KİK Kararı: 2015/UH.I-293

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UH.I-293
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Bintem Taş. Gıda İnş. San. Ltd. Şti.- Postaş Taş. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

1583/1 Sokak No: 6/120 Rod Kar İş Merkezi Mersinli Konak/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Menderes Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Kasımpaşa Mahallesi Atatürk Caddesi No: 1 35470 Menderes/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/147599 İhale Kayıt Numaralı “Menderes Belediyesi Sınırları İçinde Yer Alan Tüm Mahalle, Tüm Meydan, Bulvar, Cadde, Sokak vb. Yerlerin Çöplerin Toplanması ve Nakil İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Menderes Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 10.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Menderes Belediyesi Sınırları İçinde Yer Alan Tüm Mahalle, Tüm Meydan, Bulvar, Cadde, Sokak vb. Yerlerin Çöplerin Toplanması ve Nakil İşi” ihalesine ilişkin olarak Bintem Taş. Gıda İnş. San. Ltd. Şti.- Postaş Taş. İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 23.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.01.2015 tarih ve 920 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/87 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'deki ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlara ilişkin kendi malı olma şartının getirilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu ihale dokümanında "1 adet işçi dağıtım aracı 27+1" şeklinde belirtilen aracın kendi malı olmasının ihaleye katılımı daralttığı, Teknik Şartname'de işçi dağıtım aracının 8+1 motor gücünün 174 HP(en az) modelinin 2011 ve üstü olacak şekilde belirlenmesinin Volkswagen marka aracı tarif ettiği, ayrıca 13+1,5 m3 çöp toplama aracı için 170 HP gücü yeterli görülür iken 11+1 m3 araç için en az 247 HP gücünde olmasının istenmesi ve kendi malı olmasının şart koşulmasının ihale konusu işin niteliğiyle bağdaşmadığı ve rekabeti engellediği, m3 bazında hacmi daha fazla olan kamyon için 170 HP yeterli görülürken m3 bazında hacmi daha düşük olan araç için 247 HP güç aranmasının elinde fiilen bu araçları bulunduran isteklileri tarif ettiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı araçlara ilişkin belgelendirmesinin yetersiz ve usulsüz olmasına rağmen bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmamış olmasının mevzuata aykırı olduğu, zira kendi malı olması istenilen araçlar içindeki damperli kamyon aracının yurtiçinde üretim ve satışı olmayan bir araç olduğu ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçen süre içinde temininin mümkün bulunmadığı, anılan isteklinin elindeki çöp kamyonunun Ayalka isimli bir firmadan 4x4 araca dönüştürüleceğine dair ihaleden birkaç gün önce yazı alınmış olsa dahi aracın trafik kaydına işlenip tescil edilme zorunluluğu bulunduğu, 4x4 araçlara dönüştürüleceğine dair Ayalka isimli firmadan alınan belgelerin kendi üretim izninin olmadığı döneme ilişkin olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, anılan isteklinin kendisine ait tescil yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 11+1 m3 araç için sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin de gerek yıl şartı bakımından gerek motor gücü bakımından İdari Şartname'deki kriterleri sağlamadığı,

3. Yaklaşık maliyet hesabında mevzuata aykırı davranıldığı, bir aracın maliyetinin hesaba dahil edilmediği ve yaklaşık maliyet rakamının hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından başvuru dilekçesinde birinci iddia kapsamında öne sürülen hususların ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, isteklilerin tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuru ehliyeti olduğu belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükümlerine yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…(6) İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamaz.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, ihale dokümanına yönelik şikâyet için isteklilerin ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekmektedir. Başvuru sahibinin ihale dokümanını 19.11.2014 tarihinde satın alması ve ihalenin 10.12.2014 tarihinde yapılması nedeniyle ihale dokümanına yönelik olarak üç iş günü öncesinde idareye başvuru yapılabilmesinin mümkün olduğu görüldüğünden ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin ihale tarihinden 3 üç iş günü önce yapılması gerektiğine ilişkin mevzuatta öngörülen şartın sağlanmadığı, ayrıca başvuru sahibinin ihaleye dokümana itiraz edilmeden teklif sunduğu ve dolayısıyla istekli sıfatını haiz olduğu göz önüne alındığında ihale dokümanına yönelik şikâyet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihale dokümanına yönelik birinci maddede yer alan iddiaların 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet veya Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için öncelikle başvuru sahibinin; aday, istekli, istekli olabilecek sıfatına haiz olmasının yanında ayrıca idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede de başvuru sahibine ait teklifin, anılan isteklinin kendi malı araçlara ilişkin belgelerinde, araçların istenilen sayı ve özellikleri karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bu itibarla başvuru sahibinin anılan ihale kapsamında birinci veya ikinci avantajlı istekli konumunda olma ihtimalinin olmadığı, dolayısıyla hukuken korunması gereken bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından Kuruma itirazen şikâyet dilekçesinde şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarih olarak 16.12.2014 tarihi beyan edilmiş olmakla birlikte, iddianın yaklaşık maliyet hesabına ilişkin olduğu anlaşıldığından şikâyete konu işlemin farkına varıldığı tarihin ihale tarihi olan 10.12.2014 olması gerektiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

Yine aynı Kanun’un 55’inci maddesinde de; idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulunun, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulması olduğu dikkate alındığında, yapılan incelemede başvuru sahibinin üçüncü iddiasını idarece yaklaşık maliyetin yanlış tespit edildiği hususuna dayandırdığının anlaşıldığı, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti öğrendiği tarihin ihale tarihi (10.12.2014) olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 10.12.2014 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.12.2014 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuruya idarece süresi içinde cevap verilmemesi üzerine Kuruma başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesabında mevzuata aykırı davranıldığı yönündeki iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı araçlara ilişkin belgelendirmesinin yetersiz ve usulsüz olmasına rağmen bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmamış olmasının mevzuata aykırı olduğu, zira kendi malı araçlar içindeki damperli kamyon aracının yurtiçinde üretim ve satışı olmayan bir araç olduğu ve İdari Şartname'nin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçen süre içinde temininin mümkün bulunmadığı, anılan isteklinin elindeki çöp kamyonunun Ayalka isimli bir firmadan 4x4 araca dönüştürüleceğine dair ihaleden birkaç gün önce yazı alınmış olsa dahi aracın trafik kaydına işlenip tescil edilme zorunluluğu bulunduğu, 4x4 araçlara dönüştürüleceğine dair Ayalka isimli firmadan alınan belgelerin kendi üretim izninin olmadığı döneme ilişkin olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, anılan isteklinin kendisine ait tescil yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 11+1 m3 araç için sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin de gerek yıl şartı bakımından gerek motor gücü bakımından İdari Şartname’deki kriterleri sağlamadığı” şeklinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle, idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması ya da zarara uğramasının muhtemel olması gerektiği, itirazen şikayet başvurusundaki ikinci iddia incelense ve yerinde görülse dahi başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesi ihtimalinin bulunmadığı gerekçesine dayanılarak 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesi yerinde bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci iddiasının incelenmesi sonucunda;

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54’üncü maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14’üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15’inci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2’nci fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

Hukuki düzenlemeler bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığı ve (bu nedenle ihalenin her aşamasına şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceğinden) “ihale üzerinde kalmayacak” olsa ve bu işleme karşı yaptığı itirazen şikâyet başvurusu sonucu Kurul tarafından mevzuata aykırılık bulunmasa dahi, itirazen şikâyet başvurusunun, geçerli tekliflerin sıralanmasındaki yerinden veya başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından bağımsız olarak, başvuru sırasında ehliyetinin olduğu gözetilerek incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16’ncı maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, Menderes Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Menderes Belediyesi Sınırları İçinde Yer Alan Tüm Mahalle, Tüm Meydan, Bulvar, Cadde, Sokak vb. Yerlerin Çöplerin Toplanması ve Nakil Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 9.832.968,40 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (6) adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen, 10.12.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye dört istekli tarafından teklif verildiği,

İhale komisyonu tarafından ihale hakkında tekliflerin denetimine ilişkin gerçekleştirilen işlemlere göre, iki isteklinin teklifinin “kendi malı araçlara ilişkin belgelerinde istenilen sayı ve özellikleri karşılamadığı” gerekçesi ile ve bir isteklinin teklifinin de “iş deneyim belgesi sunmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede kalan tek teklifin de geçerli teklif olarak belirlendiği ve 12.12.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin bu isteklinin 9.778.465,00 TL bedelli teklifinin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; bahse konu ihalede (6) adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen, 10.12.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, üç teklifin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan tek teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, 9.778.465,00 TL bedel üzerinden verilen tek teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği ve bu teklif bedelinin de yaklaşık maliyetin % 0,56 oranında altında kaldığı hususları birlikte ele alındığında,

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü açısından ihaleye yeterli katılımın olmadığı, dolayısıyla ihalede, rekabetin de sağlanamadığı görülmüş olduğundan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı gerekçesi üzerinden de ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında ehliyetli olduğu ve bu iddianın esasının incelenmesi gerektiği, diğer yandan mevcut doküman düzenlenmesi ile satın alınan ihale dokümanı, ihale verilen teklif sayısı ve bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı gerekçesi üzerinden de ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunun bu iddiaya ilişkin ehliyet yönünden “başvurunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi