KİK Kararı: 2015/UH.I-84

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/005
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 14.01.2015
Karar No : 2015/UH.I-84
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Hüseyin Patan,

Doğankent Merkez Mah. Ana Cad. No: 49/2 Doğankent/GİRESUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Doğankent HES İşletme Müdürlüğü,

Merkez 28510 Doğankent/GİRESUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/162430İhale Kayıt Numaralı “Doğankent HES İşletme Müdürlüğümüzün ihtiyacı olan 2015-2016 yılları için 1 (Bir) adet en az 13+1 kişilik 2013 veya üzeri model minibüs ile 1 (Bir) adet 2013 veya üzeri model pick-up yakıt hariç şoförlü olarak kiralanması hizmeti” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Doğankent HES İşletme Müdürlüğü tarafından 15.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Doğankent HES İşletme Müdürlüğümüzün ihtiyacı olan 2015-2016 yılları için 1 (Bir) adet en az 13+1 kişilik 2013 veya üzeri model minibüs ile 1 (Bir) adet 2013 veya üzeri model pick-up yakıt hariç şoförlü olarak kiralanması hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Hüseyin Patan’ın 17.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2014 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 30.12.2014 tarih ve 46765 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3872 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde yer alan “Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” şeklindeki düzenleme doğrultusunda tekliflerinin aşırı düşük olarak belirlenip değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarece 2013-2014 yılları için yakıt dahil olarak yapılan araç kiralama ihalesinde yaklaşık maliyet 167.770,43 TL olarak hesap edilmesine rağmen, yakıt hariç olarak yapılan şikayete konu araç kiralama ihalesinde yaklaşık maliyetin 167.424,41 TL olarak belirlenmiş olmasının yaklaşık maliyetin hatalı olarak hesaplandığını gösterdiği, buna göre de sınır değerin olması gerekenden daha yüksek çıktığı, bu nedenle tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğu, ayrıca yaklaşık maliyetin ortalama 20.000,00 TL üzerinde teklif veren Atilla Patan’ın teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ile de kamu zararı oluştuğu, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olması sebebiyle 1,30 oranının baz alınmasının yapılan iş ile aykırılık oluşturduğu, her malın bir bedelinin olduğu düşünüldüğünde araçlar için de ana gider payını amortismanın oluşturduğu, buna göre yaklaşık maliyetin nasıl ve hangi giderler göz önüne alınarak hazırlandığı hususunun araştırılarak mağduriyetlerinin giderilmesi talep edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Doğankent HES İşletme Müdürlüğümüzün ihtiyacı olan 2015-2016 yılları için 1 (bir) adet en az 13+1 kişilik 2013 veya üzeri model minibüs ile 1 (bir) adet 2013 veya üzeri model pick-up yakıt hariç şoförlü olarak kiralanması” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İstekliler; KDV hariç verecekleri teklife (yakıt hariç), 2 (iki) yıllık kira ücretini, rakam ve yazıyla belirtecek olup, bu fiyata vergi, resim, harç, fon, aracın sigorta (MTV, kasko, koltuk sigortası, zorunlu trafik sigortası dahil vb. her türlü giderleri) giderleri, sürücü ücretleri, ulaşım, araçların her türlü işletme ve bakım masrafları (yedek parça, bakım onarım vb.) giderleri ile firma karı dahil edilmiş olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İstekliler; KDV hariç verecekleri teklife (yakıt hariç), 2 (iki) yıllık kira ücretini, rakam ve yazıyla belirtecek olup, bu fiyata vergi, resim, harç, fon, aracın sigorta (MTV, kasko, koltuk sigortası, zorunlu trafik sigortası dahil vb. her türlü giderleri) giderleri, sürücü ücretleri, ulaşım, araçların her türlü işletme ve bakım masrafları (yedek parça, bakım onarım vb.) giderleri ile firma karı dahil edilmiş olacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale konusu iş için hazırlanan Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “2-1 Araçlar aylık kira bedeli üzerinden çalıştırılacaktır. 2-2 Araçların yakıtı, (mazot) EUAŞ Doğankent HES işletme Müdürlüğüne ait olacaktır. 2-3 Kiralanan aracın her türlü bakım, onarım, her türlü sigorta, resim, vergi, fazla mesai ve diğer tüm masraflar yükleniciye aittir. 2-4 Kiralanacak araçlar için arıca fazla saat mesai ücreti ödenmeyecektir.

…

2-11. Sözleşme süresi, işe başlama tarihinden itibaren 2 (iki) yıl. (730 gün) 2-12. 2 (iki) adet araç, işe depoları dolu başlayacak sözleşmeleri bitince depoları dolu olarak ayrılacaklardır.” şeklinde,

Anılan Şartname’nin “Araçlarda Aranılacak Özellikler” başlıklı 4’üncü maddesinde “a) Minibüs Araç Tipi: En az 13+1 kişilik olacaktır. 2013 model veya üzeri olacaktır. Minibüs yüksek tavanlı olacaktır. Klimalı olacaktır. Taşıtın motor sistemi dizel olacaktır.

b) Pıck-Up Arac Tipi: kabin pick-up olacaktır. Motor Hacmi: Min. 1950 cc Taşıma Kapasitesi: Min. 1000 kg Kasa Uzunluk: Min 1500 cm Kasa Genişlik: Min 1400 cm 2013 model veya üzeri olacaktır. Taşıtın motor sistemi dizel olacak.” şeklinde,

Yine aynı Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarda Aranılacak Özellikler” başlıklı 5’inci maddesinde “10- Çalıştırılacak araçlarda sözleşme süresi içerisinde full kasko poliçesi zorunludur.16- Bu süre içinde yazlık, kışlık ve üretici kataloğunda yer alan periyodik bakımlar zamanında yaptırılacaktır.” şeklinde,

Aynı Şartname’nin “Fiyat Teklifi” başlıklı 10’uncu maddesinde ise “istekliler; KDV hariç verecekleri teklife (yakıt hariç) 2 (iki) yıllık kira ücretini, rakam ve yazıyla belirtecek olup, bu fiyata vergi, resim, harç, fon, aracın sigorta (MTV, kasko, koltuk sigortası, zorunlu trafik sigortası dahil vb. her türlü giderleri) giderleri, sürücü ücretleri, ulaşım, araçların her türlü işletme ve bakım masrafları (yedek parça, bakım onarım vb.) giderleri ile firma karı dahil edilmiş olacaktır.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Diğer taraftan; Teknik Şartname’nin “İşletme ve bakım giderleri” başlıklı 7’nci maddesinde yer alan “1-Taşıtların her türlü, tamir, bakım-onarım, yağ, yedek parça, oto lastiği, akü v.b giderleriyle, sözleşmenin uygulanmasına ait vergi, harç, sigorta, ulaşım gibi her türlü giderler ve şoför özlük hakları (ulaşım ve yemek giderleri) yükleniciye aittir. Taşıtların yakıtı idare tarafından karşılanacaktır.” şeklindeki düzenleme de 03.12.2014 tarihinde idarece düzenlenen zeyilname ile “1-Taşıtların her türlü, tamir, bakım-onarım, yağ, yedek parça, oto lastiği, akü v.b giderleriyle, sözleşmenin uygulanmasına ait vergi, harç, sigorta, ulaşım gibi her türlü giderler ve şoför özlük hakları (ulaşım ve yemek giderleri) yükleniciye aittir. Taşıtların yakıtı idare tarafından karşılanacaktır. Araçlar (İki araç) yaklaşık olarak aylık ortalama 5000 km yol yapacaktır.” şeklinde değiştirilmiştir.

15.12.2014 tarihinde yapılan ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alınmış, 4 istekli tarafından teklif verilmiş, başvuru sahibi Hüseyin Patan’ın teklifi aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakılmış, geriye kalan 3 adet teklif idarece uygun bulunarak ihale ekonomik açıdan en avantajlı istekli üzerinde bırakılmıştır. Başvuru sahibi ise öncelikle idarece yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması sebebiyle tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenip değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığını iddia etmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıya aktarılan hükmünden, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif fiyatları, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olanların ihale komisyonlarınca tespit edilerek bu tekliflerin reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği, ayrıca aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye, ihalenin açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkili olacağı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıya aktarılan hükmü gereğince Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar…(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mevzuatın anılan hükümleri doğrultusunda idarece ihale ilanının “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde “Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” şeklinde ve İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde de “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38’ inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde yer alan “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” şeklindeki açıklamaya göre ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” şeklindeki açıklamaya göre idarece hesaplanan 167.424,41 TL’lik yaklaşık maliyet 1,30 sayısına bölünerek sınır değer 128.788,00 TL olarak belirlenmiş ve ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre de sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibinin 119.040,00 TL’lik teklifi açıklama istenmeksizin reddedilmiştir. Başvuru sahibi ise bu aşamada idarece belirlenen yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını iddia etmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde, “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” şeklinde, “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” şeklinde ve “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

Mevzuatın yukarıda yer alan düzenlemelerinden, idarelerce KDV hariç olmak üzere ve ihale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyetin her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde yer alan kurallara uyularak yaklaşık maliyetin hesaplanması, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin teklif fiyatları ile birlikte açıklanması, ayrıca idarece hesaplanan yaklaşık maliyete işin niteliği dikkate alınarak %20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının eklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece yaklaşık maliyet İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil olacak giderler de dikkate alınarak ihale konusu işin 2 yıllık süresince amortismana yönelik olarak minibüs ve pick-up tipi 2 adet araç için her bir araçta 5 farklı marka veya model üzerinden Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği’nin internet sitesinde 2013 model yılı araçlar için yayınlamış olduğu kasko bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak ortalama fiyat üzerinden 1 adet 2013 model ve üzeri 13+1 minibüs için 31.992,40 TL, 1 adet 2013 model ve üzeri pick-up için de 21.148,16 TL amortisman bedeli belirlendiği, minibüs tipi hizmet aracı için kasko sigortası, zorunlu trafik sigortası, koltuk sigortası ve taşımacılık sigortası bedeli ile pick-up tipi hizmet aracı için kasko sigortası ve zorunlu trafik sigortası bedelinin tespiti için de Yaşar Katırcıoğlu Sigorta Aracılık Hizmetleri’nden alınan fiyat teklifi ile minibüs için sırasıyla full kasko bedeli 4.000,00 TL, trafik sigortası 1.400,00 TL, taşımacılık sigortası 684,00 TL, koltuk sigortası 800,00 TL, pick-up için de sırasıyla full kasko bedeli 3.000,00 TL, trafik sigortası 1.000,00 TL bedel öngörüldüğü, araçların motorlu taşıtlar vergisi için ihale ilan tarihi itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen minibüs ve kamyonet tipi araçlar için ilan edilen MTV vergi tutarları dikkate alarak minibüs için ortalama 1,418,00 TL, pick-up için de ortalama 2.236,00 TL belirlendiği, yıllık bakım gideri için Tunalar Otomotiv Turizm Tic. Ltd. Şti.nden fiyat teklifi alınmak suretiyle minibüs için 5.515,00 TL, pick-up için de 8.052,98 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu tutarların toplamına sözleşme genel giderleri olarak da 3.249,85 TL bedel ilave edildiği, ayrıca KİK işçilik modülü kullanılarak 2 adet şoför için asgari işçilik maliyetinin birim fiyatı 1.389,15 TL üzerinden 2 yıllık 2 kişi için toplam 66.679,20 TL bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır. İdarece %20 yüklenici kârı da 16.249,23 TL olarak belirlenmiştir. Söz konusu ihalenin yaklaşık maliyeti bu doğrultuda toplam 167.424,41 TL olarak hesaplanmış olup idarece söz konusu maliyetlere piyasa rayiçleri ve asgari işçilik ücretleri ile ulaşmış olduğu, bu haliyle yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olarak hesaplandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin idarece yaklaşık maliyetin hatalı olarak hesaplandığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan, Atilla Patan’ın teklifinin yaklaşık maliyetin ortalama 20.000,00 TL üzerinde olmasına rağmen anılan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi ile de kamu zararı oluştuğu yönündeki başvuru sahibinin iddiası üzerine yapılan incelemede;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından bu aşamada yaklaşık maliyetin ortalama 20.000,00 TL üzerinde olmasına rağmen ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin kamu zararına sebep olduğu yönündeki iddia ile ilgili olarak herhangi bir ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15 inci maddesinde “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde incelenir…” açıklaması, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde ise “(1) Başvurular öncelikle;

…

b) Başvuru ehliyeti,

…. yönlerinden sırasıyla incelenir.” açıklaması yer almaktadır. Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar ise anılan Yönetmeliğin 17’nci maddesinde düzenlenmiş olup buna göre, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği ve Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verileceği düzenlenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin söz konusu iddiası ile ilgili olarak ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası ile ilgili olarak başvurunun reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak; idarece yaklaşık maliyetin mevzuata uygun olarak hesaplandığı, hesaplanan 167.424,41 TL’lik yaklaşık maliyetin mevzuatta yer aldığı şekilde 1,30 sayısına bölünerek sınır değerin 128.788,00 TL olarak belirlendiği ve ihale dokümanında yapılan düzenlemelere göre de sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibinin 119.040,00 TL’lik teklifinin açıklama istenmeksizin reddedildiği, buna göre idarece tesis edilen işlemlerin bu haliyle mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi