KİK Kararı: 2015/UH.I-2873

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/063
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 27.10.2015
Karar No : 2015/UH.I-2873
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. Gıda Tur. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Cemal Caymaz Mah. Aslanlar Cad. No:68 Safranbolu/KARABÜK

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yalova İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

İsmet Paşa Mah. Aziz Sok. No: 17 77000 YALOVA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/98174İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Yıllarına Ait Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yalova İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 08.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Yıllarına Ait Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. Gıda Tur. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 28.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2015 tarih ve 81400 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2590 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın idare tarafından kabul edilmesinin mevzuata uygun olmadığı, demirbaş malzemelerin ve birimler arası taşınacak olan yemeğin taşınması için kullanılacak taşıma aracının maliyetinin eksik hesaplandığı, amortisman ve yakıt giderlerine yer verilmediği, söz konusu gidere ilişkin belgelendirmenin usulüne uygun yapılmadığı, yemeklerin çiğ girdi analizlerinin gerçeği yansıtmadığı, çok düşük fiyattan teklif alınarak proforma faturaların ya da ticaret borsalar birliğinden alınan fiyatların yetkili kişilerce imzalanmadığı, hiç karsız işin yapılmasının mümkün olmadığı, işçilik giderlerinin doğru hesaplanmadığı, 2016 ve 2017 yıllarında gelecek zamların ilave edilmediği, mühendis maaşının asgari ücretten hesaplanamayacağı, diyet yemek ortalamasını hesaplarken diyaliz menüsünü dikkate almayarak ortalamanın yanlış hesaplandığı, elektrik, su ve doğalgaza ilişkin olarak herhangi bir bedele yer verilmediği, kahvaltı menü analizinde ekmek giderine yer verilmediği, zehirlenmelere karşı ürün poliçesi hesaplanmadığı, ilgili firmalarca mali müşavir tarafından onaylanmadığı, temizlik ve sarf malzeme giderlerinin maliyet tablosu ve proforma faturalarda eksik gösterildiği, belgelerin SMMM tarafından onaylatılmadığı, portör ve hijyen giderleri ücreti ve ayrıca bakım onarım gibi giderlere yer verilmediği, sözleşme giderlerinin yanlış hesaplandığı, yemek maliyeti analizinde 200 ml'lik bardak suyun iki adet üzerinden yapılmadığı, söz konusu gidere ilişkin tevsik edici belgelerin mevzuata uygun olmadığı, çalışacak olan personelle ilgili kıyafetlerin yazlık ve kışlık olmak üzere ikişer takım üzerinden hesaplanmadığı, söz konusu gidere ilişkin tevsik edici belgelerin mevzuata uygun olarak sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

18.09.2015 tarihli ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 10 isteklinin teklif sunduğu, yapılan yeterlilik değerlendirmesi sonucunda 9 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, sınır değerin altında kalan 4 istekliden süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, Eker Yem. Tic. Ltd. Şti.- Moderatör Gıda Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin süresi içerisinde açıklama sunulmadı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, süresi içerisinde açıklama sunan diğer 3 isteklinin açıklamalarının uygun görüldüğü tespit edilmiş olup Tan-Pa Yemek Üretim İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2016-2017 Yıllarına Ait Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

NORMAL MENÜ 723.932 Öğün
DİYET MENÜ 167.112 Öğün
KAHVALTI 375.238 Öğün
ARA ÖĞÜN 78.000 Öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan teknik şartname içerisinde, yüklenici tarafından hazırlanması öngörülen yemeklerin tariflerine, girdilerine ve miktarlarına yer verildiği, ayrıca iki haftalık örnek menülerinin de şartname içerisinde yer aldığı görülmüş olup hizmetin yürütülmesi aşamasında çalıştırılması öngörülen personel sayısına ve giderlerine de yer verildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde “79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan Tebliğ maddelerinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hazırlanması ve idareler tarafından değerlendirilmesi aşamalarına ilişkin açıklamalara yer verildiği, istekliler açıklamalarında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveline yer vermeleri gerektiği, bu cetvelde ana çiğ girdi ve işçilik maliyetleri toplamının toplam teklife oranının %80 den az ve %95 den fazla olmayacağı, söz konusu oranların sağlanması durumunda geri kalan kısımların yardımcı giderler olarak ele alınabileceği ve bu giderlere ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı, çiğ girdilerin fiyatlarının tevsikinde üçüncü kişilerde alınacak fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, Ticaret Borsası, Hal Fiyatları veya Kamu Kurum Kuruluşlarınca yayınlanmış olan fiyatların kullanılması gerektiği belirtilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idarenin 10.09.2015 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ile sınır değerin altında kalan 4 istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklamalarını verilen süre içerisinde teknik şartnamede belirtilen örnek menüler esas alınmak suretiyle sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu 16.09.2015 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklamanın ilk kısmında Tebliğin ilgili maddesi uyarınca istenilen Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin hazırlanarak sunulduğu, söz konusu hesap cetveli içerisinde ana çiğ girdi ve işçilik maliyetleri toplamının, toplam teklife oranının %91 olduğunun belirtildiği, ana çiğ girdilerinin birim fiyatlarının temin edildiği Ticaret Borsalarının ve Hallerin isimlerine yer verildiği, işçilik giderleri için Kurumun resmi internet sitesinde yer alan işçilik modülünün kullanıldığı ve hesaplamalara ilişkin çıktılara yer verildiği, 20 gr diabetik piknik reçeli, sargılı küp şeker, 200 ml bardak sular ve personelin giysi bedellerine ilişkin üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerine yer verildiği, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde SMMM onaylarının ve Tebliğin 79’uncu maddesinde belirtilen ibarelerin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öncelikle, ulaşım, araç, yakıt, amortisman, ilaçlama, temizlik, muayene, sigorta, nakliye, sözleşme, kıyafet gibi giderlerin Tebliğin 79.2.6’ncı maddesi gereğince yardımcı giderler olarak değerlendirilmesi gerektiği ve istekliler tarafından bu tür giderlere ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı hususları göz önüne alındığında başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmış olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin yalnızca ana çiğ girdi maliyetlerine ve işçilik giderlerine ilişkin açıklama yapması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, idari şartnamenin 46’ncı maddesinde fiyat farkı verileceği hususu göz önüne alındığında, isteklilerin ihale tarihi itibariyle geçerli asgari ücreti kullanmalarının yeterli olduğu, maliyet hesaplamalarını bu yönde yapmaları ve oluşabilecek artışları teklif fiyatına dahil etmelerinin gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İdari şartname içerisinde ya da teknik şartname içeriğinde çalıştırılacak olan personelin alacağı maaşlara ilişkin bir bilgi yer almadığı anlaşılmış olup bu durumun tüm personele asgari ücret üzerinden açıklama yapılabileceği yönünde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Zaten idarenin yaklaşık maliyet hesabında da asgari ücreti esas aldığı tespit edilmiş olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamanın asgari miktarları karşıladığı görülmüş ve ilgili iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, gıda mühendisinin maaşının asgari ücretten hesaplanmaması gerektiği iddiasına ilişkin olarak, isteklilerin dokümanda yer alan düzenlemeler uyarınca tekliflerini hazırlamaları gerektiği ve gıda mühendislerinin alacağı ücrete ilişkin bir düzenlemenin dokümanda yer alamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin mühendisin işçilik maliyetine ilişkin asgari ücret üzerinden sunduğu açıklamanın bu yönüyle uygun görülmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin, yemek çiğ girdi analizlerinde kullanılan bedellerin gerçeği yansıtmadığı, piyasadan alınan fiyat tekliflerinin çok düşük olduğu, Ticaret Borsası birliğinden alınan fiyatların yetkili kişilerce imzalanmadığı, hiç karsız bu işin yapılamayacağı iddiasına ilişkin olarak, Tebliğin 79’uncu maddesi gereğince mevzuata uygun şekilde yapılan açıklamanın hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi gibi bir seçeneğin olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 20 gr Diabetik piknik reçeli, sargılı küp şeker ve 200 ml bardak su için fiyat teklifi aldığı ve anılan belgenin SMMM tarafından onaylanıp imzalandığı, diğer bütün girdi bedelleri için hal fiyatları ve Ticaret Borsa bültenlerinin kullanıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu bültenlere ve hal fiyatlarına ilgili kurumun resmi internet sitelerinden ulaşılabildiği anılan fiyatların belirtilmek ve çıktılarının alınmak suretiyle açıklama içerisinde yer verildiği, söz konusu belgelerin tekrar bir mercice imzalanıp onaylanmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından anılan iddianın da bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, fiyat teklifi alınan diabetik piknik reçeli, sargılı küp şeker ve 200 ml bardak su bedellerinin Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerle açıklanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle fiyat teklifi alınarak belgelendirildiği belirtilmiş, yapılan incelemede diğer istekliler tarafından söz konusu fiyat teklifi alınma yönteminin kullanıldığı ve idarenin söz konusu belgelendirmeye ilişkin işlemi uygun gördüğü tespit edilmiştir. Sargılı küp şeker ve 200 ml bardak suyun nitelikleri göz önüne alındığında ana çiğ girdiler olarak ele alınmaması gerektiği, söz konusu ürünlerin yemeğin hazırlanmasına ilişkin olarak değil sunumuna ilişkin olarak değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu giderlerin fiyat teklifi ile açıklanmasının mümkün olduğu ve diyabetik piknik reçeline ilişkin açıklamanın da Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerle açıklanmasının mümkün olmadığından fiyat teklifi ile açıklanabileceği hususları göz önünde bulundurulduğunda anılan yöntemin kullanılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi dilekçesinde ayrıca, kahvaltı menü analizinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ekmek giderine yer vermediği, yemek maliyet analizinde 200 ml’lik bardak suyun iki adet üzerinden yapılmadığının belirtildiği ve açıklamanın bu gerekçeyle uygun görülmemesi gerektiği iddiasında da bulunmuştur.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından örnek menülere ilişkin sunulan açıklamalar incelendiğinde, kahvaltı menü analizlerinde ekmek girdilerine ve fiyatına yer verildiği tespit edilmiş olup anılan bedellerin teklif fiyatına eklendiği tespit edilmiştir. 200 ml’lik bardak su için ise normal ve diyet öğle-akşam yemekleri için toplam 1.782.088 adet ambalajlı içme suyu maliyetinin belgelendirildiği ve teklife eklendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin içme suyuna ilişkin iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Dilekçe içerisinde yer alan başka bir iddiada, diyet menülerine ilişkin açıklamalar içerisine diyaliz diyet menüsünün katılmadığı anılan durumun uygun görülmeme gerekçesi olması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, idare tarafından teknik şartname içerisinde iki haftalık diyet menü örneğine yer verildiği, isteklilerin söz konusu örnek menüleri esas alarak açıklamalarını hazırlamaları gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin örnek diyet menüsüne uygun olarak açıklamasını sunduğu başkaca bir girdiyi eklemesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda yapılan değerlendirme gereği başvuru sahibinin dilekçesinde aşırı düşük teklif değerlendirilmesine yönelik 13 iddiasının tümünün yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklama incelendiğinde, bütün yemek girdilerine ilişkin olarak üçüncü kişilerden alınan proforma faturalarla açıklama yapıldığı, söz konusu yöntemin Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemlerin kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda uygun görülebileceği, ancak diğer istekliler tarafından sunulan açıklamalar incelendiğinde, hal fiyatları ve Ticaret Borsası bültenlerinde yer alan ortalama fiyatların yukarıda sayılan üç girdi hariç mevcut olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bütün girdi bedellerini proforma faturalar ile açıklaması durumunun mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, Tebliğin 79.2.6.’ncı maddesince zorunlu tutulan Ek- H.4 nolu Malzemeli Yemek Sunumu Hesap cetvelinin de açıklama içerisinde sunulmadığı tespit edilmiş olup idare tarafından açıklamanın uygun bulunarak teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi işleminin anılan iki gerekçe nedeniyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. Gıda Tur. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. Gıda Tur. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yalova İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “2016-2017 Yıllarına Ait Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin TUİK tarafından yayınlanan fiyatlar ile piyasadan alınan fiyat teklifleri esas alınarak toplam 7.079.122,00 TL olarak TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 27 adet ihale dokümanı satın alındığı, 08.09.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İhalede tekliflerin denetimine ilişkin idarece yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “Geçici teminat sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede kalan 9 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

TAN-PA YEMEK ÜRETİMTEMİZ VE İNŞ.SANVE TİC.LTD.ŞTİ.

5.095.926,00

EKER YEMEK TEMİZLİK HAYVANCILIK MEDİKAL İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, MODERATÖR AKARYAKIT GIDA TURİZM İNŞAAT HİZMET İŞLETMELERİ NAKLİYE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

5.132.184,00

EMMİOĞLU TEMİZLİK HİZMETLERİ DAYANIKLI TÜKETİM MALLARI GIDA TURİZM İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

5.155.584,00

PALMİYE YEMEK ÜRETİM.TEMİZLİK TURİZM.SAN.VE TİC.LTD.

5.321.660,16

BERDEM GIDA YEMEK TEMİZLİK İNŞAAT NAKLİYE TURİZM SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

5.591.401,40

ANTGURME YEMEKÇİLİK GIDA TURİZM TAŞIMACILIK ENDÜSTRİYEL TEMİZLİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

6.145.485,80

ROTA YEMEKÇİLİK TİCARET ANONİM ŞİRKETİ

6.678.364,14

APAYDIN GIDA ÜRÜNLERİ SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.

6.954.872,80

AR YEMEK İŞGÜ.TE.GI.TE.İL.TE.OT.TA.İNŞ.TA.HA.SAN.VE TİC.LT.ŞTİ.

7.248.439,28

Şeklinde verildiği,

Şikâyete konu ihalede, sınır değerin altında kalan 4 istekliden süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, Eker Yem. Tic. Ltd. Şti.- Moderatör Gıda Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin süresi içerisinde açıklama sunulmadı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, süresi içerisinde açıklama sunan diğer 3 isteklinin açıklamalarının uygun görüldüğü tespit edilmiş olup Tan-Pa Yemek Üretim İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre, ihalenin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesi neticesinde, Kurul tarafından, aşırı düşük teklif değerlendirilmesine yönelik 13 iddiasının tümünün yerinde olmadığına, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ise, başvuru sahibi Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. Gıda Tur. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.‘nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiaları arasında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, çalışacak personelle ilgili kıyafetlerin yazlık ve kışlık olmak üzere ikişer takım üzerinden hesaplanmadığına ilişkin iddiasının da bulunduğu görülmüştür.

Uyuşmazlık konusu ihalenin, “Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı” işi olduğu, ihale konusu işe ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalarda, malzemeli yemek alımı ihalelerinde istekliler tarafından açıklanacak unsurların neler olduğu ve nasıl açıklanması gerektiği hususlarının belirtilmiş olduğu ve söz konusu Tebliğ açıklamalarında çalışacak personelin kıyafetlerine ilişkin açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir ifadenin bulunmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, ihale konusu işte çalışacak personelin kıyafetlerinin doğru hesaplanmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı ve isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, çalışacak personelin kıyafetine ilişkin bir açıklama yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Kurulca alınan kararın gerekçeleri arasında, malzemeli yemek alımı ihalelerinde istekliler tarafından, çalışacak personelin kıyafetine ilişkin bir açıklama yapılmasına gerek olmadığı hususunun da yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi