KİK Kararı: 2015/UH.I-292

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UH.I-292
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.

Fulya Mah. Mevlüt Pehlivan Sokak No: 12 Multinet Plaza Şişli / İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

Mimar Sinan Mah. Emniyet Cad. No: 1/26 16310 Yıldırım / BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/141927İhale Kayıt Numaralı “Belediyemizde 657 Sayılı Kanuna Tabi ve Tam Zamanlı Sözleşmeli Çalışan 1556, Çalışması Planlanan 46 Personel İle Buski’de Çalışan 515, Çalışması Planlanan 15 Personele (Toplam 2132 Kişi) Öğle Yemeği ve İtfaiye Personeline 2 Öğün Yemek Verilmesi İşi” ihalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 28.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediyemizde 657 Sayılı Kanuna Tabi ve Tam Zamanlı Sözleşmeli Çalışan 1556, Çalışması Planlanan 46 Personel İle Buski’de Çalışan 515, Çalışması Planlanan 15 Personele (Toplam 2132 Kişi) Öğle Yemeği ve İtfaiye Personeline 2 Öğün Yemek Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin 29.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2015 tarih ve 1453 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/127 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 28.11.2014 tarihinde gerçekleştirilen şikâyete konu ihalede verdikleri teklifin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle kendilerinden açıklama istenildiği, idareye verdikleri açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79'uncu maddesine uygun olmadığı belirtilerek tekliflerinin reddedildiği,

Ancak kendilerinden açıklama istenilen 02.12.2014 tarihli yazıda; tekliflerinin aşırı düşük olduğu belirtilerek maliyet bileşenleri ile ilgili olarak belgeleriyle birlikte yazılı açıklama istenildiği, idareye verdikleri 11.12.2014 tarihli yazıda;

Şirketlerinin ana sözleşmesinde yer alan söz konusu kurumsal faaliyetler kapsamında, şirket personelinin yemek ihtiyaçlarını anlaşmalı üye restoranlardan oluşan bir network dahilinde akıllı kartlar (yemek kartları) aracılığı ile karşıladıkları, yemek kartlarının kişi isimlerine üretilerek şifreli kullanım olanağı sağladığı, bu işlemin anlaşmalı şirket personelinin akıllı kartlarına aylık olarak belirli miktarlarda yükleme yapılarak, yapılan yükleme karşılığında anlaşmalı şirketlere fatura düzenlenmesi (hasılat), üye restoranlara ise kart sahiplerinin yemek harcamalarına istinaden üye restoranlardan kesilen fatura (maliyet) karşılığı ödeme yapılması yolu ile gerçekleştiği, teknik olarak yıllık bazda üye restoranlardan kesilen fatura tutarları ile firmaları tarafından anlaşmalı şirketlere kesilen tutarlarının birbirine eşit olduğu, gelirlerinin ise üye restoranlardan tahsil edilen komisyonlardan oluştuğu, açılan ihaleye istinaden, İdari ve Teknik Şartname’de belirlenen kriterlere uygun olarak 3 adet üye işyerinden 21,54 TL karşılığında ihale konusu hizmetin alınabileceğine ilişkin ıslak imzalı ve kaşeli yazı alındığı, böylelikle söz konusu ihalede en avantajlı teklifin şirketlerine ait olduğunun açıklığa kavuşturulduğu, ilgi yazı ile istenilen hususların dilekçe ekinde sunulduğu, 3 üye işyerinden alınan ıslak imzalı ve kaşeli yazılar sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereğince tekliflerin SMMM tarafından hazırlanıp onaylandığı şeklinde açıklamada bulundukları,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.16’ncı maddesine göre; idareye verilen açıklamanın hangi düzenlemeye aykırı olduğunun açıkça belirtilmesi, teklifin neden yetersiz olduğuna ilişkin açıklama yapılması gerektiği, idarenin kararında ise Tebliğin 79'uncu maddesine atıfta bulunulduğu ve açıklamanın yetersiz bulunması sebebi olarak sadece ana girdi maliyetlerinin ayrıntılı olarak belgelendirilmediği hususunun belirtildiği, bu gerekçenin tamamen dayanaksız olduğu,

Şirketlerinin faaliyet konusunun akıllı kart ile ödeme sisteminin sağlanması olduğu, gıda üretimi yapmadıkları, hatta şirketlerinin anlaşmalı olduğu üye işyerleri; restoranlar, kafeler ve marketlerin de gıda üretimi yapmadığı, kendi şirketlerinin ve ihaleye katılan şirketlerin ana girdi maliyetlerinin belgelenmesi yükümlülüğü bulunmadığı, söz konusu hususların açıklanmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılamayacağı,

Lokantacılık faaliyetlerinin gıda satış ve toplu tüketim yeri (sıhhi müessese) kapsamında yer alan ve mutfağında pişirilen yemeği servis salonunda müşteriye sunan, talep halinde bireysel müşterilerinin paket servis ihtiyacını karşılayan iş yerleri olduğu, anılan yerler gıda üretilen yerler kapsamında olmadığı için bu yerlerin de ana girdi maliyetlerinin belgelenmesi yükümlülüğü bulunmadığı, bu nedenle lokantacılık faaliyeti için dahi girdi maliyetlerinin talep edilemeyeceği, bu nedenle faaliyet konusu akıllı kart ile ödeme sisteminin sağlanması olan şirketlerinden bu hususun açıklanmasının istenilemeyeceği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerideğerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin“Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Belediyemizde 657 Sayılı Kanuna Tabi ve Tam Zamanlı Sözleşmeli Çalışan 1556, Çalışması Planlanan 46 Personel ile Buski’de Çalışan 515, Çalışması Planlanan 15 Personele (Toplam 2132 Kişi) Öğle Yemeği ve İtfaiye Personeline 2 Öğün Yemek Verilmesi İşi

b) Miktarı ve türü:

Toplam 1.285.536 öğün yemek verilmesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.” düzenlemesi yapılmıştır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Teklif edilen toplam fiyat üzerinden alınacak %05,69 (bindebeşvirgülaltmışdokuz) İhale Kararına ait Damga Vergisi, % 09,48 (bindedokuzvirgülkırksekiz) Sözleşme Damga Vergisi teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “….

Devlet Memurları Yiyecek Yardım Yönetmeliği hükümlerine göre Büyükşehir Belediyesi ile BUSKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi Memur ve Tam Zamanlı Sözleşmeli çalışan personele 1.285.536 öğün yemek verilmesi.

…

GENEL TEKNİK

1- Yemek listesi aylık olarak tanzim edilecek, ilgili firma ve belediyemizin onayı ile yürürlüğe girecektir. Günlük yemek listesi 4 (dört) çeşit;

- Çorba çeşitleri

- Etli yemek çeşitleri

- Pilav, makarna veya börek

- Tatlı, meyve çeşitleri veya salata, cacık, yoğurt, ayran vb. olarak hazırlanacaktır.

2- Verilecek yemekler aşağıdaki şekilde belirlenecektir.

a) Çorba; hazır paket çorba kesinlikle kullanılmayacaktır. Mevsimsel şartlara göre hazırlanacaktır. Çorba tereyağlı ve kemik sulu olacaktır.

b) Etli yemekler; kemikli pişmiş et 250 gr., kemiksiz pişmiş et 200 gr. olacaktır.

b.1) Bakliyat; mercimek, nohut, barbunya, bamya vs. gibi ürünlerden oluşacaktır. Baklagillerden yapılan yemek kişi başı 100 gr üzerinden verilecek ve içerisinde en az pişmiş 50 gr. et olacaktır. b.2) Sebze yemekleri; kıymalı karnabahar, kıymalı ıspanak, pişmiş 50 gr. net kıyma, 100 gr. sebze-patlıcan musakka, kabak musakka, taze fasülye pişmiş 50 gr. net kıyma, 100 gr. sebze olacaktır.

b.3) Haftada 2 (iki) gün kırmızı et, 1 (bir) gün beyaz et yemeği verilecektir.

b.4) Haftada bir gün sebze yemeği, baklagil yemeklerde kişi başına pişmiş et oranı 50 gr. olacak, yaş sebze miktarı 200 gr. üzerinden hesaplanacaktır.

b.5) Haftada bir gün kıymadan yapılan köfte çeşitleri pişmiş olarak kişi başına 150 gr. tekabül edecektir.

c) Üçüncü yemek; pirinç pilavı, makarna, börek veya zeytinyağlı soğuk yemek olacaktır. (Pirinç 100 gr. kuru halde, bulgur 100 gr. kuru halde, un, irmik 40 gr. kuru halde olacaktır.)

d) Dördüncü yemek; mevsimine göre salata, tatlı, meyve, yoğurt, cacık, ayran ve çeşitleri olacaktır. Tatlılarda kesinlikle katı yağ ve tatlandırıcılar kullanılmayacaktır. Taze meyve verilmesi durumunda verilen ürünler kişi başına en az 300 gr. olacaktır. Yoğurt ve ayranlar kapalı kaplarda sunulacaktır.

e) Verilen yemeklerde kesinlikle hazır dondurulmuş ürünler kullanılmayacaktır. Yemekler günlük taze ürünlerden hazırlanacaktır.

f) Yemeklerde kullanılacak yağlar TSE Garanti Belgesine haiz kolesterolsüz ve vinterize olacaktır.

g) Kullanılacak olan tüm gıda maddelerinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından üretim izinli olması gerekmektedir.

3-Yemek servisinde araç ve gereçler (kazan, tepsi, kepçe, su kabı, bardak, çatal, kaşık, bıçak, tuzluk vb.) yüklenici firma tarafından temin edilecektir.

4-Yemekler belirtilen saatlerde, cinsine göre sıcak veya soğuk olarak zamanında servise hazır olacaktır. Fırınlanması gereken yemekler mutlaka fırınlanacaktır. Salatalık, sebzeler ile meyveler iyice temizlenip yıkanacak, ekmekler servise yeteri kadar sunulacaktır.

5-Yüklenici firma tarafından yemek yapımı için alınacak gıda maddeleri sağlık şartlarına hıfzısıhha ve Belediye nizamlarına uygun olacaktır. İdarece uygun bulunmayan gıda maddeleri derhal reddedilecektir. Et, balık ve tavuk mamüllerinde gerekirse veteriner raporu istenecektir.

6-İdare gerek gördüğü takdirde yemek numunelerini ve gıda maddelerini yetkili kuruluşlara tahlil için gönderecek ve tahlil ücretlerini yüklenici ödeyecektir.

7-İdare gıda kontrolü ile ilgili isteklerini ve tereddütlerini yükleniciye bildirdiğinde yerine getirmekle yükümlüdür.

8-Üretimde kullanılan yaş sebze ve meyveler taze olacak çürük, ezik olmayacaktır.

9-Yüklenici, İdarenin Bursa İli ve İlçelerinde 71 ayrı noktada çalışan personeline yemek hizmeti vermekle yükümlüdür. Ayrıca, Bursa İli ve İlçelerinde personelin yürüme mesafesinde bu hizmeti kullanabilmesi için yeterli sayıda üye işyerleri veya anlaşmalı olduğu işyerlerine ait sözleşmelerinin aslı veya onaylı suretlerini, sözleşme esnasında idareye sunacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yaklaşık maliyetin 37.794.758,40 TL olarak belirlendiği ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmeter San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.710.720,00 TL olan teklifinin, Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin 27.690.445,44 TL olan teklifinin ve Sodexo Avantaj ve Ödüllendirme Hizmetleri A.Ş.nin 28.076.106,24 TL olan teklifinin ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek 02.12.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmeter San. ve Tic. Ltd. Şti. açıklama vermediğinden, Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş. ile Sodexo Avantaj ve Ödüllendirme Hizmetleri A.Ş.nin açıklamaları idarece uygun bulunmadığından anılan isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, ihalenin sınır değerin (29.072.891,08 TL’nin) üzerinde 29.168.811,84 TL bedelle teklif veren Winwin Hizmet Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinin ikinci fıkrasında ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan tekliflerin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

….

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından isteklilere tebliğ edilen 02.12.2014 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında; teklifin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereği aşırı düşük teklif sayılmakta olduğu,

a) Verilen hizmetin ekonomik olmasını tevsiken, teklif edilen hizmet kalemlerine ait maliyet satış tespit tutanakları,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetin temininde kullanılacak avantajlı koşulları,

a) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Ayrıca; verilecek olan yemek hizmetinin Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde belirtilen hususlar dikkate alınarak bir öğün ana yemeğin Teknik Şartnamede belirtilen ana girdi maliyetleri (soğan, et, pirinç, yağ, tuz, salça, patates, vb.) tevsiken üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatları vb. hususlarda belgelere dayalı olarak açıklama istenildiği,

Ancak idarenin yazısı ekinde örnek menüye ilişkin bir belirlemenin olmadığı, ihale dokümanında da örnek menülerin yer almadığı, ayrıca Teknik Şartname’de ihale konusu hizmet kapsamında temin edilecek yemeklerin içeriğinde yer alması gereken tüm malzemelerin cins ve miktarlarına yönelik olarak yukarıda anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesi kapsamında belirtilen şekilde düzenleme yapılmadığı ve hangi yemeğin içinde hangi malzemelerin bulunacağının ve bu malzemelerin yemek içindeki miktarlarının ayrı ayrı belirlenmediği görülmüştür.

Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin 11.12.2014 tarihli açıklamasında; şirketlerinin ana sözleşmesinde yer alan söz konusu kurumsal faaliyetler kapsamında, şirket personelinin yemek ihtiyaçlarını anlaşmalı üye restoranlardan oluşan bir network dahilinde akıllı kart (yemek kartları) aracılığı ile karşıladıkları, yemek kartlarının kişi isimlerine üretilerek şifreli kullanım olanağı sağladığı, bu işlemin anlaşmalı şirket personelinin akıllı kartlarına aylık olarak belirli miktarlarda yükleme yapılarak, yapılan yükleme karşılığında anlaşmalı şirketlere fatura düzenlenmesi (hasılat), üye restoranlara ise kart sahiplerinin yemek harcamalarına istinaden üye restoranlardan kesilen fatura (maliyet) karşılığı ödeme yapılması yolu ile gerçekleştiği, teknik olarak yıllık bazda üye restoranlardan kesilen fatura tutarları ile firmaları tarafından anlaşmalı şirketlere kesilen tutarlarının birbirine eşit olduğu, gelirlerinin ise üye restoranlardan tahsil edilen komisyonlardan oluştuğu, komisyon oranının çalışma koşullarına bağlı olarak değiştiği, açılan ihaleye istinaden, İdari ve Teknik Şartname’de belirlenen kriterlere uygun olarak 3 adet işyerinden 21,54 TL karşılığında ihale konusu hizmetin alınabileceğine ilişkin yazı alındığı, ilgi yazı ile istenilen hususların dilekçe ekinde sunulduğu belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereğince tekliflerin SMMM tarafından hazırlanıp onaylandığı şeklinde açıklamada bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Ancak, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, idarenin ihale dokümanında örnek menü düzenlemesine yer vermediği ve yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının da belirtilmediği hususları birlikte dikkate alındığında bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmış olup bu husus istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı hazırlanmasında ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde belirsizlik yaratacağından söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, “İhalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Belediyemizde 657 Sayılı Kanuna Tabi ve Tam Zamanlı Sözleşmeli Çalışan 1556, Çalışması Planlanan 46 Personel İle Buski’de Çalışan 515, Çalışması Planlanan 15 Personele (Toplam 2132 Kişi) Öğle Yemeği ve İtfaiye Personeline 2 Öğün Yemek Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasadan alınan fiyatlar esas alınarak toplam 37.794.758,40TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.11.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Özata Gıda Soğuk Hava Tes. Sosyal Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

25.710.720,00

Multinet Kurumsal Şirketler A. Ş.

27.690.445,44

Sodexso Avantaj ve Ödüllendirme Hizmetleri A. Ş.

28.076.106,24

Winwin Hizmet Yönetimi San. ve Tic. A. Ş.

29.168.811,84

Şeklinde verildiği,

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin 29.072.891,08 TL olarak belirlendiği, bu değerin altında teklif veren üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bir isteklinin açıklama vermediği, açıklama veren iki isteklinin de açıklamlarının uygun olmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 15.12.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Winwin Hizmet Yönetimi San. ve Tic. A. Ş.’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi