KİK Kararı: 2015/UH.II-2063 (22 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/044
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 22.07.2015
Karar No : 2015/UH.II-2063
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

S.S. Çankırı Servisçiler Kamyonetçiler Minibüsçüler Otobüsçüler 2 Nolu Mot. Taş. Koop.,

A. Halik Rende Mah. Ankara Cad. Burcu Apt. No: 28 ÇANKIRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Kastamonu Şeker Fabrikası Müdürlüğü,

Taşköprü Yolu 18. Km Bük Köyü Mevkii 37070 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/62159 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Kastamonu Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından 23.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak S.S. Çankırı Servisçiler Kamyonetçiler Minibüsçüler Otobüsçüler 2 Nolu Mot. Taş. Koop.nin 01.07.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.07.2015 tarih ve 57846 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1802 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu işin 1’inci kısmıyla ilgili olarak ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin 402.045,00 TL olarak açıklandığı, kendi tekliflerinin 434.000,00 TL olduğu, söz konusu teklif fiyatının yaklaşık maliyetin %9 üzerinde olmasına rağmen ihale komisyonunca 2014 yılının ihale bedeli dikkate alınarak %32,98’lik bir artış olduğu yönünde bir değerlendirmeye yer verildiği, bahsi geçen ihalenin 3’üncü kısmında ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı yaklaşık maliyetin %28 üzerinde olmasına rağmen yine 2014 yılının ihale bedeli esas alınarak %7,44 oranında bir artış olduğu şeklinde bir değerlendirmenin yapıldığı, bu itibarla her iki teklif de yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen yaklaşık maliyet çizelgeleri dikkate alınmaksızın 2014 yılı fiyatları baz alınarak ihalenin 1’inci kısmında kendi tekliflerinin uygun görülmediği, 3’üncü kısmında ise anılan isteklinin teklifinin uygun görüldüğü, ihale komisyonu tarafından takdir haklarının kötüye kullanıldığı ve anılan işlemin hukuka uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 3 kısımdan oluştuğu, 25.06.2015 tarihli ihale komisyonu kararından şikâyete konu 1’inci kısma sadece başvuru sahibi tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde anılan isteklinin teklif fiyatının günün şartları ve yaklaşık maliyet tutarına göre yüksek olması sebebiyle uygun görülmediği, ihalenin bu kısmının da iptal edildiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “…(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

…

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü ve Tebliğ açıklamalarından, idarelerce yaklaşık maliyet tespitinde gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların kullanılabileceği, diğer taraftan istekliler tarafından verilen teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre yüksek tutarlarda olması durumunda, idarelerce yaklaşık maliyet tespitinde değerlendirilmeyen hususların olup olmadığı, güncellemelerin yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığına yönelik sorgulama yapılması gerektiği, bu doğrultuda bütçe ödenekleri de dikkate alınarak idare tarafından teklif fiyatlarının uygun görülmesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile varsa ikinci teklifin belirlenebileceği, teklif fiyatlarının uygun görülmemesi halinde ihalenin iptaline karar verilebileceği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, şikâyete konu kısım olan Fabrika-Kastamonu-Fabrika güzergâhına (3 otobüs ile 3500 sefer) yönelik yaklaşık maliyet tespitinde sürücü, amortisman ve yakıt maliyeti olmak üzere üç kalemin yer aldığı, bunlara ilişkin olarak sefer sayısı, çalıştırılacak şoför vs. dikkate alındığında söz konusu kalemlere ilişkin maliyetin 365.487,48 TL, bunun neticesinde de %10 kâr dâhil yaklaşık maliyetin 402.036,23 TL (1 seferin kâr dâhil maliyeti 114,87 TL) olarak hesaplandığı, diğer kısımlara yönelik yaklaşık maliyet tespitinin de bu şekilde gerçekleştirildiği, 2’nci kısım için yaklaşık maliyetin 69.127,48 TL (1 seferin kâr dâhil maliyeti 98,75 TL), 3’üncü kısım için ise 149.709,08 TL (1 seferin kâr dâhil maliyeti 149,71 TL) hesaplandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 01.07.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece 03.07.2015 tarihinde cevap verildiği, idarenin şikâyete cevap dilekçesinde şikâyete konu 1’inci kısım ile ilgili olarak 2014 yılı ihalesindeki fiyatın bir sefer için 93,25 TL, 2015 yılı teklif edilen fiyatın bir sefer için 124,00 TL, aradaki artış oranının %39,15 (son ay ödemesi esas alınarak) olduğunun belirtildiği, yine başvuruya konu ihalenin 3’üncü kısmına yönelik olarak 2014 yılı ihale fiyatına göre %7,44 oranında (son ay ödemesi esas alınarak) bir artış olduğuna ve bununla birlikte 3’üncü kısma yönelik olarak 2010-2015 yılları arasındaki ihale fiyatları ile bu fiyatlar arasındaki artış oranlarına ilişkin verilere yer verildiği belirlenmiştir.

Ayrıca yine idarenin şikâyete cevap yazısında “…verilen teklifler değerlendirilmiş ve yaklaşık maliyetimizin hesaplanmasında hangi isteklinin kaç model otobüsle ihaleye iştirak edeceği, iştirak edeceği otobüsün ne kadar motorin sarfiyatı olacağı, tamir bakım vs. masrafları ile amortisman masraflarının tam olarak bilinmemesinden kaynaklanan sapmalar olduğu tespit edilmiştir. (Örneğin ihaleye çıkma tarihindeki akaryakıt fiyatları ile ihale tarihindeki akaryakıt fiyatlarının farklı olması). Bir diğer ifade ile yaklaşık maliyetimiz bir adet otobüsün amortisman, yakıt ve sürücü (asgari ücret) ücretleri toplamından oluşmaktadır. Bu durumda yaklaşık maliyetimizin teklif fiyatınızla örtüşmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, firmanızın teklif ettiği otobüse ait amortisman, yakıt vs. masrafları öngörülemediğinden, yaklaşık maliyetimizin ise söz konusu maliyet unsurlarının ortalamasından oluştuğundan, değerlendirmeye bir önceki yılda yapılan birden fazla isteklinin katıldığı ihalede oluşan ve şuanda da uygulanan ihale fiyatları ile değerlendirme yapılma zorunluluğu ortaya çıkmıştır.” hususlarına yer verildiği, her iki isteklinin de teklif fiyatlarının teklif verilen kısımlara ait yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte başvuru sahibinin teklif fiyatının bir önceki yıla göre artış oranının %39,15 olması sebebiyle teklifinin uygun görülmediği, ihalenin 3’üncü kısmında ise Sadullah Tellioğlu’nun teklif fiyatının bir önceki yıla göre artış oranının %7,44 olması sebebiyle uygun görülerek ihalenin bu kısmının anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin teklif bedelinin 434.000,00 TL, yaklaşık maliyetin 402.045,00 TL olarak belirlendiği, söz konusu isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin %7,95 üzerinde bir teklif olduğu, 3’üncü kısma ilişkin olarak Sadullah Tellioğlu’nun teklif bedelinin 192.000,00 TL, anılan kısmın yaklaşık maliyetinin 149.710,00 TL olarak belirlendiği, bahsi geçen isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin %28,25 üzerinde bir teklif olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde, yaklaşık maliyet tespitinde idarelerce gerçekleştirilmiş daha önceki aynı veya benzer işlerdeki fiyatların kullanılabileceği, istekliler tarafından verilen teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre yüksek olması durumunda idarece nelerin sorgulanması gerektiğinin anılan Tebliğ açıklamasında belirlendiği, bu itibarla idarece uygun görülen fiyatların kabul edilebileceğinin belirtildiği, idarenin şikâyete cevap dilekçesinde belirtildiği üzere Anılan Tebliğ açıklamalarından hareketle tamir, bakım, akaryakıt vs. gibi masrafların tam olarak öngörülemediğinin tespitinin yapıldığı, bu doğrultuda bir önceki yıl fiyatları baz alınmak suretiyle değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Buradan hareketle, idarece yapılan değerlendirmenin anılan Tebliğ açıklamasında belirtildiği üzere gerçekleştirildiği, yapılan bu değerlendirme neticesinde de başvuru sahibinin teklifinin uygun bulunmadığı, idarenin böyle bir durumda takdir yetkisine sahip olduğu dikkate alındığında şikâyete konu işlemin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan İhale İlanı’nın 9’uncu maddesinde “Bu ihalede, kısmi teklif verilebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır. İtirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde ise, başvuru sahibi isteklinin iddiasının, sadece ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu ihale kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) fırkasının (2) numaralı bendinde itirazen şikâyet başvuru bedellerine ilişkin olarak “Yaklaşık maliyeti beş yüz bin Türk Lirasına (Beşyüzotuzbirbin sekizyüz Türk Lirasına)* kadar olan ihalelerde üç bin Türk Lirası (Üçbin yüzdoksan Türk Lirası), beş yüz bin Türk Lirasından (Beşyüzotuzbirbin sekizyüz Türk Lirasından) iki milyon Türk Lirasına (İkimilyon yüzyirmiyedibin ikiyüz Türk Lirasına)* kadar olanlarda altı bin Türk Lirası (Altıbin üçyüzseksenbir Türk Lirası), iki milyon Türk Lirasından (İkimilyon yüzyirmiyedibin ikiyüz Türk Lirasından) on beş milyon Türk Lirasına (Onbeşmilyon dokuzyüzellidörtbin Türk Lirasına), kadar olanlarda dokuz bin Türk Lirası (Dokuzbin beşyüzyetmişiki Türk Lirası)…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında ise “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece konu ile ilgili olarak gönderilen belgeler dikkate alındığında, yukarıda yer verilen 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi ve Tebliğ açıklaması gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 3.190,00 TL olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibince itirazen şikâyet başvuru bedeli olarak yatırılan 6.381,00 TL’den, fazladan yatırılan 3.191,00 TL’lik kısmının talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi