KİK Kararı: 2015/UH.I-828

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/020
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 18.03.2015
Karar No : 2015/UH.I-828
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Bereket İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

Çobançeşme Mah. 29 Ekim Cad. Kuyumcukent Atölye Bloğu 1. Kat 3. Sokak No: 15 Bahçelievler/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eyüp Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Feshane Cad. No: 42 34050 Eyüp/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/154580 İhale Kayıt Numaralı “Eyüp İlçesi Genelindeki Park ve Yeşil Alanların Bakım ve Temizlik İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Eyüp Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 29.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eyüp İlçesi Genelindeki Park ve Yeşil Alanların Bakım ve Temizlik İşi” ihalesine ilişkin olarak Bereket İnşaat Peyzaj Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 26.02.2015 tarih ve 17910 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2015 tarihli dilekçe ile doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/565 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede 23.01.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (5.782.692,00 TL) ile 13.02.2015 tarihli düzeltici ihale komisyon kararı ile belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.506.830,00 TL) arasında 724.138,00 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ilkesi göz önünde bulundurularak ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale, kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1’inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir”düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda yer verilen hükümleri ile İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden, ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin anılan Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan rekabet, ihtiyaçların zamanında karşılanması, kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ve kamu yararı ile sınırlı olduğu, dolayısıyla idarelerin aldığı ihalenin iptaline dair kararların dayandığı gerekçelerin makul ve geçerli olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak idarece alınan 23.01.2015 tarihli ihale komisyon kararı üzerinde yapılan incelemede, ihaleye toplam 4 adet teklif zarfının teslim edildiği, ihalenin ilk oturum aşamasında yapılan değerlendirme ve işlemler sonucunda ihaleye katılan tüm isteklilerin belgelerinin eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatının usulüne uygun görülerek tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçildiği, ihalenin 2’nci oturumunda söz konusu isteklilerin tekliflerinin yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi sonucunda tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği görülmüştür.

Öte yandan yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak 8.458.877,66 TL, sınır değerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak 6.506.828,97 TL olarak belirlendiği, bu kapsamda isteklilerden Beyazpark Temizlik Kentsel Temizlik Çevre Düzenleme Fidancılık İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.- Olimpiyat İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından verilen 5.264.465,00 TL tutarındaki teklif ile Vizyon Peyzaj Seracılık Nakliye İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.-Mavi Yeşil Turizm Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından verilen 5.782.692,00 TL tutarındaki teklifin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede idarece alınan 23.01.2015 tarihli ihale komisyon kararına göre, bahsi geçen isteklilerden Beyazpark Temizlik Kentsel Temizlik Çevre Düzenleme Fidancılık İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.-Olimpiyat İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Vizyon Peyzaj Seracılık Nakliye İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.-Mavi Yeşil Turizm Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyon kararı üzerine başvuru sahibi tarafından 04.02.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine idarece alınan 13.02.2015 tarih ve 477 sayılı düzeltici ihale komisyon kararına göre, Vizyon Peyzaj Seracılık Nakliye İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.-Mavi Yeşil Turizm Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Bereket İnş. Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, ancak bahsi geçen ilk ihale komisyon kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (5.782.692,00 TL) ile düzeltici ihale komisyon kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.506.830,00 TL) arasında 724.138,00 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ilkesi göz önünde bulundurularak idarece ihalenin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

İhale yetkilisi tarafından “İlk komisyon kararındaki ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile düzeltici ihale komisyon kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif arasında 724.138,00 TL fark bulunduğundan dolayı kamu yararı ilkesi göz önünde bulundurularak” ihalenin iptal edildiği görülmekle birlikte, gerekçenin yazımından kamu yararı ifadesi ile ilgili olarak aslında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde hüküm altına alınan “idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve kaynakların verimli kullanarak sağlama” sorumluluğunun ifade edildiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ihalede oluşan teklif bedelleri, ihalede gelinen aşama ve idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve kaynakların verimli kullanarak sağlama sorumluluğu dikkate alındığında, idarece alınan ihalenin iptali kararının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “Başvuruya konu ihalede 23.01.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (5.782.692,00 TL) ile 13.02.2015 tarihli düzeltici ihale komisyon kararı ile belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.506.830,00 TL) arasında 724.138,00 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ilkesi göz önünde bulundurularak ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu” şeklinde belirttiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalenin bu gerekçe ile iptal edilmesinin yerinde olduğuna ilişkin “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptali hakkındaki iddiasına ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi çerçevesinde inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde,

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde,

“İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde,

“…İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale, kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde,

“İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde,

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde,

“33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1’inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde,

“34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir”düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda yer verilen hükümleri ile İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden, ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin anılan Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan rekabet, ihtiyaçların zamanında karşılanması, kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ve kamu yararı ile sınırlı olduğu, dolayısıyla idarelerin aldığı ihalenin iptaline dair kararların dayandığı gerekçelerin makul ve geçerli olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak idarece alınan 23.01.2015 tarihli ihale komisyon kararı üzerinde yapılan incelemede, ihaleye toplam 4 adet teklif zarfının teslim edildiği, ihalenin ilk oturum aşamasında yapılan değerlendirme ve işlemler sonucunda ihaleye katılan tüm isteklilerin belgelerinin eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatının usulüne uygun görülerek tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçildiği, ihalenin 2’nci oturumunda söz konusu isteklilerin tekliflerinin yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi sonucunda tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği görülmüştür.

Öte yandan yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması esas alınarak 8.458.877,66 TL, sınır değerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak 6.506.828,97 TL olarak belirlendiği, bu kapsamda isteklilerden Beyazpark Temizlik Kentsel Temizlik Çevre Düzenleme Fidancılık İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Olimpiyat İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından verilen 5.264.465,00 TL tutarındaki teklif ile Vizyon Peyzaj Seracılık Nakliye İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş., Mavi Yeşil Turizm Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi verilen 5.782.692,00 TL tutarındaki teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede idarece alınan 23.01.2015 tarihli ihale komisyon kararına göre, bahsi geçen isteklilerden Beyazpark Temizlik Kentsel Temizlik Çevre Düzenleme Fidancılık İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Olimpiyat İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Vizyon Peyzaj Seracılık Nakliye İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş., Mavi Yeşil Turizm Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyon kararı üzerine başvuru sahibi tarafından 04.02.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine idarece alınan 13.02.2015 tarih ve 477 sayılı düzeltici ihale komisyon kararına göre Bereket İnş. Peyzaj San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, ancak bahsi geçen ilk ihale komisyon kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (5.782.692,00 TL) ile düzeltici ihale komisyon kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.506.830,00 TL) arasında 724.138,00 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ilkesi göz önünde bulundurularak idarece ihalenin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan 18.11.2014 tarihli İhale onay belgesi üzerinde yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyetin 8.458.877,66 TL olarak hesaplandığı, kullanılabilir ödenek tutarının ise 9.982.800,00 TL olarak belirlendiği görülmüş olup söz konusu teklifin %23 oranında yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu dikkate alındığında, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi öncesinde ihaleye verilen 4 teklifin de ihale komisyonunca geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflerden ikisinin aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulduğu, iki istekliden birinin açıklama sunmadığı, diğer istekli tarafından sunulan açıklamanın da ihale komisyonu tarafından uygun görülmediği, şikayet üzerine alınan 13.02.2015 tarih ve 477 sayılı düzeltici ihale komisyon kararı uyarınca ihalenin 6.506.830 TL tutarlı teklif üzerinde bırakıldığı, konu aynı nitelikte olan her ihalenin yapılış şekli ve verilen tekliflerin çeşitliliği yönlerinden ele alındığında, her ihalenin kendi içinde farklı şartları olduğu, bu nedenle bu tür ihalelerde oluşan ihale bedellerinin farklılık arzedebileceği, burada önemli olan unsurun yeterlik şartlarını karşılayan geçerli teklif bulunması olduğu,

Konu bir başka açıdan ele alındığında, ihaleden önce mevzuata ve ihale şartnamesine uygun bir şekilde hesaplanmış olan ve piyasa fiyatlarını yansıtan yaklaşık maliyetin, 4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinde belirtilen kaynakların verimli kullanılması ilkesinin, bir ihalede sağlanıp sağlanmadığının tespitindeki en önemli veri olduğu, çünkü idarenin ihtiyacına karşılık harcama bütçesinde ayırması gereken mali kaynak tutarını (ödenek), yaklaşık maliyet tutarına göre belirlemekte olduğu, dolayısıyla, ihalede verilen geçerli teklifin yaklaşık maliyet tutarı ile mukayese edilerek kaynakların verimli kullanılması ilkesinin, ihalede tesis edilip edilmediğinin belirlenmesi ve idarece usulüne uygun bir şekilde hesaplanmış, yaklaşık maliyetin altında tek geçerli teklifin bulunması halinde bile, ihale işlemlerine devam edilerek ihalenin sonuçlandırılabileceği, bir ihalede “kaynakların verimli kullanılması” ilkesinin yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı hususunun, sadece ihaleye sunulan teklif bedeli kriteri üzerinden belirlenmemesi gerektiği, bu ilkenin sağlanmasının nihai amacının, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve rekabetin oluşturulmasını sağlamak da olduğundan, ihale sürecinde hakim olacak temel ilkelerden anlamlı olanlarının birlikte çalıştırılmasının temininin önemi açısından istenilen amacın yeterli düzeyde gerçekleştiği durumlarda, sadece teklif bedeli göz önünde bulundurularak yapılacak bir değerlendirmenin sağlıklı olmayacağı yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönünde idarece yapılan bir tespitin de olmadığı, şikayete konu ihalede iki geçerli teklifin bulunduğu ve düzeltici ihale komisyon kararı uyarınca belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin de yaklaşık maliyetin % 23,07 ve % 9,02 oranlarında altında olduğu durumda da, mevzuat uyarınca ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılama sorumluluğu bulunan idarece ihale sonuçlandırılabilecekken “724.138,00 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ilkesi göz önünde bulundurularak kaynakların verimli kullanılmadığı” gerekçesinin objektif olarak ortaya konulmadan ihalenin iptal edildiği, aksine yukarıda açıklanan gerekçelere göre, söz konusu ihalede ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve rekabet ilkelerinin ön planda çalıştığı, bu nedenlerle ihalenin iptal gerekçesinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, idarenin iptal gerekçeleri çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde, ihalenin iptali kararının hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden, 13.02.2015 tarih ve 479 sayılı ihalenin iptali kararının iptal edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi ve ihalenin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılmasına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemiz ile, Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin” karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi