KİK Kararı: 2015/UH.II-1910 (8 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/041
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 08.07.2015
Karar No : 2015/UH.II-1910
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Meçe İnş.Tem. Hay. Yem. Müh. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

Yavuz Mah. Valikonak Cad. Akagündüz İş Merkezi K: 5 No: 100 AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Körfez Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Mimar Sinan Mah. Eşref Bitlis Cad. No: 369 41740 Körfez/KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/50613İhale Kayıt Numaralı “30 Aylık Araçlı Personel Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Körfez Belediye Başkanlığı tarafından 01.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “30 Aylık Araçlı Personel Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Meçe İnş. Tem. Hay. Yem. Müh. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.06.2015 tarih ve 53215 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1674 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sınır değerin 0,60 TL üzerinde teklif verdiği, başvuruya konu ihalenin farklı nitelikte birçok maliyet bileşeninden oluştuğu göz önüne alındığında yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunmadığı izleniminin oluştuğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin almış olduğu bilgiler sayesinde diğer isteklilere karşı avantaj sağladığı, bu nedenle anılan ihalede güvenirlik ve gizlilik ilkelerinin ihlal edildiği,

2. İdare tarafından araç giderlerine ilişkin olarak belirlenen yaklaşık maliyet tutarının piyasa ortalamasını yansıtmadığı ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu, belirlenen tutarın araçların motorlu taşıtlar vergilerini, muayene ve egzoz gazı emisyonu ölçümü giderlerini, kira, amortisman ve sigorta giderlerini karşılamasının mümkün olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu teklifin ihale kapsamında çalıştırılacak araçların muayene, egzoz gazı emisyonu ölçümü, motorlu taşıtlar vergisi ve sigorta giderlerini dahi karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü yer almakta olup, anılan Kanunun 36’ncı maddesinin ikinci fıkrasında yaklaşık maliyet tutarının ihalenin ilk oturumunda açıklanacağı hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’nci maddesinde ise “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olan ihale konusu işte ihale komisyonunca 10.783.981,09 TL olarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarı aşırı düşük teklif sınır değeri olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin vermiş olduğu 10.783.981,69 TL tutarındaki teklifin sınır değerin yalnızca 0,60 TL üzerinde olmasından hareketle yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edilmiş olduğunu iddia etmektedir.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının, sınır değerin 0,60 TL üzerinde olması dışında, somut bir gerekçe ile ilişkilendirilmediği, Kurumun incelemelerini belgeler üzerinden yaptığı, bu çerçevede ihale işlem dosyasında yer alan belgeler üzerinde yapılan inceleme kapsamında yaklaşık maliyetin ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere ihale saatinden önce açıklandığına ilişkin bir tespit yapmanın mümkün olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin söz konusu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü bulunmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin ikinci iddiasının ilk kısmının yaklaşık maliyet tutarının doğru hesaplanmadığına yönelik olduğu, yaklaşık maliyet tutarının tüm isteklilerle birlikte başvuru sahibince ihale günü olan 01.06.2015 tarihinde öğrenildiği, dolayısıyla şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihinin 01.06.2015 olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. İstekli tarafından bu tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekte iken, bu süre geçtikten sonra 15.06.2014 tarihinde başvuruda bulunulduğu tespit edildiğinden, bu hususa ilişkin başvurunun süresinde yapılmadığı anlaşılmıştır. Aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, süresinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak belirleneceği ve sınır değerin üzerinde teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenemeyeceği anlaşılmaktadır. Öte yandan, İhale İlanı ile İdari Şartname’de, sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği düzenlenmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olan başvuruya konu ihalede kârsız yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ise sınır değerin üzerinde olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından araç giderlerine ilişkin olarak verilen teklife ait bileşenlerin incelenemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi