SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2015/UH.I-29

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2015/UH.I-29

Karar Tarihi

7 Ocak 2015

İhale

2014/126405 İhale Kayıt Numaralı "Personel Çalıştırmaya Dayalı" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/002
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 07.01.2015
Karar No : 2015/UH.I-29
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Gönüller Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai ve Orman Ürünleri Madencilik Temizlik Taşımacılık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,

İncebel Tatil Köyü Civarı No:4/1 Dalaman/MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ceylanpınar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

Ulucamii Mah. 1009 Cad. No: 2 63570 Ceylanpınar/ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/126405İhale Kayıt Numaralı “Personel Çalıştırmaya Dayalı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Ceylanpınar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 10.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Çalıştırmaya Dayalı” ihalesine ilişkin olarak Gönüller Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai ve Orman Ürünleri Madencilik Temizlik Taşımacılık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin 03.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2014 tarih ve 39789 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3401 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesi hükümleri dikkate alındığında ihale dokümanına yönelik idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde yapıldığı,

Şikâyetin reddi gerekçesi olarak gösterilen Yönetmelik’in 6’ncı maddesinin dördüncü bendi bir hükmün bulunmadığı, ayrıca şikâyete verilen şikâyetin red gerekçeleri arasında dilekçenin eklerinin eksik olduğunun belirtildiği, anılan Yönetmelik hükmü uyarınca söz konusu eksikliklerin tamamlanması için kendilerine ek süre verilmediği,

İdarenin evrak kayıt biriminde ısrarla dilekçe ve eklerinin detaylı olarak yazılması taleplerinin red edilerek yasal görevlerinin yerine getirilmediği, İdarenin dilekçelerini red gerekçesi olarak gösterdiği eklerinin eksik olduğu ve süresinde tamamlanmadığı gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, bununla birlikte bunu destekleyici firmalarında da yazılı bir belge bulunmadığı, gösterilen gerekçelerin yasal dayanaktan yoksun olduğu,

  1. Benzer iş tanımının rekabeti engelleyici ve katılımı daraltıcı nitelikte olduğu,

İdari Şartname’nin 2.1 maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel Çalıştırmaya Dayalı

b) Miktarı ve türü:

1- 31 Kişi (Operatör, İş Makinesi Şoförü Koordinatör) asgari ücrettin % 70 fazlası

2- 2 Kişi Çöp Çavuşu asgari ücrettin % 25 fazlası

3- 180 Kişi asgari ücrettin % 15 fazlası

4- 7 Kişi Engelli Personel asgari ücrettin % 15 fazlası”

Ayrıntılı bilgi İdari Şartname’nin ekinde yer almaktadır” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş “Tek sözleşmeye bağlı olarak yapılan kent, park, bahçe temizliği, çöp nakli, şoförlük ve danışmanlık hizmetlerinin bir arada yapılmış olması benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almakta iken,

İhale İlanı’nın 4.4’üncü maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin “4.4.1-Kamu veya özel sektörde yapılmış olan her türlü personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı benzer iş olarak kabul edilecektir.” olarak belirtildiği, dolayısıyla benzer iş tanımının İdari Şartname ve ihale ilanında farklılık arz ettiği,

Bu hususa ilişkin sadece İdari Şartname’de zeyilname ile düzenleme yapıldığı, ihale ilanına ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, İdari Şartname’nin bahse konu maddesinin ihale ilanı ile çeliştiği,

Ayrıca zeyilname ile benzer iş tanımında “Tek sözleşmeye bağlı olarak yapılan kent, park, bahçe temizliği, çöp nakli, şoförlük ve danışmanlık hizmetlerinin bir arada yapılmış olması benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.4’üncü maddesinde yer alan “Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması dikkate alındığında ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı,

Tek bir sözleşmede ihale konusu işle ilgisi olmayan ve aralarında doğal bir bağlantı olmadığı halde danışmanlık hizmetlerinin benzer iş tanımına eklenmesi ve birden fazla iş kolunun tek sözleşmede yapılarak iş bitirme belgesinin istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

  1. İhalede istenilen kalite belgelerinin ihale konusu iş ile ilgisinin bulunmadığı, söz konusu belgelerin katılımı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,

Ayrıca İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” “1-TS 13111 İş Yerleri Kent Temizliği İçin Genel Kurallar

2-TS 12524 Temizlik hizmeti veren iş yerleri

3-TS 12652 İş yerleri araç kiralama hizmeti veren

4-TS 13070 Karayolu taşıtları klima (iklimlendirme) cihazları için kurallar

5-TS 12868 Peyzaj mimarlığı-uygulama hizmetleri

6-TS 11593 Dolmuş ve minibüs işletmeciliği

7-K1 Belgesi yük ve eşya taşımacılığı” olarak belirtilmiş iken

İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde “1-TS 13111 Belgesi

2-TS 12867 Belgesi

3-TS 12866 Belgesi

4-TS 12524 Belgesi

5-K 1 Belgesi

6-İSO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistem Belgesi

7-İSO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi

8-TS 12868 Belgesi” düzenlemesinin yer aldığı, istenilen belgeler arasında ilan ile İdari Şartname’de farklılıklar bulunduğu,

İlanda “TS 11593 Dolmuş ve minibüs işletmeciliği” belgesi ve “TS 12652 İş yerleri araç kiralama hizmeti veren” belgesi istenilmesine rağmen İdari Şartname’de istenilmediği, söz konusu belgenin ihale konusu işle ilgisinin bulunmadığı,

İdari Şartname’de “İSO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistem Belgesi” istenilmesine rağmen söz konusu belgenin ihale ilanında yer almadığı, bu konuda düzeltme ilanı yayımlanmadığı,

İhale konusu işle ilgisin bulunmayan kalite belgelerin istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, katılımı daralttığı,

  1. İhaleye 3 isteklinin teklif verdiği, 2 isteklinin eksik evrak ve geçici teminattan elendiği, ihalede tek geçerli teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesini sunmasının mümkün olmadığı, ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

  2. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 03.11.2014 tarihli şikâyet başvurusuna İdarece verilen 10.11.2014 tarihli ve 2014/301 sayılı cevap yazısında “İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin 4’üncü bendi ve aynı Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin ikinci bendine istinaden başvurunun reddine karar verilmiştir. Şikayetin reddine karar verildiğinden herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.” denilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

İdareden 08.12.2014 tarih ve 21760 sayılı yazı ile “…Gönüller Akaryakıt İnş. Hayv. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orm. Ürün. Maden. Temiz. Taş. İnş. Taah. İth. İhr. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin idarenize verdiği 03.11.2014 tarihli şikayet dilekçesi ekinde ve aynı tarihli ikinci yazıda noter onaylı imza sirküleri, noter onaylı ticaret sicili gazetesi, ihale dokümanı alındı belgesi ve noter onaylı vekaletname ve vekaletnameye ilişkin imza beyannamesinin bulunduğunun belirtildiği, anılan şikayetçinin bahse konu yazı ekinde söz konusu belgelerin sunulup sunulmadığı ile sunulmuş ise söz konusu belgelerin şikayet dilekçesi ekinde sunulduğu şekliyle asıllarının (ıslak imzalı, noter onaylı, fotokopi vb.) anılan şirketin 03.11.2014 tarihinde ihale dokümanını idarenizden satın aldığının görüldüğü, bahse konu firmanın ihale dokümanını satın alırken sunduğu belgelerin neler olduğunun belirtilerek söz konusu belgelerin okunaklı örneklerinin” gönderilmesi istenilmiş, İdarenin 19.12.2014 tarih ve 358 sayılı yazısı ile istenilen belgeler gönderilmiştir. Bahse konu yazıda “…6) İtiraz dosyasında itiraz başvurusu hariç itiraz dilekçesinde firmayı tanıtıcı ve İtirazlara Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8’inci maddesinin dördüncü bendinde itiraz dilekçesine eklenmesi gereken başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgeler ile imza sirküleri eklenmediğinden itirazın şekil yönünden reddine karar verilmiştir.7) Gönüller Ltd. Şti. şartname alırken idarece şahsın vekaleti görülmüş olup kimlik bilgileri ile teyit edilip şartname verilmiştir. (Vekaletname ve imza sirküsü fotokopi) İtiraz dilekçesinde her ne kadar evrak listesi yazılmış ise de idaremize verilen itiraz dilekçesinde söz konusu evraklar Ek’te sunulmamıştır” denilmiştir.

İdarenin 08.12.2014 tarih ve 21760 sayılı yazısından başvuru sahibinin dokümana yönelik şikayet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin dördüncü bendinde itiraz dilekçesine eklenmesi gereken “başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgeler ile imza sirküleri eklenmediğinden” itirazın şekil yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

(4) Şikayet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvurusu üzerine yapılacak işlemler ve inceleme” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Şikayet dilekçesinin derhal kaydı yapılarak kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır. Dilekçeye eklenen bütün belgeler; belgelerin adları, sayfa sayıları, asıl/tasdikli/fotokopi vb. olduklarını gösteren iki nüsha dizi pusulası ile birlikte sunulur.

(2) İdare tarafından dizi pusulası ekindeki bilgi ve belgelerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığı kontrol edilerek, belirtilen şekilde olması halinde dizi pusulalarına; “ekler dizi pusulasında belirtilen şekildedir” şerhi düşülerek teslim alan idare görevlisi tarafından imzalanır ve bir nüshası başvuru sahibine geri verilir. Posta yoluyla yapılan başvurularda dizi pusulasına eklerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığına ilişkin şerh düşülür.

(3) Ayrıca elden yapılan başvurularda başvuru sahibine kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı bir alındı belgesi verilir.” açıklaması yer almaktadır

Anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinin dördüncü fıkrası ve bahse konu Tebliğin 6’ncı maddesi uyarınca başvuru sahibinin idareye verdiği şikâyet dilekçesinin; başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin, imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneği ile dilekçeye eklenen bütün belgelerin adları, sayfa sayıları, asıl/tasdikli/fotokopi vb. olduklarını gösteren iki nüsha dizi pusulası ile birlikte verilmesi, idare tarafından şikâyet dilekçesinin derhal kaydının alınarak kayıt tarih ve sayısının dilekçe üzerinde yazılması gerekmektedir. Ayrıca idare tarafından dizi pusulası ekindeki bilgi ve belgelerin dizi pusulasında belirtilen şekilde olup olmadığı kontrol edilerek, belirtilen şekilde olması halinde dizi pusulalarına “ekler dizi pusulasında belirtilen şekildedir” şerhi düşülerek teslim alan idare görevlisi tarafından imzalanması ve bir nüshasının başvuru sahibine geri verilmesi gerekmektedir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası ve ek bilgi belgelerin incelenmesinde Murat Çelik tarafından ihale dokümanının Gönüller Akaryakıt İnş. Hayv. Ürün. Nakl. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orm. Ürün. Maden. Tem. Taş. İnş. Taah. İth. İhr. Turz. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına idareden satın alındığı, söz konusu doküman satın alınırken anılan firmanın şirket müdürü Recep Gönül tarafından “2014/126405 İKN’li işin (şikayete konu ihale ihalesine katılmaya,…, itiraz başvurusunda bulunmaya…” Murat Çelik’in yetkili kılındığına ilişkin vekaletname, Recep Gönül’ün imza sirküleri ve nüfus cüzdanı örneği, Murat Çelik’in imza beyannamelerinin sunulduğu,

Bununla birlikte başvuru sahibinin 03.11.2014 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu ve dilekçenin ekler kısmında “1-İmza sirküsü noter onaylı,

2-Sicil gazetesi noter onaylı,

3-İhale dokümanı alındı belgesi,

4-Noter onaylı vekaletname,

5-Vekaletin imza beyannamesi” ifadesine yer verildiği,

Yine anılan başvuru sahibinin idareye verdiği 03.11.2014 tarihli ikinci bir dilekçede “….yazımız ekinde yasaya aykırılık içeren hususlara ait 6 sayfadan oluşan dilekçemiz, 1 adet noter onaylı şirket müdürü imza sirküsü, 1 adet noter onaylı sicil gazetesi ve ihale dokümanı alındı belgesi sunulmuştur” denildiği, ve dilekçenin ekler kısmında “1-İtiraz dilekçesi (6 sayfa)

2-İmza sirküsü noter onaylı (1 adet),

3-Sicil gazetesi noter onaylı(1 adet),

4-İhale dokümanı alındı belgesi (1 adet),

5-Noter onaylı vekaletname,

6-Vekaletin imza beyannamesi” ifadesine yer verildiği,

Başvuru sahibi tarafından İdareye verilen 03.11.2014 tarihli yazıların idarece teslim alınması sırasında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 6’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bir işlem tesis edilmediğinin görülmesi, bununla birlikte başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi dikkate alındığında herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmemesi açısından ayrıca başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınırken bahse konu belgelerin sunulduğunun anlaşılması karşında idarece başvuru sahibinin şikâyet başvurusunun esas inceleme yapılmadan şekil yönünden reddedilmesinin anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İlânın uygun olmaması” başlıklı 26’ncı maddesinde “13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.

Ancak, 13 üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, 13 üncü maddeye göre yirmibeş ve kırk günlük ilan süresi bulunan ihalelerde ilânların yayımlanmasını takip eden onbeş gün diğer ihalelerde ise on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İlanın uygun olmaması” başlıklı 24’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “(2) İlanın, Kanunun 24 ve 25 inci maddelerindeki hükümlere uygun olmadığının anlaşılması durumunda; Kanunun 13 üncü maddesine göre yirmibeş ve kırk günlük ilan süresi bulunan ihalelerde, ilanın yayımlanmasını takip eden onbeş gün, diğer ihalelerde ise on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilanı yapılarak ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir. Bu durumda düzeltme ilanı, düzeltme ilan formu kullanılarak hatalı ilanın yayımlandığı yayın organında aynı şekilde yayımlanır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinin 78.1’inci alt maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 78.4’üncü maddesinde “78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.”açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihale “31 Kişi operatör, iş makinesi şoförü koordinatör asgari ücrettin % 70 fazlası, 2 kişi çöp çavuşu asgari ücrettin % 25 fazlası, 180 kişi asgari ücrettin % 15 fazlası, 7 kişi engelli personel asgari ücrettin % 15 fazlası” olmak üzere toplam 220 personelin 24 ay süreyle çalıştırılmasına dayalı personel hizmeti alımı ihalesidir.

Teknik Şartname’nin “Temizliğin yapılması ile ilgili genel esaslar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1- İhale konusu iş ile ilgili temizlik personelinin çalışmaları cumartesi, pazar, resmi ve dini bayramlarda genel tatil dahil haftanın her günü Belediyenin onaylayacağı saatlerde yapılır.

3.2- Temizlik personeli sayısı toplam 60 kişidir.

3.3- Şoförlük hizmeti toplam 70 kişi.

3.4- Fen İşleri toplam 80 kişi.

3.5- Park Bahçeler 10 kişi.

…..

3.3- İhale kapsamındaki tüm sokakların, kaldırım, refüj ve cadde temizliği günlük süpürülerek temizliği yapılacaktır. Sokak ve kaldırım kenarında bulunan katı atıkların tümü toplanacak ve sıkıştırmalı çöp kamyonuna yüklenecektir.

3.4- İdareye ait araçların hasara uğraması neticesinde tamiratı ve boyası yüklenici tarafından yapılacaktır.

3.7- İdarenin onaylayacağı program dahilinde sözleşmede belirtilen süpürge elemanları cadde ve sokakları her gün düzenli olarak süpüreceklerdir.

3.14- Parklarda çalışacak 10 personel parkların bakım onarımı, temizliği orada bulunan malzemelerin korunması ve park ve peyzaj işlerini vardiyalı bir şekilde yapacaklardır.

3.15- Şoförlük hizmetini yapacak 40 personel en az B sınıfı ehliyete sahip olacaktır. Şoförlük hizmetini yürütecek personeller kullandığı her aracın günlük temizliği, yağ değişimi ve günlük bakımını yapmak zorundadır….

3.16- Operatör ve iş makinesi hizmeti yürütecek personel kullanacağı iş makinesine ait belgenin ehliyete işlenmiş olması gerekmektedir. İş makinesi operatörü kullanacağı iş makinesinin günlük bakım ve onarımını yapmak zorundadır. Her iş makinesi operatörü kullanacağı iş makinesinin günlük bakım ve onarımını yapmak zorundadır. Her iş makine operatörü işe çıktığı zaman yanında bir yardımcı ile çıkacaktır.

3.17- Fen İşleri 78 personel ve 1 çavuş. 1 Kişi araç klima bakım onarım belgesine (İklimlendirme Belgesi) sahip olup Destek Hizmetler Müdürlüğü bünyesinde bulunan tüm araçların klimaların bakım onarım yapmak zorundadır. Söz konusu personelin 80 kişi ile Fen İşlerine ait tüm işleri yapacaktır. Bu işler (parke taşı döşeme, kaldırım ve tretuvar bakımı, yol bakım çizgileri inşaat işleri, yük ve eşya taşıma) vb. işler yapılacaktır.

7-Temizlik hizmetlerinin şartname ve sözleşmeye uygun yapılması için gerekli olan araçlar idare tarafından temin edilecektir…”düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işin birim fiyat teklif cetveli

“İhale kayıt numarası :2014/126405

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Operatör,İşmakinaları ve Kooardinatör Personeli Asgari ücrettin % 70 Fazlası

Ay

31

24

2

Çöp çavuşu asgari ücrettin % 25 fazlası

Ay

2

24

3

Genel Personel (Fen işleri, park bahçe, temizlik, şoförlük) asgari ücrettin % 15 Fazlası

Ay

180

24

4

Engelli Personel Asgari Ücrettin % 15 Fazlası

Ay

7

24

5

Resmi Tatil Ulusal Gün ve Bayramlar (Temizlik personeli)

Gün

57

1.738,5

6

Resmi Tatil Ulusal Gün ve Bayramlar (Çöp Çavuşu)

Gün

2

61

7

Resmi Tatil Ulusal Gün ve Bayramlar (Koordinatör)

Gün

1

30,5

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Kontrol aracı (yakıt kuruma ait olacak)

Adet

1

2

Yük taşıma aracı (yakıt kuruma ait olacak)

Adet

1

3

Yol süpürme aracı (yakıt kuruma ait olacak)

Adet

1

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1’inci maddesi ve 78.4’üncü maddesi açıklamaları, İdari Şartname’nin 2.1’nci maddesi, birim fiyat teklif cetveli ve Teknik Şartname düzenlemeleri, dikkate alındığında ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu görülmektedir.

02.10.2014 tarihinde Kamu İhale Bülteninde, 03.10.2014 tarihinde yerel gazetede yayımlanan ihale ilanının başlığında ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olduğu belirtilerek ilanın 4.4’üncü maddesinde “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1- Kamu veya özel sektörde yapılmış olan her türlü personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı benzer iş olarak kabul edilecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin benzer iş tanımının yapıldığı 7.6’ncı maddesi önce “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektörde yapılmış olan her türlü personel çalıştırmaya dayalı hizmeti alımı benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenlenmiş,

Akabinde “İdari ve Teknik Şartnamede yapılan değişikliklerden dolayı düzenleme yapılmıştır” şeklinde yer alan ifadeyle EKAP’ta düzenleme tarihi 16.10.2014 olarak belirtilen bila tarihli bir zeyilname İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesi “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

“Tek sözleşmeye bağlı olarak yapılan kent, park, bahçe temizliği, çöp nakli, şoförlük ve danışmanlık hizmetlerinin bir arada yapılmış olması benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde değiştirilmiştir.

Benzer iş tanımı ihale ilanının 4.4’üncü maddesi ile İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişikliklerin yapılabilmesi ancak Kanunda öngörülen süreler içerisinde dokümanın bir parçası olan zeyilname yoluyla mümkün olmaktadır. Ancak düzenlenen bu zeyilnamelerin son teklif verme gününden en az on gün öncesinde dokümanı alanların tamamına gönderilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte zeyilnameye konu hususların aynı zamanda ihale ilanında yer alması durumunda anılan Kanun’un 26’ncı maddesinde öngörülen süreler içerisinde bu hususun düzeltme ilanı yoluyla ilgililere de duyurulması gerekmektedir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden ve ihale dokümanına ilişkin EKAP üzerinden yapılan incelemede benzer iş tanımına ilişkin İdari Şartname’de değişiklik yapılmasına rağmen düzeltme ilanının yapılmadığı görülmüş olup bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 24’ncü maddesi ile 26’ncı maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, İdari Şartname’de zeyilname ile değiştirilen benzer iş tanımının katılımı daralttığı iddiasının incelenmesinde;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinin (a) bendinde “Benzer iş” “İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,” olarak tanımlanmıştır.

İhalelerde benzer iş tanımının yapılmasının amacı ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işlerin idarece belirlenerek benzer işe uygun iş deneyim belgesine sahip firmalarında ihaleye teklif vermesinin sağlanarak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını temin etmektir.

Bahse konu ihale “31 Kişi operatör, iş makinesi şoförü, koordinatör asgari ücrettin % 70 fazlası, 2 kişi çöp çavuşu asgari ücretin % 25 fazlası, 180 kişi asgari ücretin % 15 fazlası, 7 kişi engelli personel asgari ücretin % 15 fazlası” olmak üzere toplam 220 personelin 24 ay süreyle çalıştırılmasına dayalı personel hizmeti alımı ihalesi olup istihdam edilecek personelin hangi işleri yapacağı Teknik Şartname’de düzenlenmiştir.

Zeyilname ile İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Benzer iş” tanımı “Tek sözleşmeye bağlı olarak yapılan kent, park, bahçe temizliği, çöp nakli, şoförlük ve danışmanlık hizmetlerinin bir arada yapılmış olması benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde değiştirilmiş olup, ihale konusu işin tamamı ile birlikte ihale konusu işle ilgisi bulunmayan ve anılan Yönetmeliğin benzer iş tanımında yer alan unsurlarla bağdaşmayan danışmanlık hizmeti işinin tek sözleşmeye dayalı olarak bir arada benzer iş olarak istenilmesi ihaleye katılımı daralttığı ve rekabeti engellediği değerlendirildiğinden 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi ile anılan Yönetmelik’in 3’üncü maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’inci maddesinin birinci fıkrasında“(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerine İlişkin Özel Hususlar” başlıklı üçüncü bölümünün “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 74’üncü maddesinde“74.1. İdareler, ihale konusu işin niteliğini ve uygulama yönetmeliklerinin bu konuyu düzenleyen maddelerini esas alarak, ihale dokümanında kalite ve standart belgelerine ilişkin düzenleme yapabilirler. İhale konusu ile ilgisi bulunmayan veya işin niteliğinin gerektirmediği kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırılık teşkil edecektir.

74.5. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 26. md.) Hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin istenip istenmeyeceği, 74.7. maddesindeki açıklama ve aşağıdaki esaslara uygun olarak idarelerce belirlenecektir.

74.5.1. (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 26. md.) İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmet alımı ihaleleri (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile personel/ öğrenci taşıma hizmetleri ve araç kiralama hizmet alımı ihalelerinde kalite yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.5.2. (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 26. md.) İdarelerin kendi hizmet binalarında veya diğer görev sahalarında gerçekleştirilen hizmetler (örneğin; temizlik, özel güvenlik, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri gibi) ile niteliği gereği çevre yönetim sistem belgesi istenmesi uygun olmayan hizmet alımı ihalelerinde (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) çevre yönetim sistem belgesi istenmeyecektir.

74.6. Hizmet yeterlilik belgesinin kuruluş yapısı, planlama faaliyetleri ve sorumluluklar göz önünde bulundurulduğunda; idarelerin kendi hizmet binalarında gerçekleştirilen hizmetler (idarelerin hizmet binalarında, servislerce gerçekleştirilecek montaj, bakım ve onarım hizmetleri hariç) ile niteliği gereği hizmet yeterlilik belgesi istenmesi uygun olmayan (personel ve öğrenci taşıma hizmetleri, araç kiralama, mesleki eğitim, toplantı ve organizasyon hizmetleri gibi) ihalelerde bu belge istenmeyecektir. İdareler, hizmet yeterlilik belgesine yönelik düzenlemelerde; hizmet yeterlilik belgesinin hizmet kapsamını ve standardını açık olarak yazmalıdır.

74.7. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 27. md.) Çöp toplama ve/veya kent temizliği hizmet alımı ihalelerinde; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi ve İşyerleri-Kent Temizliği Hizmet Yeterlilik Belgesi (TS 13111) istenebilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinin birinci fıkrasında hizmet alımı ihalelerinde istenilebilecek kalite ve standarda ilişkin belgelerin neler olduğu tek tek sayılmış ve idarelerce işin niteliği göz önünde bulundurulmak şartıyla ihalede yeterlik kriteri olarak istenebileceği hükme bağlanmış, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin 74’üncü maddesinde yapılan açıklama ile bu belgelerin hangi hizmet alımlarında istenilmemesi gerektiği hususuna açıklık getirilmiştir.

02.10.2014 tarihinde Kamu İhale Bülteninde, 03.10.2014 tarihinde yerel gazetede yayımlanan ihale ilanının “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesinde“1-TS 13111 İş Yerleri-Kent Temizliği İçin Genel Kurallar,

2-TS 12524 Temizlik Hizmeti Veren İş Yerleri,

3-TS 12652 İş Yerleri Araç Kiralama Hizmeti Veren,

4-TS 13070 Karayolu Taşıtları Klima(İklimlendirme) Cihazları İçin Kurallar,

5-TS 12868 Peyzaj Mimarlığı-Uygulama Hizmetleri,

6-TS 11593 Dolmuş ve Minibüs İşletmeciliği,

7-K1 Belgesi Yük ve Eşya Taşımacılığı” şeklinde düzenlenmiş,

Akabinde “İdari Şartname’nin 7.5.3 maddesi ve 7.7.6.1 maddesinde yer alan belgeler birbirine uymadığından dolayı zeyilname düzenlenmiştir” şeklinde yer alan ifadeyle EKAP’ta düzenleme tarihi 16.10.2014 olarak belirtilen bila tarihli ikinci zeyilname İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesi“7.5.3.

1-TS 13111 Belgesi

2-TS 12867 Belgesi

3-TS 12866 Belgesi

4-TS 12524 Belgesi

5-K 1 Belgesi

6-İSO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistem Belgesi

7-İSO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi

8-TS 12868 Belgesi” şeklinde değiştirilmiştir.

Yeterlik kriteri olarak belirlenen “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” ihaleni ilanının 4.3.2’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişikliklerin yapılabilmesi ancak Kanunda öngörülen süreler içerisinde dokümanın bir parçası olan zeyilname yoluyla mümkün olmaktadır. Ancak düzenlenen bu zeyilnamelerin son teklif verme gününden en az on gün öncesinde dokümanı alanların tamamına gönderilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte zeyilnameye konu hususların aynı zamanda ihale ilanında yer alması durumunda anılan Kanun’un 26’ıncı maddesinde öngörülen süreler içerisinde bu hususun düzeltme ilanı yoluyla ilgililere de duyurulması gerekmektedir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden ve ihale dokümanına ilişkin EKAP üzerinden yapılan incelemede ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenen “Kalite ve standarda ilişkin belgeler”de İdari Şartname’de değişiklik yapılmasına rağmen düzeltme ilanının yapılmadığı görülmüş olup bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi ile 26’ncı maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte bahse konu ihalede ihale konusu iş kapsamında yapılacak işler göz önünde bulundurulduğunda; idarece yeterlik kriteri olarak ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak anılan Yönetmelik hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi gerekirken ihale konusu işin niteliği ile bağdaşmayan kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenilmesi ihaleye katılımı daralttığından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 42’inci maddesi ile anılan Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihalede başvuru sahibi istekli olabilecek sıfatını haiz olup bahse konu ihaleye teklif vermediği görülmüştür. Aynı zamanda başvuru sahibinin idareye yaptığı şikâyet başvurusunda bahse konu iddianın şikâyet başvurusunda yer almadığı görülmüştür. Bununla birlikte idarenin Kuruma gönderdiği 11.12.2014 tarih ve 339 sayılı yazı ile 19.12.2014 tarih ve 358 sayılı yazıda “…söz konusu ihalede komisyon tarafından dosyalar üzerinde herhangi bir değerlendirme yapılmamış, bir sonuca bağlanmamış ve karar verilmemiştir” denilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinde “…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in; “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu hususun idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almadığı görülmüştür. Ayrıca anılan Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden; istekli olabileceklerin; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar, hakkında başvuruda bulunabileceğine ilişkin hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından ayrıca başvuru sahibinin bu iddiaya ilişkin şikâyet ehliyeti bulunmadığından bahse konu iddialar açısından 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim