KİK Kararı: 2015/UH.I-821

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/020
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 18.03.2015
Karar No : 2015/UH.I-821
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Tempar Lojistik Destek Hizmetleri Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

Turgut Reis Mah. Cengiz Topel Cad. No:68/5 Esenler/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi,

Adnan Saygun Cd. 06100 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/265 İhale Kayıt Numaralı “Tıbbi Sekreterlik Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi tarafından 06.02.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tıbbi Sekreterlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tempar Lojistik Destek Hizmetleri Tem. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 20.02.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.02.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.02.2015 tarih ve 18599 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.02.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/577 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 18.02.2015 tarihinde tebliğ edilen 12.02.2015 tarihli ve 2705 sayılı kesinleşen ihale kararında ihalenin Kadıoğlu Bilg. İşl. A.Ş. & Gökkuşağı Sosy. Hizm. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, firmalarını ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiğinin bildirildiği,

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın bilanço ve gelir tablosunun ticaret ve vergi mevzuatına uygun olarak düzenlenmediği, hatalı mali tablolar olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede İş Ortaklığı’nın pilot ortağı ilgili yıla ait olarak kanuni süresinde verilmiş olan son “yıllık beyannamesinde” vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının dikkate alınması gerektiği, dolaylısıyla “düzeltme beyannamesi” adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmadan değerlendirme yapılması gerektiği, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın yanıltıcı ve hatalı mali tablolar ile haksız kazanç elde etmeye çalışarak 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin (h) bendi ile aynı Kanun’un 17’nci ve 58’inci maddelerine aykırı hareket edildiği,

Şöyle ki, normal bir işletmede karın satılan mal yada hizmet karşılığı elde edilen hasılat ile satılan mal veya hizmet maliyetleri ve gider arasından farktan oluştuğu, vergi matrahının da Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde kurumların bir hesap dönemi içerisinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olarak hesaplanmış ve kurumlar vergisi matrahının şirket karından oluştuğu,

Ancak ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Kadıoğlu Bilg. İşl. A.Ş.nin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince tek düzen hesap planı ayrıntılı gelir tablosunda ana faaliyet konusundan kaynaklanan satışların net satışlara eklenmesi gerekirken diğer olağan dışı gelir ve karlar kısmına eklenmesi yolu ile mali tablolar ilkelerine aykırı olarak ayrıntılı gelir tablosu düzenlenip net satışların düşürülerek vergi matrahı oranının yükseltildiği,

Kadıoğlu Bilg. İşl. A.Ş.nin yasal boşluklardan faydalanarak düzeltme beyanları vermek suretiyle kar oranının astronomik oranlara yükselttiği ve ihalede kendi lehine avantaj sağladığı, sektörel bazda yalnızca ihaleyi kazanabilmek amacıyla verilen düzeltme beyanlarının ihale tarihinden sonra iptal edildiği, anılan firmanın 04.02.2015 tarih ve 2015/UH.II-439 sayılı Kurul kararında vergi matrahı/ net satışlar oranının 0,03, 11.02.2015 tarih ve 2015/UH.I-514 sayılı Kurul kararında vergi matrahı/ net satışlar oranının 0,025 olduğu, bahse konu ihalede ise vergi matrahı/ net satışlar oranının 1,015 olduğunun görüldüğü, Vergi Dairelerinden kanuni süresi içerisinde verilen son beyannamenin temin edilerek söz konusu oranların yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

Bahse konu ihalede İş Ortaklığı lehine avantaj sağlama adına gerçek dışı belge sunan ve yanıltıcı ve hatalı tablolar ile haksız kazanç sağlamaya çalışan İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve haklarında 4734 sayılı Kanun’un 17 ve 58’inci maddeleri gereği işlem tesis edilerek ihalenin kendi firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A)Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde;

a) Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü,

b) İsteklinin ve istekli tarafından söz konusu ihalede tüzel kişiliğinin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesi kullanılmış ise bu ortağının, ihale ilan/davet tarihi itibariyle yüklenimlerinde bulunan ve Kanuna göre sözleşmeye bağlanmış olan hizmet işlerine ait sözleşme tutarları toplamının düşüklüğü,

c) İsteklinin korumalı iş yerine sahip olması,

ç) Faaliyet süresinin uzunluğu,

kriterleri, sırayla dikkate alınır. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur…” hükmü bulunmaktadır.

Kamu ihale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin eşit olması” başlıklı 70’inci maddesinin birinci fıkrasında “70.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, en düşük geçerli teklifin birden fazla istekli tarafından verilmesi durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinde belirtilen kriterler sırayla dikkate alınır. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere geçilir. Ortak girişimler için yapılacak değerlendirmede pilot veya koordinatör ortağın durumu esas alınır.

70.1.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre idare tarafından yapılacak değerlendirmede, istekliye ait ihale tarihinden önceki son gelir/kurumlar vergisi beyannamesindeki vergi matrahı/mali zarar tutarı ile bu beyanname ekindeki gelir tablosunda yer verilen net satışlar tutarına (işletme hesabı esasına göre defter tutan istekliler için beyannamede yer alan performans bilgileri tablosundaki gayrisafi hasılat tutarına) ilişkin EKAP üzerinde bulunan bilgiler esas alınır. Ancak ihale tarihinin yılın ilk dört ayında olması durumunda, değerlendirme yapılırken iki önceki yıla ait bilgiler üzerinden değerlendirme yapılır.” açıklaması yer almaktadır.

Bununla birlikte bahse konu hususa açıklık getirmek için alınan 11.02.2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında,

“…İsteklilerin vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü kriterinde öne geçmek amacıyla ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait vergi matrahı tutarı ile net satışlar tutarında birden fazla kez tutar değişiklikleri yaptığı, özellikle kanuni süresinden sonra verilen düzeltme beyannameleri ile yaygın olarak aynı takvim yılı/hesap dönemine ait net satış tutarlarının giderek düşürüldüğü, net satış tutarlarının çoğunlukla 0,01 TL’ye kadar düşürülmesi yöntemine başvurularak oranın aşırı derecede yüksek hesaplanmasına yol açıldığı, tutar değişikliği yapılması neticesinde aynı istekliler tarafından birçok ihalenin yüklenildiği, ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait tutarlarda birden fazla kez tutar değişiklikleri yapılmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler göz önünde bulundurulduğunda haksız rekabete yol açtığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin eşit olması” başlıklı 70.1.1’inci maddesi metninde “son gelir/kurumlar vergisi beyannamesi” ifadesine yer verildiği, mükelleflerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisinde bir beyanname sunmaları halinde bu beyannamenin, kanuni süresi içerisinde düzeltme beyannamesi dâhil birden fazla beyanname sunmaları halinde ise bu beyannamelerden sonuncusunun “son gelir/kurumlar vergisi beyannamesi” olarak anlaşılması gerektiği, eşit teklif sahibi istekliler arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin belirlenmesi amacıyla isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisinde vermiş oldukları “son gelir/kurumlar vergisi beyanname” lerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olarak kabul edilmesi, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, eşit teklif sahibi istekliler arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin belirlenmesi amacıyla;

1. İsteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyanname”lerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olarak kabul edilmesi, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiğine,

2. Bu kapsamda EKAP üzerinden işlem yapılabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması aşamasına kadar idareler tarafından isteklilerin bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğünden ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait kanuni süresi içerisindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyannamesi” nde belirlenmiş olan vergi matrahı/mali zarar tutarları ile beyanname ekindeki gelir tablosunda yer verilen net satış tutarlarının istenilmesi ve bu tutarlar dikkate alınılarak vergi matrahı/mali zararların net satış tutarlarına oranının belirlenmesi gerektiğine,…” karar verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararı akabinde bu konuda Kamu İhale Kurumunun resmi internet sitesi olan www.ihale.gov.tr adresinde yer alan 26.02.2015 tarihli “vergi matrahı sorgulaması” başlıklı Duyuru’da, “…Bu doğrultuda, Elektronik Kamu Alımları Platformunda (EKAP) yer alan “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsünde anılan kurul Kararı çerçevesinde gerekli güncellemeler yapılmış olup, 22.02.2015 tarihi itibarıyla idareler tarafından EKAP üzerinden yapılan sorgulamaların sonucunda isteklilerin ilgili takvim yılı /hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satış tutarları gösterilmeye başlanmıştır” denilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin İdari Şartnamesi’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında “35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri, 11.02.2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ve Kurumun resmi internet sitesinde yer alan duyurunun bir arada değerlendirilmesi sonucunda;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde esas alınacak olan ilk kriterin “Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü” olduğu, Ortak Girişimler için yapılacak değerlendirmede pilot veya koordinatör ortağın durumunun esas alınacağı, 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile “İsteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki” vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olduğu, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda Elektronik Kamu Alımları Platformunda (EKAP) yer alan “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsünde anılan Kurul Kararı çerçevesinde gerekli güncellemeler yapılarak 22/02/2015 tarihi itibariyle idareler tarafından EKAP üzerinden yapılan sorgulamaların sonucunda isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarları gösterilmeye başlanılmıştır.

Bahse konu ihale 36 ay süreyle 90 kişi ile Tıbbi Sekreterlik Hizmeti Alımı ihalesi olup, 06.02.2015 tarihinde yapılan ihaleye 17 istekli tarafından teklif verilmiştir. 10.02.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile bu isteklilerden 3 tanesi teşekkür mektubu sunduğu, 1 istekli birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, 1 istekli geçici teminatı bulunmadığı, 4 istekli teklif mektubu standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, geçerli teklif olarak tespit edilen 8 isteklinin tekliflerinin eşit olması nedeniyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesinin (a) bendine göre yapılan değerlendirme sonucunda Kadıoğlu Bilgi İşl. A.Ş. & Gökkuşağı Sosy. Hizm. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Kadıoğlu Bilgi İşl. A.Ş.nin vergi matrahı/mali zararın net satışlar tutarına oranın en yüksek olması nedeniyle ihale bu İş Ortaklığı üzerinde bırakılmış, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Tempar Loj. Destek. Hizm. Tem. İnş. San. ve A.Ş. belirlenmiş ve komisyon kararı aynı tarihte ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır.

Diğer taraftan şikayete konu dilekçede bahsi geçen 04.02.2015 tarih ve 2015/UH.III-408 sayılı ve 11.02.2015 tarih ve 2015/UH.I-514 sayılı Kurul Kararları incelenmesinde;

04.02.2015 tarih ve 2015/UH.III-408 sayılı Kurul Kararında; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği tarafından 05.12.2014 tarihinde yapılan “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni” ihalesine ilişkin olarak Kadıoğlu Bilgi İşl. A.Ş.nin, “vergi matrahı/net satışları oranının 0,03 olarak belirtildiği” görülmüştür.

11.02.2015 tarih ve 2015/UH.I-514 sayılı Kurul Kararında ise; Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi tarafından 15.12.2014 tarihinde yapılan “2015 Yılı Malzemesiz Genel Temizlik Hizmeti, Çeşitli Yardımcı Sağlık Hizmetleri, Teknik Destek, Bakım-Onarım ve Yardımcı Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak Kadıoğlu Bilgi İşl. A.Ş.nin, “vergi matrahı/net satışları oranının 155.032,60 TL/6.083.014,65 TL= 0,025 olarak” belirtildiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede de Kadıoğlu Bilgi İşl. A.Ş. & Gökkuşağı Sosy. Hizm. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Kadıoğlu Bilgi İşl. A.Ş vergi matrahının/net satışlar tutarına oranının 1,015 olduğu görülmüştür.

Özetle; Kadıoğlu A.Ş.& Gökkuşağı A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Kadıoğlu A.Ş’nin vergi matrahı/net satışlar oranlarının 05.12.2014 tarihli ihalede 0,03, 15.12.2014 tarihli ihalede 0,025 06.02.2015 tarihli ihalede 1,015 olarak tespit edildiği görüldüğünden aynı vergi dönemine ait birden fazla düzeltme beyanının yukarıdaki tarih aralıklarında verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen 11.02.2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı doğrultusunda 22/02/2015 tarihinden itibaren idareler tarafından EKAP üzerinden yapılan sorgulamaların sonucunda isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarları gösterilmeye başlandığından idare tarafından anılan İş Ortaklığı’nın EKAP üzerinden söz konusu sorgulamasının yeniden yapılarak tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın ilgili mali mevzuatı açısından düzeltme beyannameleri vermelerini engelleyen bir düzenleme bulunmadığından isteklilerce ilgili mevzuatı uyarınca verilen düzeltme beyannamelerine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 17’nci ve 58’inci maddesi hükümleri uyarınca tesis edilecek bir işlem bulunmamaktadır. Bununla birlikte düzeltme beyannamelerinin ilgili mevzuata aykırılığı hususunda da Kurumumuzca tesis edilecek bir işlem bulunmadığından başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdarece ihalede geçerli teklif sahibi olarak tespit edilen ve eşit teklif veren diğer istekliler içinde ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait kanuni süresi içerisindeki son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerinde belirlenmiş olan vergi matrahı/mali zarar tutarları ile bu beyanname ekindeki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarlarının dikkate alınarak tekliflerin yeniden değerlendirmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede geçerli teklif sahibi olarak tespit edilen ve eşit teklif veren istekliler arasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenebilmesi açısından idare tarafından 2015/DK-D-31 sayılı Kamu İhale Kararı doğrultusunda EKAP üzerinden sorgulamanın tekrar yapılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi