KİK Kararı: 2015/UH.I-2754

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/061
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 21.10.2015
Karar No : 2015/UH.I-2754
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemekçilik Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

Mehmet Akif Ersoy Mah. 11 Sokak No:10 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şarkışla İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık,

Esentepe Mahallesi Cumhuriyet Cad. No: 3 58400 Şarkışla/SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/103092İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Ortaöğretim Taşıma Yolu İle Okula Erişim Öğrencilerin Sıcak Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şarkışla İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık tarafından 11.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015-2016 Ortaöğretim Taşıma Yolu ile Okula Erişim Öğrencilerin Sıcak Yemek” ihalesine ilişkin olarak Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemekçilik Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 28.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2015 tarih ve 80582 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.10.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusundabulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2550 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesindeki meslek mensubu beyanına uygun sunulmadığı, açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi açıklamasına aykırı olarak yemek ana çiğ girdi ve işçilik maliyeti oranlarının teklifinde gösterilmediği, ana çiğ girdi hesaplamalarında aritmetik hata yapıldığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesi açıklamasına aykırı olarak işçilik maliyetinin gerçek maliyetleri yansıtmadığı, işçilik hesaplamalarında 2016 yılının ilk 6 aylık dönemi için %5 zam öngörülmediği, 7 taşıma merkezindeki 7 garsonun işçilik ücretinin işçilik maliyetine dâhil edilmediği, aşçının ücretinin asgari ücret üzerinde öngörülmesi gerekirken bu şekilde hesaplama yapılmadığı, işçilik hesaplamalarında aritmetik hata olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda teklifini yazıyla, rakamla ve TL belirterek yazılması kuralına uygun sunmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan toplam çiğ girdi miktarlarının aşırı düşük teklif sorgulama konulu yazı ekindeki yemek listesine göre doğru hesaplanmadığı, toplam çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında bazı kalemlere ait fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesi kapsamındaki belgelere dayandırılmadığı, fiyat tekliflerini imzalayan SMMM’nin mesleki faaliyet belgesinin açıklama kapsamında sunulmadığı, fiyat teklifleri üzerine meslek mensubunca gerekli beyanların yazılıp imzalanmadığı, toplam çiğ girdi fiyatlarının hesaplanmasında aritmetik hata olduğu, Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde yer alan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin açıklama kapsamında sunulmadığı, asgari işçilik hesabında KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı, ancak 2015 yılının ikinci 6 aylık dönemi için asgari ücret artışının öngörülmediği, asgari işçilik hesabında Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinin “Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler” başlıklı (d) bendine göre yeterli sayıda işçinin çalıştırılması hususu esas alınarak işçiliğin hesaplanmadığı, işçiliğin eksik hesaplandığı, zira yemeklerin okullara üretim yerinden taşınması için 1 şoför, aşçı ve yardımcısının çalıştırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

İhale dokümanı düzenlemelerine göre ihale konusu işin “2015-2016 ortaöğretim taşıma yolu ile okula erişim öğrencilerin sıcak yemek” hizmeti olduğu, işin miktarı ve türünün “Sivas İli Şarkışla İlçe 2015-2016 eğitim öğretim yılı taşımalı eğitim (ortaöğretim) 21 yerleşim yerinden 19 güzergâh halinde 7 taşıma merkezi okula taşınacak olan 512 öğrenci için sıcak yemek hizmet alım işi” olarak düzenlendiği, işin süresinin 14.09.2015 - 10.06.2016 tarih aralığını kapsadığı, ihalenin açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir. …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Kdv hariç her türlü ulaşım sigorta vergi resim harç vb. giderlerin tamamı teklif fiyata dâhildir ve tamamı yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır. …” düzenlemesi, “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Bu madde boş bırakılmıştır” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde yer alan cetvelde ve ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde “

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

LOKMAN HEKİM MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİNE, NENEHATUN MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİNE, ŞARKIŞLA ANADOLU İMAM HATİP LİSESİNE, ŞARKIŞLA ANADOLU LİSESİNE, ŞARKIŞLA FEN LİSESİNE, ŞARKIŞLA MEHMET AKİF ERSOY ANADOLU LİSESİNE, ŞARKIŞLA MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİNE VE İMAM HATİP ORTAOKULUNA TAŞIMA YOLUYLA ERİŞEN 512 ÖĞRENCİ İÇİN SICAK YEMEK HİZMET ALIMI İHALESİ

gün

180

” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “1-Yemeğin taşınmasında, yemek Servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb.) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. ... Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır.

…

24-Yüklenici firma ihale tarihi itibarıyla bünyesinde gıda mühendisi bulundurduğunu, (mevzuatı gereği Gıda Mühendisi Yerine çalıştırılabilecek diğer elemanlar da geçerli sayılacaktır.) sözleşme sırasında tevsik etmelidir. (Sorumlu Yönetici sözleşmesi) Ayrıca yemek hizmetleri için mutfağında ve Taşıma Merkezi İlköğretim Okullarında yeterince eleman istihdam edecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname ekinde yemek hizmetinin sunulacağı 7 taşıma merkezi okul bilgilerinin ve okullara göre toplam öğrenci sayısının yer aldığı listenin, “2015-2016 öğretim yılı Eylül-Haziran dönemi yemek menülerinin” yer aldığı listenin, yemekler için gramajların ve malzemelerin yer aldığı listenin, yemek yapımında kullanılacak malzemenin özelliklerini gösteren listenin sunulduğu görülmüştür.

21.09.2015 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan 4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemekçilik Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu açıklamaların mevzuata uygun olduğuna ve geçerli teklif sahibi 4 istekliden 4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerine 213.811,40 TL teklif bedeli ile ihalenin bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak başvuru sahibi Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemekçilik Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 224.870,40 TL teklif bedelinin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı kapsamında ihale konusu hizmet işinde çalıştırılacak asgari personel sayısı ile çalışma saatlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, sadece Teknik Şartname’nin 1 ve 24’üncü maddelerinde ihale konusu iş kapsamında yeterince personel çalıştırılması gerektiği, yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personelin tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı ve ihale tarihi itibarıyla yüklenicinin bünyesinde gıda mühendisi bulunduracağı düzenlemelerine yer verildiği, yaklaşık maliyetin işin süresi olan 180 gün ve 3,27 TL yemek ücret bedeli ile 512 adet öğrenci sayısının çarpılması neticesinde toplam 301.363,20 TL olarak hesaplandığı görülmüş olup, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve 301.363,20 TL yaklaşık maliyet tutarının 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen 231.817,85 TL tutarın sınır değer olarak hesaplanarak, bu tutarın altında teklif sunan 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmaktadır.

4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemekçilik Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne gönderilen “Aşırı düşük teklif sorgulama” konulu ve 16.09.2015 tarihli yazılarda; yazı ekinde yer verilen yemek bedeli listesinin maliyet bilgilerinin ve gerekçeli raporun hazırlanarak sunulmasının istenildiği, yazı ekinde yer alan listenin Teknik Şartname ekinde yer alan “215-2016 Öğretim Yılı Eylül-Haziran Dönemi Yemek Menüsü”nde yer alan 19 Ekim-23 Ekim 2015 (söz konusu tarihler dâhil olmak üzere) tarih aralığına ait 5 günlük örnek yemek tablosu olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede 4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Sivas Beyaz Saray Tabldot Yemekçilik Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne gönderilen “Aşırı düşük teklif sorgulama” konulu yazıların ekine 1 haftalık örnek yemek menüsü konulduğu, söz konusu örnek yemek menüsü kapsamında bulunan “tulumba tatlısının” çiğ girdi cins ve miktarlarının, Teknik Şartname ekinde yer alan gramaj ve malzeme listesinde yer almadığı, açıklanması istenilen “makarna” yemeğinin gramaj listesinde yer alan “peynirli makarna” veya “fırında makarna”dan hangisi olduğunun açıkça belirtilmediği görülmüş olup, gerek aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması gerekse sunulan açıklamaların objektif olarak değerlendirilmesi açısından, çiğ girdi cins ve miktarları Teknik Şartname ekinde yer alan listede mevcut olan yemek menüleri arasından herhangi bir tereddüde yer verilmeyecek şekilde örnek 2 haftalık yemek menüsü oluşturulmak suretiyle sorgulamanın yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “… Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. ….” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İstekliler teklifini gösteren fiyatlar ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak verecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde de bu para birimi kullanılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.23.2. Teklif Mektubunda; a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması, ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi, d) Teklif mektubunun ad, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan 4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde; ihale teklif bedelinin “213.811.20 TL= iki yüz on üç bin sekiz yüz on bir lira yirmi kuruş” şeklinde hem yazı hem de rakamla ve Türk Lirası üzerinden teklif verilerek yazıldığı, birim fiyat teklif cetvelindeki teklif bedeli ile teklif mektubunda yer alan teklif bedelinin birbiriyle uyumlu olduğu ve teklif cetvelinde de teklif edilen para biriminin Türk Lirası olduğunun yazıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin 3 no’lu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4 sıra numarası altında yer verilen iddialara başvuru sahibince idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer verilmediği görülmüş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ve

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci maddesinin “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” şeklindeki açıklaması karşısında başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda iddia konusu edilen bu hususlara ilişkin inceleme yapılmamıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer vermediği söz konusu iddialarına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinin beşinci fıkrasında; “İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almakta olup, Kuruma yapılacak başvuru için öngörülen süre içerisinde idarelerce sözleşme imzalanamayacaktır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden; idarece 21.09.2015 tarihinde ihale komisyonu kararının alındığı, komisyon kararının başvuru sahibince 22.09.2015 tarihinde tebellüğ edildiği, başvuru sahibinin 28.09.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 01.10.2015 tarihinde şikâyete cevap verdiği, şikâyete cevabın başvuru sahibine 01.10.2015 tarihinde bildirildiği ve idarenin Kuruma itirazen şikâyet süresi olan on günlük süreyi beklemeden 06.10.2015 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmeyi imzaladığı görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, çiğ girdi cins ve miktarları Teknik Şartname ekinde yer alan listede mevcut olan yemek menüleri arasından herhangi bir tereddüde yer verilmeyecek şekilde örnek 2 haftalık yemek menüsü oluşturulmak suretiyle sorgulamanın yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, çiğ girdi cins ve miktarları Teknik Şartname ekinde yer alan listede mevcut olan yemek menüleri arasından herhangi bir tereddüde yer verilmeyecek şekilde örnek 2 haftalık yemek menüsü oluşturulmak suretiyle sorgulamanın yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Şarkışla İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2015-2016 Ortaöğretim Taşıma Yolu İle Okula Erişim Öğrencilerin Sıcak Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 301.363,20 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 11.09.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 4 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.

213.811,20

Sivas Beyaz Saray Tabldot Yem. Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.

224.870,40

Burç Tadım Gıda Eğ. Tem. Turz. Hayv. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

252.518,40

Süleyman Tekcan- Samsun 55 Yemek Hizmetleri

274.636,80

Şeklinde verildiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesi doğrultusunda ihaleye ait aşırı düşük teklif sınır değerinin 231.817,85 TL olduğu ve İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereğince bu tutarın altında teklif vermiş olan iki istekliye ait tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve açıklama istendiği, sunulan iki açıklamanın da uygun görülerek en düşük fiyat esasına göre değerlendirme yapıldığı ve 21.09.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 4 Eylül Tabldot ve Yem. Gıda Eğ. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılmasına, Sivas Beyaz Saray Tabldot Yem. Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, aksi yöndeki Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi