KİK Kararı: 2015/UH.II-1841 (1 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/040
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 01.07.2015
Karar No : 2015/UH.II-1841
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Tekten İnş. Tur. Yem. Nak Tem İlaçlama Medikal Tekstil Bilg. Sigorta Pet. Mob. Tarım Gıda San Tic. Ltd. Şti.,

Cumhuriyet Mah. Millet Cad. Efe Plaza No: 2/201 Melikgazi/KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Emniyet Genel Müdürlüğü Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü,

Sümer Mah. Erkilet Bulvarı No: 12 38079 Kocasinan/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/46506İhale Kayıt Numaralı “Kayseri Emniyet Müdürlüğüne Ait 17 Adet Hizmet Binasının 36 İşçi İle 12 Ay Süre İle Temizlik İşinin Yaptırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Emniyet Genel Müdürlüğü Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 22.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kayseri Emniyet Müdürlüğüne Ait 17 Adet Hizmet Binasının 36 İşçi İle 12 Ay Süre İle Temizlik İşinin Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak Tekten İnş. Tur. Yem. Nak Tem İlaçlama Medikal Tekstil Bilg. Sigorta Pet. Mob. Tarım Gıda San Tic. Ltd. Şti.nin 04.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.06.2015 tarih ve 50352 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1557 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde belirtilen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeleri ve kapasite raporunu sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin vermiş oldukları teklif bedelinin sınır değerin altında olduğu, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihale kararı alınmasının mevzua aykırı olduğu, ayrıca ihale üzerinde kalan istekli tarafından temizlik malzemelerine 0,01, 0,02 ve 0,03 TL gibi fiyatların teklif edildiği, söz konusu teklif fiyatlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin adı “Kayseri Emniyet Müdürlüğüne ait 17 Adet Hizmet Binasının 36 işçi ile 12 ay süre ile Temizlik işinin yaptırılması” olarak tanımlanmıştır.

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde

“…

7.5.2.

1- Sanayi Tipi Vakum Makinesi Kuru Tip 6 Adet

2- Sert Zemin ve cila bakım makinesi 1 Adet

3- Halı yıkama makinesi 1 Adet

4- Vakum makinesi (Islak-Kuru) 4 Adet

5- Çift kovalı temizlik seti (metal gövdeli) 39 Adet” düzenlemesine,

İhale İlanı’nın “Mesleki ve Teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.2. Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu:

1- Sanayi Tipi Vakum Makinesi Kuru Tip 6 Adet

2- Sert Zemin ve cila bakım makinesi 1 Adet

3- Halı yıkama makinesi 1 Adet

4- Vakum makinesi (Islak-Kuru) 4 Adet

5- Çift kovalı temizlik seti (metal gövdeli) 39 Adet” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Temizlik Malzemeleri ile Makinelerin Özellikleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.5 Sanayi Tipi Vakum Makinesi (kuru tipi) emiş gücü en az 1600 watt, vakumu en az 2000 mm/ss, kazan hacmi en az 20 litre kapasitede olacaktır.

6.6 Sert Zemin Cilalama Makinelerinin çalışma genişliği en az 50 cm, devri en az 120 rpm, güç tüketimi en az 1300 watt, voltajı 230-240 V/50Hz, kablo uzunluğu en az 25 m ve nominal elektrik gücü en az 1000 watt olacaktır.

6.7 Halı Yıkama Bakım Makinesinin vakumu en az 1470 mm/sn, hava akışı en az 30 İt/sn, kazan hacmi en az 35 litre kapasiteli olacak, ayrıca fırçalama özelliği bulunacaktır.

6.8 Islak vakum tankının kapasitesi en az 22 lt, motor gücü en az 1000 watt, vakum gücü en az 22 kpa, hava akışı en az 60 İt/sn, kablo uzunluğu en az 25 m, ses seviyesi azami 64 db olacaktır.

6.9 Çift kovalı temizlik seti metal gövdeli olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan Yönetmelik hükmü ve ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda başvuru sahibinin iddiası incelendiğinde, idare tarafından ihale konusu işte kullanılması öngörülen makine ve ekipmana ilişkin olarak dokümanda kendi malı olma şartı getirilmediğinden, İhale İlanı, İdari Şartname ve Teknik Şartname’de liste halinde verilen makine ve ekipman için kendi malı olduğuna ilişkin isteklilerin herhangi bir belge sunma zorunluluğunun bulunmadığı, bu itibarla idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, makine ve ekipmana ilişkin olarak isteklilerin teklif dosyaları içerisinde makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olduğuna ilişkin herhangi bir belgenin aranmasının gerekmediği, kaldı ki ihale komisyonunca zarf açma ve belge kontrol tutanağında kendi malı olduğunu tevsik eden belge için ayrı bir satır açılmadığı ve uygunluk kontrolünün yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bunun yanında, istekliler teklif vermeleri durumunda, ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri okuyup kabul ettikleri gibi dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde uygulanacak olan yaptırımları da kabul etmiş bulunmaktadırlar.

Bu çerçevede, makine ve ekipmanların demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsikine ilişkin belgelerin istenilmesine gerek bulunmamakla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hizmetin ifasında kullanılacak makine ve ekipmanların Teknik Şartname’ye uygunluğu idarece muayene kabul aşamasında değerlendirilebilecek olup, söz konusu isteklinin kullanacağı makine ve ekipmanların teknik kriterleri karşılamaması durumunda, idare istekli hakkında Kanunda belirtilen yaptırımları uygulayabilecektir.

Sonuç olarak, ihale konusu işte kullanılması öngörülen makine ve ekipmanların kendi malı olma şartı aranmasına yönelik olarak İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde düzenleme yapılmaması ve ihale dokümanında sadece sayma yoluyla belirtilen söz konusu makine ve ekipmanların teknik kriterlere uygunluğunun muayene ve kabul aşamasında değerlendirebileceği hususları göz önüne alındığında, başvuru sahibinin makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeleri ve kapasite raporunu sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin “Kayseri Emniyet Müdürlüğüne Ait 17 Adet Hizmet Binasının 36 İşçi İle 12 Ay Süre İle Temizlik İşinin Yaptırılması” işi olduğu, 22.05.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın Özcan Temizlik ve Taahhüt İşleri üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Nefes Taah. Tem. Teks. İlaçlama Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, ihale komisyonu kararının 25.05.2015 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı,

Bunun yanında, söz konusu ihalede idarece yaklaşık maliyetin 1.113.280,17 TL olarak belirlendiği, kârsız yaklaşık maliyetin dolayısıyla sınır değerin 968.069,72 TL olduğu, yaklaşık maliyet hesaplamasında sınır değerin 870.573,23 TL’lik kısmını işçilik maliyeti (% 4 sözleşme ve genel giderler dahil), 97.496,49 TL’lik kısmını ise 51 kalem temizlik sarf malzemesi maliyetinin oluşturduğu, ihale üzerinde bırakılan Özcan Temizlik ve Taahhüt İşleri’nin toplam teklif bedelinin 871.232,40 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Nefes Taah. Tem. Teks. İlaçlama Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin toplam teklif bedelinin 882.505,32 TL olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir …” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu Tebliğ’in 78.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

Yine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.29’uncu maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,

78.30’uncu maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edilmesi, ihale ilanında ve dokümanında ihalenin, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmemesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Özcan Temizlik ve Taahhüt İşleri ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Nefes Taah. Tem. Teks. İlaçlama Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin bu çerçevede incelenmesi sonucunda, söz konusu isteklilerin teklif bedellerinin sınır değerin altında kaldığı, bu itibarla İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesi uyarınca anılan isteklilerden, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ihale kararı alınmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan istekli tarafından temizlik malzemelerine 0,01, 0,02 ve 0,03 TL gibi fiyatların teklif edildiği, söz konusu teklif fiyatlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığına yönelik iddiasının, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesi aşamasında dikkate alınması gerektiğinden, söz konusu iddiaya ilişkin olarak bu aşamada herhangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Bahse konu ihaleye teklif sunan ve ihale komisyon kararında geçerli teklif sahibi olarak belirlenen VST Gurup Tem. Turizm İnş. Yem. Araç Kiralama San. Tic. Ltd. Şti., Göktug inş. Taah. Temizlik Taş. Bilg. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., SGM Temizlik ve Taş: Hizm. Gıda Paz. Ltd. Şti., başvuru sahibi Tekten İnş. Turizm Yem. Nak. Tem. İlaç. Med. Teks. Bil. Sig. Petrol Mobilya Tarım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile Sivas Gencay Tem. Kim. Orm. Kor. Boyama Çam. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde, söz konusu isteklilerin toplam teklif bedellerinin sınır değerin altında kaldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda idarece söz konusu isteklilerden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale komisyonunca teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi