KİK Kararı: 2015/UH.I-34

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/002
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 07.01.2015
Karar No : 2015/UH.I-34
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Alpa-Med Medikal Sağlık Hizmetleri Gıda Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Gedikkaya Mah. Sanayi Sitesi Ali Usta Cad. No:47 GİRESUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Giresun Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi

Nizamiye Mahallesi Orhan Yılmaz Caddesi No:15 28100 GİRESUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/91934İhale Kayıt Numaralı “1 Ocak 2015 - 30 Haziran 2016 Tarihleri Arasını Kapsayan 18 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Giresun Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 28.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “1 Ocak 2015 - 30 Haziran 2016 Tarihleri Arasını Kapsayan 18 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Alpa-Med Medikal Sağlık Hizm. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2014 tarih ve 43694 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3678 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalede,

1. Üzerinde ihale bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında idareye verdiği açıklamasında, idareye sunduğu proforma fatura veya fiyat tekliflerinin, fiyat veren kişi veya firmalarla tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanaklarının idareye verilme zorunluluğu bulunmadığından düzenlenmediği, meslek mensupları tarafından muhafaza edilen tutanakların istenilmesi, maliyet tespit tutanağı veya satış tespit tutanakları dayanak tutularak, alınan fiyat telifleri üzerine meslek mensupları tarafından yazılması gereken ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, meslek mensupları tarafından verilmesi gereken tarih ve sayıları bulunmadığı, kaşeleme işlemlerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 8.4’üncü maddesinde belirtildiği gibi kaşelenip mühürlenmediği, açıklama Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1’nci maddesine uygun olmadığından teklifin reddedilmesi gerektiği,

2. Üzerinde ihale bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında idareye verdiği açıklamasında, dana eti, tavuk eti, ayçiçek yağı, pirinç, zeytin yağı, çarliston biber maddeleri için ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için Ek-0.5, Ek-0.6 ve Ek-0.7 numaralı tutanakların teklif veren kişi veya firmaların meslek mensuplarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, verilen fiyatlar yemek maliyetlerini etkileyeceğinden açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.4’üncü maddesi gereği uygun olmadığı,

3. Üzerinde ihale bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında idareye verdiği açıklamasında, proforma fatura veya fiyat tekliflerinde dana eti, tavuk eti fiyatlarının kemikli fiyatlar olduğu, Teknik Şartname’de yemek özelliklerine göre kemikli veya kemiksiz kullanıldığı, ana çiğ girdi maliyetlerinde aritmetik hatalar oluştuğu,

4. Üzerinde ihale bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında idareye verdiği açıklamasında, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6’ncı maddesi gereğince sunması gereken ana çiğ girdi, işçilik, yardımcı giderler oranının belirtildiği malzemeli yemek sunum hesap cetvelindeki (EK-H.4) oranlar belirtilmediği, yanlış hesaplandığı, aritmetik hata bulunduğu,

5. Üzerinde ihale bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında idareye verdiği açıklamasında, yemek bileşenleri tablosundaki yemek gramajları ve fiyatlarında hesaplamalarda aritmetik hatalar olduğu, ana çiğ girdi maliyetlerini etkileyeceğinden; zeytinyağlı taze fasulye yemeğinde isteklinin miktarlarının Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, zeytinyağı yerine ayçiçek yağı fiyatlarının kullanıldığı, pat.gül böreği için isteklinin öngördüğü malzemelerin Teknik Şartnamede öngörülenlere uygun olmadığı, yoğurt için isteklinin öngördüğü malzeme fiyatların uygun olmadığı, idarenin etli yemekler için kemiksiz et gramajlarını kullandığı, isteklinin ise kemikli et fiyatları kullandığı,

İddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Giresun Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından “1 Ocak 2015 - 30 Haziran 2016 Tarihleri Arasını Kapsayan 18 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı” işi ihalesinde, İhale Komisyonu’nun 26.11.2014 tarihinde onaylanan kararına göre; idarenin kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Gülsün Dizdar – Haneden Kafe Pastane Restaurant Firmasının, Karakılıç Gıda Nakliye Temizlik Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve Macara Sarrafiye Elektronik Temizlik Gıda Hizmet Alımı Nakliye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin aşırı düşük olduğu değerlendirilerek anılan isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine istinaden açıklama istenildiği, Gülsün Dizdar – Haneden Kafe Pastane Restaurant Firması ile Macara Sarrafiye Elektronik Temizlik Gıda Hizmet Alımı Nakliye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye açıklama vermediği, Karakılıç Gıda Nakliye Temizlik Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif kapsamında verdiği açıklamanın ihale komisyonunca uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece yapılan işlemlere bakıldığında, aşırı düşük teklif veren isteklilerden 09.09.2014, 17.09.2014 ve 29.09.2014 tarihli yazılar ile açıklama istenildiği anlaşılmış olup, en son olarak idarenin 29.09.2014 tarihli yazısının ekinde; önemli görülen teklif bileşenleri belirtilmiş ve ayrıca 15 günlük örnek yemek listesi, ara öğün listesi ve çocuk menüsü listesi verilmiştir. Açıklama istenilen üç istekliden ikisi açıklama vermediğinden teklifleri reddedilmiş, 08.10.2014 tarihli açıklaması uygun bulunan Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihale bırakılmıştır. İdareye verilen şikâyet dilekçesi üzerine idare bünyesinde yapılan incelemede açıklamanın mevzuata uygun olduğu yönünde tespit yapılmıştır. Kuruma verilen itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen iddialar çerçevesinde anılan isteklinin açıklaması incelenmiş olup değerlendirme aşağıda yer almaktadır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“A) Adı: 1 Ocak 2015-30 Haziran 2016 Tarihleri Arasını Kapsayan 18 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı

B) Miktarı Ve Türü:

Kahvaltı:18.500 Öğün
Öğlen Ve Akşam Yemeği:60.000 Öğün
Ara Öğün:8.250 Öğün
Çocuk Menüsü:2.000 Öğün

Ayrıntılı Bilgi İdari Şartnamenin Ekinde Yer Almaktadır.

C) Yapılacağı Yer: Giresun Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi (Hastane)”düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olduğu, 20’nci maddesinde ise işin tamamı için teklif verileceği belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde,

“33.1.İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihale 04.08.2014 tarihinde ilân edilen ve 28.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen 18 ay süreli malzeme dâhil yemek hizmeti alımı ihalesidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler“ başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.;Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ihale ilan tarihi (04.08.2014) itibarıyla yürürlükte olan “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde,

“(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,

“…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 07.06.2014 tarihli ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak değiştirilen “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyletam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafındanilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’ininaltında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, 07.06.2014 tarihinden sonra ilanı veya duyurusu yapılan malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin olarak; ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) sunulması kaydıyla, yalnızca ana çiğ girdi ile işçilik maliyetinin açıklanması yeterli kabul edilmekte ve doğalgaz, su, sigorta giderleri, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler gibi bileşenler yardımcı girdiler başlığında değerlendirildiğinden, bu bileşenler için açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Öte yandan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, bununla birlikte Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği belirtilmiştir.

Şikâyete konu ihale malzeme dâhil yemek hizmeti alımı ihalesi olup, ihale konusu iş kapsamında personel çalıştırılacak olsa da, ihale konusu iş Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesi olduğundan yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilecektir. Aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan 79’uncu maddesine göre sorgulanması gerekmektedir.

Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İşçilik maliyetinin 125.023,50 TL,

Çiğ girdi maliyetinin 225.665,00 TL,

İlaçlama giderinin 900,00 TL,

Yemekhanelerin temizliği ve temizlik malzemesi giderinin 1.800,00 TL,

Personel kıyafetlerinin 303,00 TL,

Demirbaş amortisman giderinin 30.486,00 TL,

Sigorta giderinin 1.164,00 TL,

Elektrik ve su giderlerinin 6.738,12 TL,

Sözleşme giderlerinin 8.111,97 TL,

Yardımcı Giderlerin 106.500,00 TL,

Diğer giderler ve firma kârının 10.983,41 TL,

Olarak belirtildiği ve toplam teklif bedelinin 517.675,00 TL olduğu,

Açıklama kapsamında;

Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin(Ek- H.4) bulunduğu, söz konusu cetvelin ekinde ana çiğ girdi adının, miktarı ve biriminin, birim fiyatının ve tutarın gösterildiği, söz konusu malzemeler için proforma faturaların sunulduğu,

Açıklama kapsamında gıda maddelerine ilişkin olarak ilgili firmalardan alınan proforma faturaların ve ilgili firmaların proforma faturalarını onaylayan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin (SMMM) faaliyet belgelerinin sunulduğu,

Gıda maddelerine ilişkin olarak, Sema Gıda Nak. Hay. Tarım Ürünleri Tekstil İth. İhr. San. ve Tic. ve Paz. Ltd. Şti.ne ait 29.09.2014 tarihli proforma faturanın ve söz konusu belgeyi onaylayan SMMM’nin faaliyet belgesinin sunulduğu,

Gıda maddelerine ilişkin olarak, Efendioğlu Tarım Tic. Ltd. Şti.ne ait 17.09.2014 tarihli proforma faturanın ve söz konusu belgeyi onaylayan SMMM’nin faaliyet belgesinin sunulduğu,

Gıda maddelerine ilişkin olarak, Toraman Kardeşler Gıda Tarım Ürünleri İnş. Nak. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Şti.ne ait 17.09.2014 tarihli proforma faturanın ve söz konusu belgeyi onaylayan SMMM’nin faaliyet belgesinin sunulduğu,

Ekmek ve simit giderlerine ilişkin olarak Yöndem Ekmek Fırını firmasına ait 17.09.2014 tarihli proforma faturanın ve söz konusu belgeyi onaylayan SMMM’nin faaliyet belgesinin sunulduğu,

Teknik Şartnamede yazılı mutfak malzemelerine ilişkin olarak Ersal Endüstriyel Mad. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait 17.09.2014 tarihli proforma faturanın sunulduğu, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylandığı,

Giyim maliyetlerini tevsik etmek üzere, Teknik Şartnamede yazılı giyim malzemelerine ilişkin olarak Anıl giyim firmasına ait 17.09.2014 tarihli proforma faturanın sunulduğu, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylandığı,

Mutfak ve yemekhane temizliğine ilişkin olarak Beka Kurumsal Temizlik Tekstil Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ne ait 28.08.2014 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylandığı,

İlaçlama giderlerine ilişkin olarak Zirve Temizlik İlaçlama Organizasyon Danışmanlık Hizm. firmasına ait 18.09.2014 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylandığı,

Su maliyeti için Giresun Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından verilen 22.09.2014 tarihli belgenin sunulduğu,

Elektrik maliyeti için Çoruh Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından verilen 22.09.2014 tarihli belgenin sunulduğu,

Sözleşme giderlerinin ise 8.111,97 TL olarak hesaplandığı,

Anlaşılmıştır.

Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu (yukarıda belirtilen) belgeler şikâyet edilen hususlar çerçevesinde değerlendirildiğinde; SMMM tarafından kaşelenerek onaylanan proforma faturalar üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” şeklinde ibare bulunduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan 79’uncu maddesinde belirtilen şekilde açıklama yapılmadığı, söz konusu belgeler üzerinde “ …. birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde ibare bulunmadığı,

Açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliğinin ekinde örnekleri bulunan maliyet tespit tutanağı (EK-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulmasına gerek olmadığı, ancak açıklamada dayanak olan tutanakların tarih ve sayısının idareye verilen açıklamada ifade edilmesi gerektiği, bu itibarla açıklamanın Tebliğin 79’uncu maddesinde belirtilen düzenlemelere uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, isteklinin açıklaması kapsamında idareye sunulan proforma faturaların ve/veya fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak düzenlenmediği anlaşıldığından; fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların ilgili meslek mensuplarından istenilmesine gerek görülmemiştir.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılabilmesi için, kural olarak ancak Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması ve bu hususa ilişkin gerekçenin ortaya konulması gerekmektedir. Anılan isteklinin açıklamasında ise bu hususta bir gerekçe sunulmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden verdiği açıklamanın anılan Tebliğ düzenlemelerine uygun yapılmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu (yukarıda belirtilen) belgeler şikâyet edilen hususlar çerçevesinde değerlendirildiğinde; idarece verilen 15 günlük örnek menüler dikkate alınarak menüde yer alan gıda malzemelerinin miktarlarına fiyatlarına ilişkin olarak açıklama yapıldığı, piyasada faaliyette bulunan firmalardan alınan proforma faturaların sunulduğu, SMMM tarafından kaşelenerek onaylanan proforma faturalar üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” şeklinde ibare bulunduğu, ancak yukarıda birinci iddiaya ilişkin olarak yapılan değerlendirmede belirtildiği üzere, proforma faturalar üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan 79’uncu maddesinde belirtilen ibare bulunmadığından açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, yukarıda birinci iddia kapsamında yapılan değerlendirmede belirtildiği üzere, isteklinin açıklaması kapsamında idareye sunulan proforma faturaların ve/veya fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak düzenlenmediği anlaşıldığından; fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların ilgili meslek mensuplarından istenilmesine gerek görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması kapsamında idareye sunduğu (yukarıda belirtilen) belgeler şikâyet edilen hususlar çerçevesinde değerlendirildiğinde; idarece verilen 15 günlük örnek menüler dikkate alınarak menüde yer alan gıda malzemelerinin miktarlarına ve fiyatlarına ilişkin olarak açıklama yapıldığı, açıklama kapsamında verilen miktarların Teknik Şartnameye uygun olduğu, Teknik Şartname’de yemek için belirlenen malzeme miktarlarına uygun açıklama yapıldığı, söz konusu malzemelerin birim fiyatlarına proforma faturalarda yer verildiği anlaşılmış ve açıklama kapsamında aritmetik hata görülmemiştir. Dolayısıyla açıklamanın idarece verilen örnek menüye ve Teknik Şartname’ye uygun olduğu anlaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79’uncu maddesi kapsamında “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. ….” açıklaması yer almaktadır.

Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek- H.4) bulunduğu, söz konusu cetvelin ekinde ana çiğ girdi adının, miktarı ve biriminin, birim fiyatının ve tutarın gösterildiği, söz konusu malzemeler için proforma faturalar sunulduğu görülmektedir. Ancak, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek- H.4) ana çiğ girdi tutarı 2,54 TL, işçilik tutarı 1,41 TL, yardımcı giderler tutarı 1.20 TL ve toplum tutar 5,15 TL olarak belirtilmiş olup, söz konusu değerler Tebliğde ve Tebliğin ekindeki Ek-H.4 belgesinde belirtilen şekilde oran olarak gösterilmemiştir. İsteklinin açıklamasındaki değerler dikkate alınarak oranlama yapıldığında, ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplanarak toplam teklif tutarına bölündüğünde 0,766 değerine ulaşılmaktadır. Dolayısıyla, isteklinin açıklaması kapsamında gösterdiği değerler istenen oranı (en az %80) karşılamadığından bu husustaki şikâyeti yerinde bulunmuştur.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.10.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunduğu (yukarıda belirtilen) belgeler şikâyet edilen hususlar çerçevesinde değerlendirildiğinde; idarece verilen 15 günlük örnek menüler dikkate alınarak menüde yer alan gıda malzemelerinin miktarlarına ve fiyatlarına ilişkin olarak açıklama yapıldığı anlaşılmış, açıklama kapsamında verilen miktarların Teknik Şartnameye uygunsuzluğuna ilişkin olarak bir tespit yapılmamıştır. İsteklinin açıklamasında verilen malzeme miktarlarının örnek menüye ve Teknik Şartname’ye uygun olduğu, açıklama kapsamında verilen fiyatların proforma faturalarda gösterilen fiyatlar ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, dilekçede belirtilen 1, 2 ve 4’üncü iddialar kapsamında yapılan değerlendirmede başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunduğundan, Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden idareye verdiği açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı ve teklifin reddinin gerektiği, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, 1, 2 ve 4’üncü iddialar kapsamında yapılan değerlendirmede başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunduğundan, Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden idareye verdiği açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı ve teklifin reddinin gerektiği, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Giresun Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilen “1 Ocak 2015 - 30 Haziran 2016 Tarihleri Arasını Kapsayan 18 Ay Süreli Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasadaki firmalarca verilen fiyatlar esas alınarak toplam 864.828,25 TLolarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “Teklifi olmadığından ve İdari Şartname ile istenilen belgeleri teklif dosyasında bulunmadığı” gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Gülsün Dizdar – Haneden Kafe Pastane Restaurant Firması

515.625,00

Karakılıç Gıda Nakliye Temizlik Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

517.675,00

Macara Sarrafiye Elektronik Temizlik Gıda Hizmet Alımı Nakliye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

653.750,00

Alpa-Med Medikal Sağlık Hizm. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

863.200,00

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından 786.207,50 TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif veren üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklama istenilen üç istekliden sadece birinin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamanın uygun kabul edilerek 26.11.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Karakılıç Gıda Nakliye Tem. Dayanıklı Tüketim Malları Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin biri haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi