KİK Kararı: 2015/UH.II-1899 (8 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/041
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 08.07.2015
Karar No : 2015/UH.II-1899
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Meyra Oto Kiralama Turizm Seyahat Organizasyon Sosyal Hizmetler Taşımacılık Taah. Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. Duygu Kılıç Çaylı,

Eskişehir Yolu (Dumlupınar Bulvarı) Mustafa Kemal Mah. 2079. Sokak Via Green İş Merkezi No: 2B/11 Kat: 3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Edirne Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü,

Sükrüpasa Mahallesi Talatpasa Caddesi No: 88 22030 EDİRNE

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/58451İhale Kayıt Numaralı “Hareketlilik Projesi Otobüs Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Edirne Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 08.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hareketlilik Projesi Otobüs Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Meyra Oto Kiralama Turizm Seyahat Organizasyon Sosyal Hizmetler Taşımacılık Taah. Tic. Ltd. Şti. nin 10.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.06.2015 tarih ve 51964 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan bila tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1632 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalede tekliflerinin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ve ihale ilanında yer almayan belgeye dayalı olarak değerlendirme dışı bırakıldığı, firmaları tarafından söz konusu belgenin muayene ve kabul aşamasında sunulmasının planlandığı, söz konusu düzenleme nedeniyle 4 isteklinin teklif sunduğu ihalede 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu yönüyle ihale dokümanının tereddütlü hususlar içerdiğinin açık olduğu,

2. Teklif zarfı içerisinde sunulan A grubu seyahat acentası işletme belgesinin de TÜRSAB bölgesel yürütme kurulunun kaşe ve imzasını taşıdığı, bu nedenle geçerli bir belge olarak kabul edilmesi gerektiği,

3. Başvuruya konu ihalenin en yüksek teklifi sunan isteklinin üzerinde bırakılmasının söz konusu ihalede rekabetin oluşmadığı ve kaynakların verimli kullanılmadığı sonucunu ortaya çıkardığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunda “başvuruya konu ihalede tekliflerinin İdari Şartname'nin 7’nci maddesinde ve ihale ilanında yer almayan belgeye dayalı olarak değerlendirme dışı bırakıldığı, firmaları tarafından söz konusu belgenin muayene ve kabul aşamasında sunulmasının planlandığı,” iddiası ile “söz konusu düzenleme nedeniyle 4 isteklinin teklif sunduğu ihalede 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı bu yönüyle ihale dokümanının tereddütlü hususlar içerdiğinin açık olduğu” iddiasına yer verilmediği anlaşılmıştır. İdare tarafından şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda da söz konusu hususlara değinilmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialar bakımından idarenin işleminin farkına varıldığı tarihten itibaren 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı ve şikâyet başvurusunda yer almayan hususları itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği anlaşıldığından, yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükmü dikkate alındığında başvuru sahibinin anılan iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil ve süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinin (a) bendinde ihale konusu hizmetin adının “Hareketlilik Projesi Otobüs Kiralama İşi” olarak belirlendiği ve anılan maddenin (b) bendinde “Gençlik Kampları Hareketlilik Projesi kapsamında 9 İlimize birer haftalık dönemler için toplam 21 adet otobüs kiralanacaktır.” şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “İstekliler TÜRSAB Belgesini ve ayrıca iş bitirme belgesini de teklif dosyasında sunacaklardır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, söz konusu ihalede 9 istekli olabilecek firmanın doküman satın aldığı, 4 isteklinin teklif verdiği, zarf açma ve belge kontrol tutanağında 3 isteklinin İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde talep edilen TÜRSAB belgesini sunmadığının tutanak altına alındığı, 08.06.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin geçerli teklif olarak belirlenen Biz Turizm- Selçuk Doğan’ın üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhaleye teklif veren 4 isteklinin de teklif zarfında seyahat acentası işletme belgesinin bulunduğu, Zıpkın Nakliyat Ticaret Limited Şirketi, Meyra Oto Kiralama Turizm Seyahat Organizasyon Sosyal Hizmetler Taşımacılık Taahhüt Ticaret Limited Şirketi ve Sedan Turizm İnşaat Ticaret Limited Şirketinin (A) grubu işletme belgesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli olan Biz Turizm- Selçuk Doğan’ın (C) grubu işletme belgesi ve buna ek olarak TÜRSAB üyelik belgesi sunduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerinde 11.06.2015 tarihli ve 3296 sayılı yazı ile “Ancak TÜRSAB belgesi ihale teklif zarfı içerisinde bulunmayan istekliler ihaleye itirazda bulunmuş olup, teklif zarflarının içerisinde bulunan “seyahat acentası işletme belgesininde TÜRSAB belgesi yerine geçebileceği iddiasında bulunmuşlardır. Henüz sözleşmesi imzalanmamış bulunan bu ihalede komisyonumuzun iki belge arasında tereddütü bulunmaktadır.

TÜRSAB belgesi ile Seyahat Acentası İşletme Belgesinin aynı olup olmadığı konusunda görüşünüzün ivedi olarak …” ifadesine yer verilerek görüş sorulduğu anlaşılmıştır.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği tarafından verilen 12.06.2015 tarihli ve 28146 sayılı görüş yazısında “1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu'nun 4. Maddesi uyarınca, Türkiye'de seyahat acentalığı faaliyeti göstermek için Bakanlıktan işletme belgesi almak zorunludur. Aynı Kanunun 32. Maddesi gereğince seyahat acentalarının Birliğe üye olması zorunludur. Ayrıca Seyahat Acentaları Yönetmeliği'nin 13. Maddesinde seyahat acentası sıfatının TÜRSAB'a üye olmak ve Bakanlıkça verilecek işletme belgesi almak suretiyle kazanılacağı hususu düzenlenmiştir. Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri gereği, seyahat acentalığı faaliyetlerinde bulunabilmek için hem Bakanlıktan işletme belgesi alınması hem de Birliğe üye olunması zorunlu olup bu şekilde kurulan bir seyahat acentasına Bakanlık tarafından düzenlenen işletme belgesi verilir. Ayrıca Birliğimiz üyeliği nedeniyle TÜRSAB üyelik belgesi düzenler. Seyahat acentasının, sahibi, adresi, grubu, kuruluş tarihi vb. bilgiler işletme belgesi yer aldığından ve 1618 sayılı yasanın 29. ve 30. maddeleri kapsamında işletme belgesi almaksızın seyahat acentalığı faaliyetinde bulunanlar hakkında idari para cezası ve faaliyetten men idari yaptırımı düzenlendiğinden ihalelerde seyahat acentalığı işletme belgesi aranabileceği gibi TÜRSAB üyelik belgesinin de aslının veya onaylı suretinin kabul edilebileceği hususunu bilgilerinize arz ederiz.” şeklinde açıklamaya yer verildiği anlaşılmıştır.

1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nun 1’inci maddesinde işletme belgesinin Bakanlıkça verilen seyahat acentası belgesini ifade ettiği, 3’üncü maddesinde seyahat acentalarının gördükleri hizmetlere göre üç grupta toplandığı, (A) Grubu seyahat acentalarının 1’inci maddede söz konusu olan tüm seyahat acentalığı hizmetlerini görebildikleri, 4’üncü maddesinde Türkiye'de seyahat acentalığı faaliyeti göstermek için Bakanlıktan işletme belgesi almanın zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Seyahat Acentaları Yönetmeliği’nin “Başvuru” başlıklı 8’inci maddesinde “Seyahat acentası işletme belgesi almak isteyen tüzel kişiler, bir dilekçe ve varsa isim tesciline ilişkin belge ile seyahat acentası unvanı almak üzere Bakanlığa başvurur.

Bakanlık tarafından başvuruda belirtilen seyahat acentası unvanının uygun bulunması durumunda bu husus başvuru sahibine ve TÜRSAB’a yazılı olarak bildirilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeni seyahat acentası kurulusu başvuru belgeleri” başlıklı 9’uncu maddesinde “Seyahat acentası isletme belgesi almak isteyen tüzel kişiler acenta unvanının uygun görüldüğünün Bakanlıkça bildirilmesinden itibaren otuz gün içinde aşağıda belirtilen belgelerin aslı veya onaylı sureti ile TÜRSAB’a başvurur…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Kuruluş ve işletme belgesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Seyahat acentası sıfatı, TÜRSAB’a üye olmak ve Bakanlıkça verilecek işletme belgesi almak suretiyle kazanılır. Seyahat acentası, Bakanlıktan işletme belgesi aldıktan sonra acentacılık faaliyetine baslar.” hükmü,

Seyahat Acentaları Birliği Yönetmeliği’nin 2’nci maddesinde ise “Seyahat Acentalarının Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’ne üye olmaları zorunludur. 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununa uygun olarak seyahat acentalığı belgesi almak üzere Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’na müracaat edenlerden talebi uygun görülenlere, dosyasının tamamlanmasından sonra, Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nca, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’ne üye olmaları bildirilir. Birliğe üye olan seyahat acentalarına Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nca seyahat acentası belgesi verilir.” hükmü yer almaktadır.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği tarafından verilen görüş yazısında TÜRSAB üyelik belgesi ile seyahat acentası işletme belgesinin iki ayrı belge olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte, yukarıdaki paragraflarda yer verilen mevzuat hükümleri ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği tarafından verilen görüş yazısı dikkate alındığında seyahat acentası sıfatının, TÜRSAB’a üye olmak ve Bakanlıkça verilecek işletme belgesi almak suretiyle kazanıldığı, seyahat acentasının Bakanlıktan işletme belgesi aldıktan sonra acentacılık faaliyetine başlayabileceği anlaşılmış olup, bu çerçevede seyahat acentası işletme belgesinin Bakanlıkça düzenlenmesinde ön koşul olarak TÜRSAB'a üye olmak şartının bulunduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, idarece değerlendirme dışı bırakılan 3 isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu seyahat acentesi işletme belgelerinin söz konusu firmaların acente olarak faaliyette bulunma iznine sahip olduğunu, dolayısıyla TÜRSAB’a üye olduğunu gösterdiği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde talep edilen belgenin istenilmesinin asli amacının isteklilerinin TÜRSAB üyeliğinin teyidi olduğu kanaatine varıldığından başvuruya konu ihalede istekliler tarafından sunulan seyahat acentası işletme belgelerinin de yeterlik şartını karşıladığı, dolayısıyla idarece başvuru sahibinin teklifinin TÜRSAB’a üye olduğunu gösterir belgenin sunulmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından ayrıca şikâyet başvurusunda idarenin değerlendirmesi nedeniyle kamunun zarara uğradığı ifadesi bulunmaktadır. Söz konusu ifade ile itirazen şikâyet başvurusunda yer alan “başvuruya konu ihalenin en yüksek teklifi sunan isteklinin üzerinde bırakılmasının söz konusu ihalede rekabetin oluşmadığı ve kaynakların verimli kullanılmadığı sonucunu ortaya çıkardığı” ifadesinin örtüştüğü değerlendirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin altıncı fıkrasında “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu Kanun’un anılan hükmü, madde gerekçesinde yer alan “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılamaması ya da Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti” şeklindeki durumlarda ihalenin iptali hususunda idarelere takdir yetkisi tanımaktadır. Ancak bu yetki mutlak ve sınırsız olmayıp mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılmalıdır.

İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden ihalede idarece geçerli teklif olarak belirlenen tek isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olduğu ve ihale konusu işin başlama tarihinin 13.06.2015 olduğu bu itibarla idarenin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkesine dayalı olarak ve mevzuat hükümleri çerçevesinde kalarak ihale komisyon kararını onayladığı ve ihale işlemlerini iptal etmediğinin kabulü gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhale komisyonu tarafından Zıpkın Nakliyat Ticaret Limited Şirketi ve Sedan Turizm İnşaat Ticaret Limited Şirketinin de tekliflerinin söz konusu isteklilerce TURSAB üyelik belgesi sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ikinci iddiası çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde talep edilen belgenin istenilmesinin asli amacının isteklilerinin TÜRSAB üyeliğinin teyidi olduğu anlaşıldığından ve başvuruya konu ihalede istekliler tarafından sunulan seyahat acentası işletme belgelerinin de yeterlik şartını karşıladığı sonucuna varıldığından, söz konusu iki isteklinin teklifinin de değerlendirmeye alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece taraflarınca TÜRSAB üye belgesi sunulmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Zıpkın Nakliyat Ticaret Limited Şirketi, Meyra Oto Kiralama Turizm Seyahat Organizasyon Sosyal Hizmetler Taşımacılık Taahhüt Ticaret Limited Şirketi ve Sedan Turizm İnşaat Ticaret Limited Şirketinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi