KİK Kararı: 2015/UH.II-1014

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/023
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 08.04.2015
Karar No : 2015/UH.II-1014
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Mustafa Kemal Mah. 2141 Sok. No: 31/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü,

Üniversiteler Mahallesi Dumlupınar Bulvarı No: 147 06800 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2013/126783 İhale Kayıt Numaralı “Genel Temizlik Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 24.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.11.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2013 tarih ve 39779 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4701-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakıldıkları, teklif fiyatını oluştururken 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesi gereğince 4 engelli işçi çalıştırmak zorunda oldukları ve çalıştırılacak engelli işçiler için Hazinece karşılanacak indirimleri dikkate aldıkları, Kamu İhale Kurulunun 15.08.2012 tarihli ve 2012/MK-266 sayılı kararının da bu yönde olduğu, dolayısıyla tekliflerinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

2. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin, yüklenici tarafından karşılanması zorunlu olan giyim gideri için öngördükleri bedelin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça görüldüğü, giyim için öngörülen bedellerin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmiş olmasının teklifin geçerli olduğuna karine teşkil etmeyeceği, dolayısıyla bahse konu isteklilerin ve varsa aynı durumda olan diğer isteklilerin giyim bedeline ilişkin sunmuş oldukları belgelerin incelenmesi gerektiği, Kamu İhale Kurulunun 28.06.2011 tarihli ve 2011/MK-139 sayılı kararında da, teklif edilen fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı ve söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar verildiği iddialarına yer verilmiştir.

Şikâyetçinin 27.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması üzerine, idarenin 09.12.2013 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 09.12.2013 tarihinde şikâyetçiye bildirilmesini müteakip ve şikâyetçinin 18.12.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Bu başvuru üzerine alınan 09.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-200 sayılı karar ile başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak, teklif fiyatların oluşturulmasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesi gereğince çalıştırılacak engelli işçiler için Hazinece karşılanacak indirimlerin dikkate alınmaması gerektiğinden hareketle “…başvuru sahibinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamaların kabul edilmemesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu”na, ikinci iddiasına ilişkin olarak ise; “…başvuru sahibi istekliye ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, şikâyete konu ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin diğer işlemlerde anılan isteklinin bir hak kaybının olmadığı, bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin süreçte korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetinin olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği”ne karar verilmiş ve sonuç olarak;

“Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” denilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 16. İdare Mahkemesinin 10.12.2014 tarihli ve E: 2014/159, K: 2014/1613 sayılı kararında “Dosyasının incelenmesinden; Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 24.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan "Genel Temizlik Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak yaptıkları teklif değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketin 27.11.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, davacının 18.12.2013 tarih ve 39779 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu ihalede, toplam 140 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü yaklaşık maliyetin ihaleyi yapan idarece 2.827.440,00-TL, asgari işçilik maliyetinin ise 2.815.730,40-TL olarak belirlendiği; davacı şirket tarafından 2.815.730,40-TL teklif edildiği, açıklama istenilmesi üzerine aradaki farkın davacı şirket tarafından, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 140 personelden 136’sı için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini teklif ettiği, diğer 4 personel için ise 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30 uncu maddesinde yer alan açıklama uyarınca, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisseleri düşülerek hesaplama yapıldığı şeklinde açıklandığı, ancak ihale dokümanında engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin bir düzenleme olmaması, idarece yaklaşık maliyet hesap cetvelinde engelli işçiye ilişkin bir maliyet öngörülmemesi ve birim fiyat teklif cetvelinde engelli işçi için ayrı bir satır açılmaması nedeniyle engelli işçi çalıştırılacağı beyan edilerek yapılan işçiliğe ilişkin açıklamanın yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı, dava konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin, yüklenici tarafından karşılanması zorunlu olan giyim gideri için öngördükleri bedelin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı şeklindeki ikinci iddiası yönünden ise davacının bir hak kaybının olmadığı, bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin süreçte korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı yönünde karar verildiği görülmektedir.

İşverenlere ait olan prim miktarının yukarıda anılan madde kapsamında çalıştırılan özürlü işçiler bakımından Hâzinece karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödeneceği anlamına gelecektir.

Her ne kadar, ihale dokümanına karşı itiraz yoluna gidilmeyerek ihale kapsamında anılan dokümanın kesinleştiği görülmekte ise de, mevzuatta Hazine tarafından karşılanacak giderlerin teklifte yer alıp almayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin bulunmadığı dikkate alındığında, idarece ihale dokümanı hazırlanırken ve maliyet bileşenleri belirlenirken bu tür ayrık durumlara dikkat edilmesi ihalenin sağlıklı yürütülmesi bakımından zorunlu bulunmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından, Kanun'da belirlenen yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken 4 özürlü işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Dava konusu kararın, ihale üzerinde kalan firmaya yönelik iddiaları açısından, davacı şirketin başvurusunun ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmına gelince;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Aday: Ön yeterlik için başvuran gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri, ... İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini, İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi,... ifade eder" hükmü, "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde; "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. ...Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir." hükmü düzenleme altına alınmış, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinde; başvuruların sırasıyla, başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, başvuru sahibinin ehliyeti; başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin ve idareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, idare tarafından şikâyet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı yönünden inceleneceği düzenlenmiş, anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise; başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğine bakılacağı belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümlerine göre, ihalenin sonuçlandırılması ile ilgili olarak başvuru sahibinin iddiaları, idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmeyeceği hususunun incelenmesi, bu incelemede, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılması bir zorunluluktur.

Diğer taraftan, kanun koyucunun yukarıda yer alan kanun maddesinden de açıkça anlaşıldığı üzere, bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin ihaleyi yapan idareye şikayet, davalı idareye ise itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş, bu bağlamda "hak arama noktasında" idarelere yapılan başvurularda perspektif geniş tutulmaya çalışılmıştır. Nitekim davalı idarenin, süre gelen kararlarında ihale şartnamesinin alınması ile ilgililerin (istekli olabileceklerin) ihaleyi yapan idareye teklif vermemiş olsalar dahi başvurabildikleri ve karar aldırabildiklerine rastlanılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, davacının ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin, yüklenici tarafından karşılanması zorunlu olan giyim gideri için öngördükleri bedelin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı yönünde iddialarının olduğu, bu bakımdan iddialar çerçevesinde, eşit muamele ilkesi açısından, ihale üzerinde bırakılanın teklifinin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinin anılan hükümlerin zorunlu bir gereği olduğu, zira değerlendirme sonucuna göre isteklilerin tekliflerinin sıralaması değişebileceği gibi ihalenin iptalinin de olası olduğu göz önüne alındığında, davacı şirketin ehliyetli olduğunun kabulü gerekmekte olup, davalı idarece alınan; yasanın amaçladığı ve zarara uğrama ihtimali olan ilgililerin hak aramasının kolaylaştırılması düşüncesine ters yöndeki, (zorlaştırıcı) dava konusu kararla, işin esasının incelenmesi gerekirken ihale üzerinde kalan firmaya yönelik iddialar açısından, davacı şirketlerin başvurusunun ehliyet yönünden reddedilmesinde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Söz konusu kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden 11.03.2015 tarihli ve 2015/MK-99 sayılı Kurul kararı ile “1- 09.01.2014 tarih ve 2014/UH.II-200 sayılı Kurul kararının iptaline,

2- İtirazen şikâyet başvurusunda yer alan 1’inci iddia ile ilgili olarak, anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

3- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, söz konusu itirazen şikâyet başvurusundaki 2’nci iddia ile ilgili olarak iddianın esasının incelenmesine geçilmesine,” kararı verilmesi üzerine, başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak yeniden esasın incelenmesine geçilmiştir.

24.01.2014 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır.

Ankara 16. İdare Mahkemesinin 10.12.2014 tarihli ve E: 2014/159, K: 2014/1613 sayılı kararı üzerine 11.03.2015 tarihli ve 2015/MK-99 sayılı Kurul kararı ile teklifi değerlendirmeye alınan başvuru sahibi Pam-Pak Sos. ve Sağ. Hizm. Bilgi İşl. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ikinci iddiasına ilişkin olarak İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıdadır:

Başvuruya konu işin Diyanet İşleri Başkanlığı merkez hizmet binası ile ilave hizmet binalarının çalışma odası, tuvalet, asansör, halı ve yolluklar, pencereler, koridor, merdiven, kütüphane, toplantı salonu, kalorifer dairesi, atölye, mutfak, yemekhane, bahçe, her türlü büro, kapalı garaj temizliği ile, çay ocakları ve berberhane temizlik hizmetlerinin 140 (Yüzkırk) işçi ile 02/01/2014-31/12/2014 tarihleri arasında yapılması işi olduğu, söz konusu temizlik hizmetinde kullanılacak sarf malzemelerinin idarece karşılanacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesi “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tamamı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Personele Brüt asgari ücretin %5'i üzerinden ödeme yapılacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici, çalıştırılacak her bir personele aylık 22 gün üzerinden kişi başına brüt 8,00-TL (SekizTürk Lirası) yol bedelini nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir.

Yüklenici, çalıştırılacak her bir personele yemek bedelini 22 gün üzerinden kişi başına brüt günlük 4,00- TL (Dört Türk Lirası ) nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir.

b) Yüklenici firma işçilere yıllık yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet iş önlüğü verecektir. Söz konusu iş kıyafeti yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacak olup, teklif fiyata dâhil edilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte tespit edilen kısa vadeli sigorta kolları pirim oranı % 2 dir” şeklinde düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “Özel Şartlar” başlıklı 5.3 üncü maddesinde “Yüklenici firma işçilere yıllık 2 adet yazlık ve kışlık olmak üzere iş elbisesi verecektir. Birinci elbise iş yeri tesliminde, ikinci elbise 1-15 Haziran arasında dağıtılacaktır. Dağıtımdan önce iş önlüklerinin numunesi idareye gösterilecek ve idarenin onayı alınacaktır.

Forma kumaş alpaka kumaştan ve kolay ütülenebilir olacaktır. Formalar içi göstermeyecek şeklide dikilecektir.

Üst Forma: Önden iki düğmeli erkekler için sol tarafta göğüs üzerinde bayanlar için sağ tarafta göğüs üzerinden bir cep, ön bel dikişler biyeli, kolay sökülmeyen iplikten dikilecek ve dikişler çift dikiş olacaktır.

Alt Forma: (Pantolon) belden lastikli, rahat çalışılabilir olmalıdır. Yan dikişler biyeli olacaktır.

Kıyafet İdarece uygun görüldükten sonra kullanılacak olup, kıyafetlerin uygun bir yerine yüklenici firmanın ismi belirtilecektir. Bütün görevlilerin kıyafetleri daima temiz ve muntazam bir şekilde olacak, yırtık kıyafet giyilmeyecektir. Çalıştırılacak personel saç ve sakal uzatmayacaktır.”düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.15’inci maddesinde “Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan maddesinin son fıkrasından açıkça anlaşılacağı üzere, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklilerin teklifleri reddedilmeyecek, bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirimde bulunulacaktır.

18.11.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalenin iş deneyim belge tutarı yüksek olan Kemal Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, aynı zamanda adı geçen isteklinin giyim bedelini tevsiken sunmuş olduğu proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk bulunmadığı, tutanakta yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespit edildiğinden, proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mükellef ve isteklinin bağlı bulunduğu vergi dairesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele çerçevesinde Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

18 adet ihale dokümanının alındığı şikayete konu ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği, tekliflerin geçerliliğine ilişkin ihale komisyonunca yapılan incelemeye göre, 4 isteklinin teklifin boş ve/veya teşekkür mahiyetinde olduğu, geriye kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, aşırı düşük teklif sorgulaması için kârsız yaklaşık maliyetin 2.824.440,00 TL olarak bulunduğu, teklif bedeli kârsız yaklaşık maliyetin altında olan 6 istekliden tekliflerine ilişkin işçilik maliyetinin yanı sıra giyim giderinin önemli bir bileşen olarak belirlendiği ve bu bileşenlere yönelik İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü madde düzenlemesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bir isteklinin idarece belirlenen süre içerisinde teklifine ilişkin açıklama sunmadığı, 2 isteklinin ise yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, geriye kalan 3 isteklinin açıklamalarının ise idarece yeterli ve geçerli kabul edildiği, geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerden Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlşk. İnş. Taah. Dış Tic. Ltd. Şti.’nin, Kemal Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin ve Mert İnş. Tur. Teks. Güv. Sist. ve Tem. Hizm. Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklif bedellerinin aynı olduğu, 18.11.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin iş deneyim belge tutarı yüksek olan Kemal Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, aynı zamanda adı geçen isteklinin giyim bedelini tevsiken sunmuş olduğu proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespit edildiğinden, proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mükellef ve isteklinin bağlı bulunduğu vergi dairesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 226.195,20 TL olarak belirlenen % 8 kâr dahil olmak üzere toplam 3.053.635,20 TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyet içerisinde yer alan kârsız asgari işçilik maliyetinin 2.827.440,00 TL olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ve geçerli teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Kemal Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti., Mert İnş. Tur. Teks. Güv. Sist. ve Tem. Hizm. Tic. San. Ltd. Şti. ve Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlşk. İnş. Taah. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında incelenmesi sonucunda;

1- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Kemal Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olarak 0,05 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 14,00 TL fiyat öngören Merve YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 24.10.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Mert İnş. Tur. Teks. Güv. Sist. ve Tem. Hizm. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olarak 0,02 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 11,20 TL fiyat öngören Gamze YOKUŞBAŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 24.10.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak teklifinin geçerli teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlşk. İnş. Taah. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olarak 0,05 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 14,00 TL fiyat öngören Arafat ATEŞ tarafından istekli adına tanzim edilen 18.10.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyim giderine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ve geçerli teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Kemal Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin, Mert İnş. Tur. Teks. Güv. Sist. ve Tem. Hizm. Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin ve Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlşk. İnş. Taah. Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi