KİK Kararı: 2015/UH.II-130

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/005
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 14.01.2015
Karar No : 2015/UH.II-130
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Çe-Ta Taşımacılık İnş. Tem. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

Şerefiye Mah. 1438 Çavuşbaşı Cad. Nedim Odabaşı İş Merkezi B Blok Kat: 1 No: 21 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı,

Ayvalı Mah. Halil Sezai Erkut Cad. Afra Sok. 06010 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/133991İhale Kayıt Numaralı “Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü İhtiyacı Olan 650000 Ton Öğütülmüş Ürün Üretilebilmesi Amacıyla Ürünün Hazırlanması, Kırılması ve Beslenmesi Operasyonu” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 24.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü İhtiyacı Olan 650000 Ton Öğütülmüş Ürün Üretilebilmesi Amacıyla Ürünün Hazırlanması, Kırılması ve Beslenmesi Operasyonu” ihalesine ilişkin olarak Çe-Ta Taşımacılık İnş. Tem. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2014 tarih ve 45515 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3805 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin işçilik giderine ilişkin teklif tutarlarının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu, idarenin yapmış olduğu hesaplamalarda yemek bedelinin asgari işçilik maliyetine dahil edilmediği, dolayısıyla bu isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken aksi yöndeki işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde konuyla ilgili olarak; “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

(...)

78.5.2. İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.

(...)

78.16. İdari şartnamede çalışacak personelin yemek veya yol maliyetinin idarenin yemekhanesinden veya personel servisinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecektir. Bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek veya yol bedelinin tutarı idari şartnamede gösterilecektir. Hakedişten kesilecek bu yemek veya yol bedelinin, idare personeli için öngörülen yemek veya yol bedelinde bir artış yapılsa bile değiştirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yemek ve yol bedelinin yıl içinde meydana gelecek artışları da kapsayacak şekilde tahmini bir bedel olarak belirlenmesi gerekecektir.

(...)

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Kamu ihale mevzuatının yukarıda aktarılan hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, hizmet alımı ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı olan ve olmayan alımlar olarak iki başlıkta düzenlendiği, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının tam zamanlı çalışma ve yaklaşık maliyette asgari yüzde 70’lik işçilik ağırlığı koşullarının bir arada bulunması şeklinde tanımlandığı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunmalarına hukuki olanak bulunmadığı, anılan maliyetin hesaplanmasında da Tebliğ’in 78.30’uncu maddesinin (a) bendi düzenlemelerinin dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 2’inci maddesinde “İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğü İhtiyacı Olan 650000 Ton Öğütülmüş Ürün Üretilebilmesi Amacıyla Ürünün Hazırlanması, Kırılması ve Beslenmesi Operasyonu.

b) Miktarı ve türü: 650.000 Ton Öğütülmüş Ürün Üretilebilmesi Amacıyla Ürünün Hazırlanması, Kırılması ve Beslenmesi Operasyonu Hizmet Alımı” düzenlemesi,

25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

12 Kişi Loader Operatörü, Beko Loader Operatörü ile Kamyon Şöförü için Brüt Asgari Ücretin %70 fazlası

15 Kişi Kırma Operatörü için Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası

15 Kişi Kırma İşçisi için Brüt Asgari Ücretin %35 fazlası ücret verilecek olup teklif fiyata dahildir.

Ulusal, dini bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacaktır.

Loader Operatörü, Beko Loader Operatörü ile Kamyon Şöförü için 174 Yevmiye

Kırma Operatörü için 218 yevmiye

Kırma işçisi için 218 yevmiye

olmak üzere toplam 610 yevmiye öngörülmüş olup teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

YEMEK : Yüklenicinin çalıştırdığı personelin tamamına 26 gün üzerinden ayni olarak Teşekkül tarafından bir öğün yemek verilecektir. Ancak yemek bedeli Yükleniciye fatura edilerek hak edişinden kesilecektir. Yemek ücreti 12 ay süresince 7,00 TL+KDV?dir. Bu tutar teklif fiyata dahil edilecektir.

YOL: İşçilerin zamanında işe gelmesinden ve gitmesinden Yüklenici sorumlu olup çalıştıracağı her işçiye aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 6,00 TL/Gün yol parasını nakdi olarak ödeyecektir. Yüklenici bu ödemelerini ücret bordrolarında gösterecek olup teklif fiyatına dâhildir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici, işe başlamadan önce çalıştıracağı bütün işçiler için İşveren Mali Mesuliyet Sigortasını tanzim ettirecek ve işe başlamadan önce İdareye teslim edecektir. Düzenlenecek poliçe, İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının madde-1 ve madde-2 (B- Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında meydana gelen iş kazaları hariç) belirtilen teminatları karşılayacak şekilde;

Kişi Başına Bedeni : 150.000,00 TL.

Kaza Başına Bedeni : 600.000,00 TL öngörülerek düzenlenecektir. Düzenlenen poliçe işe başlamadan önce Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bigadiç Bor İşletme Müdürlüğüne teslim edilecektir. Poliçe primi peşin olarak ödenecektir. Yüklenici sigorta poliçelerini idareye sunmaz ise hak edişinden kesilerek idare tarafından sigorta yaptırılacaktır. Buna ilişkin prim tutarı teklif fiyatına dahildir.

Ayrıca, teknik şartnamenin 6’ncı maddesinde belirtilen makina ve ekipmanlar ile bunlara ilişkin her türlü giderler (yakıt, yağ, vergiler, tamir bakım vb.) teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işe ait kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2 olarak dikkate alınacaktır.” düzenlemesi,

33.2’nci maddesinde “İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

35.1’inci maddesinde “Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İşin süresi işe başlama tarihinden itibaren 12 aydır.” düzenlemesi,

4.3’üncü maddesinde “4.3 İşyerinde haftanın 7 günü 3 vardiya kesintisiz çalışma yapılacak olup, 4857 sayılı İş Kanununun 63. maddesine istinaden işçiler haftada 6 gün çalışacak ve 1 gün ücretli hafta tatili kullanacaktır. Ücretli hafta tatili izni kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, bu işçilerin yerine başka işçi getirilerek sayının tamamlanması Yüklenici firmadan talep edilmeyecektir. Hafta tatilleri, çalışmada kesintiye sebep olmayacak şekilde (haftanın farklı günleri şeklinde) düzenlenecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İncelenen ihalede başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklilerin işçilik giderine ilişkin teklif tutarlarının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu, idarenin yapmış olduğu hesaplamalarda yemek bedelinin asgari işçilik maliyetine dahil edilmediği, dolayısıyla bu isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken aksi yöndeki işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.29’uncu maddesinde sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı düzenlenmekle birlikte gerek madde başlığında gerekse düzenlemede bu kuralın sadece personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için getirildiği, hizmet alımı ihalesinin bu nitelikte olmaması durumunda anılan kuralın uygulanmasının mümkün olmadığı ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla isteklilerin teklif bedellerinin sözleşme konusu iş için yapılabilir düzeyde olup olmadığı sadece aşırı düşük teklif değerlendirmesiyle anlaşılabilecek olan isteklilerin tekliflerinin, aşırı düşük olmaması durumunda, böyle bir değerlendirme yapılması da olanaklı değildir.

İncelenen ihalenin niteliğine bakıldığında, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği ve bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacağı görülmekle birlikte düzenlemedeki ikinci koşul olan yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluşması şartının sağlanmadığı, bu nedenle de başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı anlaşılmıştır. Yapılan bu açıklama çerçevesinde isteklilerin asgari işçilik maliyetini sağlayıp sağlamadıklarının ancak aşırı düşük teklif sorgulamasıyla anlaşılabileceği, ihale dokümanında bu sorgulamanın yapılmayacağının düzenlendiği personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise Tebliğ’in 78.29’uncu maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle idarenin yapmış olduğu işlemde kamu ihale mevzuatına aykırılık olmadığı için başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, Tebliğ’in 78.16’ncı maddesi gereğince İdari Şartname’de yer alan yemek masrafının ayni nitelikte olması nedeniyle asgari işçilik maliyetinin hesabında yemek giderinin dikkate alınamayacağı, dolayısıyla idarenin yemek giderine dikkate almadan asgari işçilik maliyeti hesaplamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin asgari işçilik maliyeti hesaplama yöntemine ilişkin iddiası da yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi