.1. maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” denmektedir.

Bu nedenle, ihaleye vermiş olduğunuz teklifiniz komisyonumuzun belirlemiş olduğu sınır değerin altında olduğundan teklifiniz aşırı düşük olarak değerlendirilmiş olup, itirazınız reddedilmiştir.

Daha önce aşırı düşük sorgulaması için verilmiş olan üç iş günü sürenin uzatılması talebiniz komisyonumuzca uygun görülmüş olup, 13/07/2015 Pazartesi günü mesai bitimine kadar aşırı düşük açıklamanızın yapılarak Müdürlüğümüzün Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğüne teslim edilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verilerek anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği yenilenmiş ve 13.07.2015 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamasını yukarıda belirtilen yazıya göre sunmasının istenildiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu tarafından teklifi sınır değerin altında kaldığı tespit edilen Eker Yem. Tem. Hay. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 09.07.2015 tarihli üst yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu görülmüş olup, ihale komisyonu tarafından söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılmasıdurumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Anılan isteklinin, çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatları tevsiken Ankara Ticaret Borsası tarafından yayımlanan birim fiyatlar ile ekmek, 200 ml poşet yoğurt ve pezik için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 79.2.2.4’üncü maddesindeki açıklamalar uyarınca ana çiğ girdi maliyetlerini tevsiken Ankara Ticaret Borsası fiyatlarını sunmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ’in yukarıda aktarılan 79.2.6’ncı maddesinde ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılacağı açıklanmış olup, anılan maddeye göre 200 ml poşet yoğurt ve ekmeğin idare tarafından hazırlan menüye göre başlı başına bir yemek olduğu ve herhangi bir yemeğin pişirilmesinde ana çiğ girdi olarak kullanılmayacağı anlaşılmış olup, söz konusu Tebliğ’in aynı maddesinde yer alan “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz.” açıklamasına istinaden söz konusu iki ürünün üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklanmasının mevzuata aykırı olmadığı, nitekim ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece hazırlanan menüde yer alan yoğurt çorbası ve cacıkta kullanılacak yoğurt fiyatını Ankara Ticaret Borsası fiyatlarını kullanarak açıkladığı dikkate alındığında alınan fiyat teklifinin bahsi geçen Tebliğ açıklamasına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan pezik için Grup Ege Organik Tarım Gıda Turz. İnş. İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. den alınan usulüne uygun bir fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu ürünün piyasa da her kamu kurum veya kuruluşu ile ticaret borsalarında bulunmamasının muhtemel olduğu, her bölgeye göre farklı sebzelere pezik adı verildiği, Türk Dil Kurumu’nun resmi web sayfasında bile pazı ve pancar olmak üzere iki farklı sebze türü olarak tanımlandığı dikkate alındığında, sözkonusu Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde sayılan diğer yöntemlerle açıklama olanağı bulunamayacağı anlaşıldığından, söz konusu fiyat teklifinin de aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Süt, cacık ile yoğurt çorbasında çiğ girdi olarak kullanılan yoğurt, toz şeker v.b. ürünler için ise üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı, 49 adet ana çiğ girdiden sadece 3 tanesinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile belgelendirildiği, söz konusu belgelendirmenin de mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bahsi geçen Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde (Ek-O.5) ve (EK-O.6) tutanaklarının fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklamasının yer aldığı ve söz konusu tutanakların istenip istenmeyeceğinin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idare ve Kurumun takdirinde olduğu açık olup, aşırı düşük teklif sahibi isteklinin teklifinin de sınır değerin 2 kuruş altında olduğu dikkate alındığında söz konusu tutanakların istenilmesine de gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 2 aşçı ve 2 şoför için ayrı dönemler olarak işçilik ücreti öngördüğü, ayrıca 19 garson için günlük 2 saat çalışmanın yine ayrı dönemler olarak belirlendiği ve buna ilişkin maliyetin açık olarak hesaplandığı, asgari ücrete gelecek artış dikkate alınarak işçilik ücretinin hesapladığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu konuya ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde aranan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini sunduğu, söz konusu cetvelde ana çiğ girdi oranının yaklaşık 0,68, işçilik oranın ise yaklaşık 0,15 olarak belirlendiği, söz konusu oranlar toplamının istenilen 0,80 ile 0,95 aralığında yer aldığı, idare tarafından hazırlanan örnek menüde yer alan gramajları kullandığı, bahsi geçen malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde aritmetik hataların bulunmadığı, borsadan alınan bültenlerde ürünler için belirlenen ortalama fiyatların kullanıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7 ve 79.2.2.5’inci maddelerinde yer alan yöntemler kullanılarak açıklama yapılmadığından, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile sebze, meyve fiyatları alınan hal bültenindeki ortalama fiyatların uygun olmadığı iddialarının da yerinde olmadığı ve mesnetsiz olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olduğu, tüm bunlara ilaveten anılan isteklinin teklifinin idarece tespit edilen sınır değerin sadece iki kuruş altında olduğu ve başvuru sahibi tarafından mesnetsiz iddialara yer verildiği dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Altınordu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Altınordu İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlk/Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı'nın fiyatları esas alınarak toplam 1.118.638,89 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.06.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 4 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Eker Yem. Tem. Hay. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

860.491,43

Fatma AYDEMİR

955.521,00

Batı Toplu Yem. İnş. Unlu Mam. Tem. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.025.080,00

ÖzAntep Gıda Toplu Tem. Otom. İnş. Tur. Nak Teks. İth ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.083.656,00

Şeklinde verildiği,

İdarece yaklaşık maliyetin 1,3 ile bölünmesi neticesinde ulaşılan ve 860.491,45 TL’ye tekabül eden sınır değerin altında teklif sunduğu anlaşılan Eker Yem. Tem. Hay. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istendiği, sunulan açıklamanın kabul edilerek ihalenin bu isteklinin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Tebliğin 79’uncu maddesine aykırı olduğu şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu gerekçesiyle, “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir

Anılan Kararda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılacağı açıklanmış olup, anılan maddeye göre 200 ml poşet yoğurt ve ekmeğin idare tarafından hazırlan menüye göre başlı başına bir yemek olduğu ve herhangi bir yemeğin pişirilmesinde ana çiğ girdi olarak kullanılmayacağı değerlendirilmiş olup, Tebliğ’in aynı maddesinde yer alan “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz.” açıklamasına istinaden söz konusu iki ürünün üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklanmasının mevzuata aykırı olmadığı, diğer taraftan pezik için Grup Ege Organik Tarım Gıda Turz. İnş. İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. den alınan usulüne uygun bir fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu ürünün piyasa da her kamu kurum veya kuruluşu ile ticaret borsalarında bulunmamasının muhtemel olduğu, her bölgeye göre farklı sebzelere pezik adı verildiği, dikkate alındığında, Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde sayılan diğer yöntemlerle açıklama olanağı bulunamayacağı ve söz konusu fiyat teklifinin de aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda, çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatları tevsiken Ankara Ticaret Borsası tarafından yayımlanan birim fiyatlar ile ekmek, 200 ml poşet yoğurt ve pezik için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, “ … Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu açıklamalardan, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyeti için belirtilen 0,80’lik oranın, öğündeki, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri, temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler dışındaki temel girdiler olduğu ve ekmeğin açıklanması gereken 0,80’lik oran içinde olduğu değerlendirmektedir.

Anılan Tebliğin 79.3.2’nci maddesinde ise,“79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklaması gereğince, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulurken, Tebliğin 79.2.2 nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, fiyat teklifi sunulması yöntemi ile açıklanıyor olmasının gerekçesinin istekli tarafından belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanan, ekmek, 200 ml poşet yoğurt ve pezik’in fiyat teklifi sunulması yöntemi ile açıklanıyor olmasının gerekçesinin belirtilmediği, ayrıca ekmek, yoğurt gibi girdilerin fiyatlarının Kamu Kurum ve Kuruluşlarının fiyatları ile tevsik edilebileceği düşünüldüğünden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi