KİK Kararı: 2015/UH.II-2343

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/050
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 26.08.2015
Karar No : 2015/UH.II-2343 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Portline Havacılık San. ve Tic. A.Ş.- Epsilon Teknoloji Yaz. Elek. Müh. Med. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Tarkim Uçak Bakım Onarım ve Hayvancılık Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

I.Organize Sanayi Bölgesi Dökümcüler Sitesi 203.Sokak No:85 Sincan/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü,

Mithatpaşa Cad. No: 3 06434 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/68765İhale Kayıt Numaralı “Dört Adet İki Hasta Taşıyabilen Ambulans Uçak Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 09.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Dört Adet İki Hasta Taşıyabilen Ambulans Uçak Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Portline Havacılık San. ve Tic. A.Ş.- Epsilon Teknoloji Yaz. Elek. Müh. Med. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Tarkim Uçak Bakım Onarım ve Hayvancılık Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 24.07.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2015 tarih ve 67552 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2048 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin ikinci kısmında fiyat olarak en düşük teklifi veren isteklinin EKAP üyeliğinin olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi konumuna geldikleri, idarenin kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımının gerçekleşmemesi gerekçesiyle ihalenin ikinci kısmını iptal ettiği, idarenin geçersiz bir teklif üzerinden tekliflerini yüksek bulunmasının hukuka aykırı olduğu, idarece aynı değerlendirmenin ihalenin birinci kısmı için yapılmadığı, zaten 2’inci kısımda değerlendirme dışı bırakılan en düşük teklif sahibi isteklinin teklif fiyatıyla da işin yapılmasının mümkün olmadığı, idarenin tekliflerin değerlendirmesini geçerli teklifler üzerinden yapması gerektiği, iki kısımlık ihalenin birinci kısmında yaklaşık maliyetin altında olan istekliye ihalenin verilmesi, ikinci kısım için ise yaklaşık maliyetin altında olan geçerli teklif sunan firmalarına ihalenin verilmeyerek iptal edilmesinin objektiflikten uzak ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu, birinci kısımda ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin %4 altında olduğu, ikinci kısımda ise iş ortaklıklarının teklifinin yaklaşık maliyetin %14 altında olduğu, bu durumda tekliflerinin pahalı bulunmasının kabul edilemez bir çelişki olduğu, bu kararın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun Temel İlkeler başlıklı 5'inci maddesi ile çeliştiği, idarenin ihaledeki söz konusu iş için fiyatların düşme eğiliminde olduğu gerekçesine dayanak olarak gösterilen ihalelerde uçakların yaşı, menzili ve garanti edilen hizmet sürelerinde farklılıklar bulunduğu, ikinci kısmın iptaline karşı bulundukları şikayetlere hukuki dayanaktan yoksun, mantıksız, yanlı ve maddi gerekçelerden uzak cevap verildiği, bu gerekçelerle ihalenin ikinci kısmının iptali işleminin iptal edilmesi gerektiği,

2. İhalenin ikinci kısmı için belirtilen hususların kabul edilmeyerek iptal kararının geri alınmaması halinde birinci kısma ilişkin olarak ikinci kısmın iptaline gerekçe olarak idarenin belirtmiş olduğu hususların birinci kısım içinde geçerli sayılması gerektiği, ikinci kısımda iş ortaklıklarının teklifinin yaklaşık maliyetin %14 altında olduğu, birinci kısımda ise ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin %4 altında olduğu, idarenin yaklaşımına göre kamu zararı meydana geleceği, idare emrinde şuan görev yapmakta olan 5000 km menzilli uçaklar için 3.243 Avro/saat ödeme yapılırken bu kısım üzerine kalan isteklinin 3000 km menzilli uçaklar için teklifinin 3.378 Avro/saat olduğu, uçak menzilleri ve konuşlanma yerleri hariç şartnameleri tamamıyla aynı olan ihalenin birinci ve ikinci kısımları için değerlendirmenin eşitlik ilkelerine göre yapılması gerektiği, birinci kısım için iş ortaklıklarının teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olmasının 4734 sayılı Kanun’a aykırı olduğu, tekliflerinin ilgili mevzuat gereğince ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi gerektiği, en avantajlı teklifin mevcut yapılan işten daha pahalı olması nedeniyle kamu zararı oluşacağı ve re’sen nazara alınacak nedenlerle ihalenin bu kısmının iptaline ya da tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Dört Adet İki Hasta Taşıyabilen Ambulans Uçak Kiralanması” ihalesinin açık ihale usulü ile kısmi teklife açık olarak 2 kısımda ihale edildiği, ihalenin 1’inci kısmı için 5 isteklinin teklif verdiği, 2’inci kısmı için 7 isteklinin teklif verdiği, 14.07.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile 1’inci kısım için en düşük teklif sahibi istekli Kuanta Havacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, 2’inci kısmının ise “Kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımının gerçekleşmemesi ve ihale konusu hizmetin tekrardan ihale edilmesi halinde daha ekonomik fiyatlarla temin edileceği” gerekçesi ile iptal edilerek ihalenin karara bağlandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin ilk fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise ihalenin idarece iptaline ilişkin kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanların itirazen şikâyete konu edilebileceği ve bu husustaki başvurunun kararın tebliğini müteakip beş gün içerisinde Kuruma yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

(2) Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.

(3) (Değişik: 03/05/2011- R.G. 27923/1 md) Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararla bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında “İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihalenin iptali ile birlikte başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Ancak ihalenin iptali işleminden önce bir şikayet başvurusunun olduğu hallerde, başvuru veya teklifi değerlendirme dışı bırakılan aday veya isteklinin, teklifinin geçerli olduğuna ve bu nedenle ihalenin iptal edilmemesi gerektiğine yönelik olarak 4734 sayılı Kanunun 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen beş günlük süre içerisinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması da mümkündür.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 8’inci maddesinde ise “…(2) İhalenin iptali kararlarından sadece aşağıda belirtilenler itirazen şikâyete konu edilebilir:

a) Şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından şikâyet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle idare tarafından alınan iptal kararları.

b) İtirazen şikâyet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından alınan iptal kararları.

(3) Herhangi bir şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu olmaksızın idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulamayacağından, bu kararlar ancak idari yargı mercilerinde dava konusu edilebilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede; ihale dokümanını satın alan bir firma tarafından 18.06.2015 tarihinde dökümana yönelik olarak şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece şikayet başvurusunun reddedildiği, teklifler alındıktan sonra 14.07.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 2’nci kısmının iptal edildiği, iptal gerekçesinin “kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımının gerçekleşmemesi ve ihale konusu hizmetin tekrardan ihale edilmesi halinde daha ekonomik fiyatlarla temin edileceği” şeklinde ifade edildiği görülmektedir.

İhale komisyon kararından başvuru sahibinin 2’inci kısım için verdiği teklifinin geçerli kabul edildiği, dolayısıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik bir şikayet başvurusunun söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte idarece 14.07.2015 tarihinde ihalenin 2’nci kısmının iptal edildiği ve kararın aynı gün EKAP üzerinden tebliğ edildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibi isteklinin bu tarihten itibaren beş gün içinde Kuruma doğrudan itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 24.07.2015 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iptale karşı iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalenin 1‘inci kısmı için 5 isteklinin teklif verdiği, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin 74.992.227,84 TL olduğu, ihalenin teklifi yaklaşık maliyetin altındaki tek istekli olan Kuanta Havacılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerine bırakıldığı, teklifleri yaklaşık maliyetin üzerinde olan 4 isteklinin tekliflerinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmeyerek ihalenin karara bağlandığı belirlenmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesine “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin %4’e yakın altında olduğu, başvuru sahibi isteklinin teklifi dahil diğer tekliflerin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “…Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 44’üncü ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, idarelerin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri uygun kabul edip etmeme hususunda takdir yetkilerinin bulunduğu, ikinci en avantajlı teklif sahibinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu durumlarda ise idarenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibini belirleme ve sözleşme imzalama zorunluluğunun bulunmadığı dikkate alındığında, ilgilinin teklifinin ekonomik açıdan hadde layık görülmemesine ilişkin idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. İhalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi