KİK Kararı: 2015/UH.I-2589

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/055
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 18.09.2015
Karar No : 2015/UH.I-2589
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Akr Sos. Hiz. Elektronik Elek. Özel Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti.,

Peyas Mah. 479. Sok. Çiçek 30 Apt. No: 1/3 Kayapınar/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

Mimar Sinan Mah. Emniyet Cad. No: 1/26 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/36133İhale Kayıt Numaralı “Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Alanında Bulunan Viyadük, Tüp Geçit, Alt Geçit, Tesis vb. Yerlerin Yıllık Periyodik Elektrik Bakım, Arıza Tamiratı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 29.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Alanında Bulunan Viyadük, Tüp Geçit, Alt Geçit, Tesis vb. Yerlerin Yıllık Periyodik Elektrik Bakım, Arıza Tamiratı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akr Sos. Hiz. Elektronik Elek. Özel Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin 24.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.09.2015 tarih ve 75954 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2317 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Yaklaşık maliyet tespit bileşenlerinde araç ve personele ilişkin bileşenlere yer verilip verilmediği, yaklaşık maliyetin götürü bedel hazırlanarak mı oluşturulduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan Tasarım Elektromarket Elekt. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesinin uygun olup olmadığı, eğer uygun ise benzer iş kapsamında olup olmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

- Birim fiyat teklif cetveli ve Teknik Şartname’de istenilen bütün iş kalemleri için açıklama yapılıp yapılmadığı,

- Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79.3.5’inci maddesi çerçevesinde sözleşme giderleri ve genel giderlerle ilgili mevzuata uygun açıklama yapılıp yapılmadığı,

- Teknik Şartname’nin 3.3.2.11’inci maddesi çerçevesinde Elektrik Mühendisleri Odasından tüm tesislere ait işletme topraklamalarının ve koruma topraklamalarının yapılması ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79’uncu maddesine uygun belgelerin sunulup sunulmadığı,

- Teknik Şartname’nin 3.3.2.6’ncı maddesinde belirtilen “…bilgisayar üniteleri ve sistemin aktif halde kalması için gerekli programsal yazılım güncellemeleri” gideri için Kamu İhale Genel Tebliğ’inin 79’uncu maddesine uygun açıklama yapılıp yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinin 5’inci fıkrasında “İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.”hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde ise “…c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 7’nci maddesi gereğince yaklaşık maliyetin ihale tarihinde teklif fiyatları ile birlikte açıklanacağı ve yaklaşık maliyete ilişkin şikâyet başvurularının bu tarihten itibaren yapılması gerektiği, incelemeye konu ihalenin ise 06.04.2015 tarihinde gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşık maliyete yönelik şikâyet başvurusunun 16.04.2015 tarihi mesai bitimine kadar yapılabileceği, oysaki başvuru sahibinin 24.08.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesabına ilişkin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “ Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 34’üncü maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde ise “…c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Benzer iş olarak, Alçak gerilim yada orta gerilim elektrik bakım, onarım işleri kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

29.04.2015 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, idare tarafından teklifi sınır değerin altında olan Tasarım Elektromarket Elekt. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı dşük teklif açıklaması talep edildiği ve anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak 22.05.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı, diğer taraftan başvuru sahibi Akr Sos. Hiz. Elekt. Elek. Öz. Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesi mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, Haluk Elektroteknik Elek. Mak. Met. Gıda İnş. Taah. Mont. Müş. Müh. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise bilanço veya eşdeğer belgelerinin yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirlenmeden sonuçlandırıldığı, bunun üzerine başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde alınan 01.07.2015 tarihli ve 2015/UH.I-1864 sayılı Kamu İhale Kurul kararıyla Akr Sos. Hiz. Elektronik Elek. Özel Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması, ayrıca önemli teklif bileşenlerinin açık bir şekilde belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, bu aşamada isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçerli tekliflerden aşırı düşük olanlarının belirlenerek söz konusu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır.

İdarece ihale üzerinde bırakılan Tasarım Elektromarket Elekt. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak 22.05.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı göz önünde bulundurulduğunda idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin uygun bulunduğu anlaşılmakta olup başvuru sahibinin incelemeye konu iddiasını 22.05.2015 tarihli ihale komisyonu kararının kendisine tebliğ edilmesi ile farkına vardığı ve tebliğ tarihten itibaren 10 gün içerisinde bahse konu hususa ilişkin olarak idareye şikayet başvurusunda bulunması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklanmasının yeniden yapılması sonucu alınan 18.08.2015 tarihli ihale komisyonu kararının kendisine tebliğinden sonra 24.08.2015 tarihinde söz konusu hususa ilişkin olarak idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin incelemeye konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Bursa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Alanında Bulunan Viyadük, Tüp Geçit, Alt Geçit, Tesis vb. Yerlerin Yıllık Periyodik Elektrik Bakım, Arıza Tamiratı Hizmet Alımı” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Alt Geçitlerin Periyodik Elektrik, Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri

Adet

26

2

Viyadük, Tüp Geçit ve Üst Geçitlerin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri

Adet

22

3

Belediyespor Tesislerinin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri

Adet

11

4

Kompanzasyon Tesislerinin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri

Adet

56

5

Meydan ve Camilerin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri Çevre Aydınlatmaları

Adet

4

şeklinde yer verildiği, anılan Şartnamenin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince teklif edilen toplam fiyat üzerinden alınacak %05,69 (bindebeşvirgülaltmışdokuz) İhale Kararına ait Damga Vergisi, % 09,48 (bindedokuzvirgülkırksekiz) Sözleşme Damga Vergisi teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik şartnamede belirtilen giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.3.2.6. Aylık periyodik bakımlar ve kontroller, aydınlatma sistemlerini ( armatürler, lambalar ), elektrik tesisatlarını ( Ana ve tali panolar, Uedaş bağlantı hattındaki arızalar, iç tesisatlar ), Pixell ekran sistemi alt yapılarının (Ana elektrik panosu dahil bütün elektrik tesisatları, led cip, power supply, repeater data transfer card, bilgisayar üniteleri ve sistemin aktif halde kalması için gerekli programsal yazılım güncellemeleri ) bütün yükümlülüklerini kapsar.

…

3.3.2.11. Yüklenici, Yangın Koruma ve Kaçak Akım Koruma Sigortaları, T.M.Ş.’ler ile otomatik sigortalar v.b. faal durumda olmaları, sistemlerde yok ise ilgili yönetmeliklere uygun şekilde yerlerine montajlarının yapılıp çalışır durumda olmalarını sağlamak, gerekli ise topraklama yapmak ve sözleşmeyi imzaladıktan sonra iki (2) ay içerisinde tesislere ait işletme topraklamalarını ve koruma topraklamalarını Elektrik Mühendisleri Odasından test ettirerek, topraklama direnç ölçüm sonuçlarının uygun olduğuna dair raporu hazırlatıp idareye dosya halinde teslim etmek zorundadır…”düzenlemelerine yer verilmiştir.

İdare tarafından 05.08.2015 tarihinde EKAP üzerinden ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 108/1 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “29.04.2015 tarihinde ihalesi edilen “ Bursa Büyükşehir Belediyesi hizmet alanında bulunan Viyadük, Tüp Geçit, Alt Geçit, Tesisi v.b. yerlerin yıllık periyodik elektrik bakım, arıza tamiratı hizmet alımı işi “ ne ait ihalede vermiş olduğunuz teklif, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. Maddesi gereği aşırı düşük teklif sayılmakta olup teklifinizle ilgili maliyet bileşenleri ile ilgili olarak;

a) Verilen hizmetin ekonomik olmasını tevsiken, teklif edilen hizmet kalemlerine ait maliyet tespit tutanakları,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetin temininde kullanılacak avantajlı koşulları,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Ayrıca, verilecek olan bakım, arıza tamiratı hizmetinin teknik şartnamede belirtilen hususlar dikkate alınarak;

1)Alt geçitlerin Periyodik Elektrik, Bakım, Tamir ve Tesisat işleri için(Bakım aracı, Bakım personeli, Topraklama Testleri ve Kontrol Aracı Maliyet Bileşenleri)

2)Viyadük, Tüp Geçit ve Üst Geçitlerin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri İçin(Bakım Aracı, Bakım Personeli ve Topraklama Testleri Maliyet Bileşenleri)

3)Belediyespor Tesislerinin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri(Bakım Aracı, Bakım Personeli ve Topraklama Testleri Maliyet Bileşenleri)

4)Kompanzasyon Tesislerinin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri(Bakım Aracı, Bakım Personeli ve Topraklama Testleri Maliyet Bileşenleri)

5)Meydan ve Camilerin Periyodik Elektrik Bakım, Tamir ve Tesisat İşleri Çevre Aydınlatmaları(Bakım Aracı, Bakım Personeli ve Topraklama Testleri Maliyet Bileşenleri)

Hususlarında belgelere dayalı olarak yazılı açıklamalarınızı tebliğ tarihinden itibaren 3 (Üç) işgünü içerisinde Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’na bağlı İhale Şube Müdürlüğü’ne ulaştırmanız ve 0.224.234 77 87 numaralı faksa göndermeniz tebliğ olunur..” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde “Teknik şartnamede belirtilen giderler teklif fiyata dahildir.” ifadesine yer verilmiş olup bunun haricinde araç sayısı, personel ücreti vs. ile ilgili olarak herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.

Diğer taraftan Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde açıklama istenilen teklif bileşenlerine ilişkin olarak “…3.3.2.11. Yüklenici, Yangın Koruma ve Kaçak Akım Koruma Sigortaları, T.M.Ş.’ler ile otomatik sigortalar v.b. faal durumda olmaları, sistemlerde yok ise ilgili yönetmeliklere uygun şekilde yerlerine montajlarının yapılıp çalışır durumda olmalarını sağlamak, gerekli ise topraklama yapmak ve sözleşmeyi imzaladıktan sonra iki (2) ay içerisinde tesislere ait işletme topraklamalarını ve koruma topraklamalarını Elektrik Mühendisleri Odasından test ettirerek, topraklama direnç ölçüm sonuçlarının uygun olduğuna dair raporu hazırlatıp idareye dosya halinde teslim etmek zorundadır.

…

5.20. Yüklenici kontrollük hizmetlerinin yürütülmesi için idarenin kullanımına sözleşme süresince 7 gün 24 saat esasına göre sürücüsüz hususi binek otomobil teslim edecektir.

5.21.1. Kontrollük hizmetlerinin yürütülebilmesi için idareye verilecek hususi binek otomobilin özellikleri:

5.21.1.1. Sürücüsüz hususi binek otomobil ( 1 adet ) 0-3 yaş aralığında, en az 1460 cc en fazla 1500 cc silindir motor hacimli, en az (110 hp), dizel yakıtlı, 4 kapılı, manuel vitesli, dört silindirli, klimalı 4+1 yolcu kapasiteli, ABS’li EBD’li, ESC’li, AFU’lu, ASR’li elektrikli ön ve arka camlı, sedan tip’li olacaktır.

5.21.2. Kontrollük aracı için genel hususlar:

5.21.2.1. İstekliler 2014/7039 sayılı bakanlar kurulu kararı ile yürürlüğe konulan hizmet alımı suretiyle Taşıt edilmesi ilişkin esas ve usullerde belirtilen hükümler çerçevesinde teklifler verilecek olup, fiyat verdikleri araçlarla ilgili Türkiye Sigorta Reasürans Ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerini gösteren belgeyi teklif zarflarında idareye sunmak zorundalardır.

5.21.2.2. Otomobil sözleşme başlangıcı ile idareye teslim edilecek, sözleşme bitiminde teslim alınacaktır.

5.21.2.3. Otomobil T.C. menşeli olacaktır.

5.21.2.4. Otomobilin her türlü bakım, onarım, vergi, sigorta ve diğer masrafları ile fenni muayeneleri kiralama süresince yüklenici tarafından yapılacaktır.

5.21.2.5. Otomobilin arızalanması halinde yüklenici yerine en geç 1 gün içinde aynı tip ve nitelikte başka bir araç getirmek zorundadır.

5.21.2.6. Otomobile kış dönemimde kış lastiği takılması zorunludur.

5.21.2.7. İdareye teslim esnasında otomobilde yangın söndürücü, trafik seti, ilk yardım çantası ve bütün avadanlıkları üstünde hazır teslim edilecektir.

5.21.2.8. Otomobilin akaryakıt ihtiyaçları sözleşme süresince idare tarafından karşılanacaktır.

…

5.24. 3.1. Maddede belirtilen bütün işlerin yapımını gerçekleştirecek personeller en az Meslek ve Dengi Liselerin Elektrik, Elektronik bölümü mezunu olacaklardır ve yüklenici firmanın kendi personelleri olacaktır…

5.26. Yüklenici Firmanın bünyesinde 1 adet Elektrik-Elektronik Mühendisi olacak ve bakım ekibinin başında bulunacaktır. Bu mühendis 3.1. maddede belirtilen işler başladıktan sonra bakım sorumlusu olacak ve haftalık olarak yapılan işlerin dökümünü idareye yazılı olarak sunacak, günlük bakım, onarım faaliyetlerini idarenin belirlediği kontrollük temsilcisiyle birlikte programlayarak yerine getirecektir (Sözleşme süresince).”düzenlemelerine yer verilmiş olup kaç adet bakım aracı çalıştırılacağı ve kaç adet bakım personeli çalıştırılacağı ile ilgili olarak herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmüştür. Söz konusu düzenlemeler çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin işin gerçekleştirilmesi için gerekli bakım aracını ve bakım personelini kendileri belirleyecekleri anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde maliyet bileşenlerinin aşağıdaki şekilde belirlendiği görülmüştür.

“

1- Sözleşme Masrafları : 12.000,00 TL

2- Araç – Ekipman Giderleri : 151.250,00 TL

3- Personel Giderleri : 374.584,80 TL

4- Topraklama Testleri Giderleri : 52.500,00 TL

5- Görünmeyen Giderler ve Savunma : 9.665,20 TL

emniyeti için

6- Kâr : 43.200,00 TL

Teklif Toplamı : 643.200,00 TL”

Sözleşme masraflarının aşağıdaki bileşenlerden oluştuğu görülmüştür.

- İhale kararı damga vergisi (643.200,00 X 0,00569) : 3.659,81 TL

- Sözleşme damga vergisi (643.200,00 X 0,00948) : 6.097,54 TL

-KİK payı (643.200,00 X 0,0005) : 321,60 TL

- Diğer görünmeyen giderler : 1.921,05 TL

Araç ve ekipman giderlerine ilişkin bileşenlerin aşağıdaki şekilde oluştuğu görülmüştür.

- Kontrollük hizmetinde kullanılacak araç (12 ay X 1.250,00 TL) : 15.000,00 TL

- Bakım aracı (3 adet X 12 y X 4000 km X 0,80 TL) : 115.200,00 TL

- Ekipman gideri : 21.050,00 TL

Personel giderlerinin aşağıdaki bileşenlerden oluştuğu görülmüştür.

- Elektrik mühendisi (12 ay X 6.805,48 TL) : 81.665,76 TL

- Bakım personeli (12 ay X 12 kişi X 2.034,16 TL) : 292.919,04 TL

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu giderlerden bakım aracı giderinin tevsiki için Yaşar Turizm Oto Kiralama-Mehmet Gökgöz tarafından 05.08.2015 tarihinde düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu, şoför hariç, yakıt ve diğer tüm giderler dahil kilometre başına 0,80 TL fiyat teklif edildiği, anılan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından mevzuat gereği yazılması gereken ibare yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği, kontrollük hizmetinde kullanılacak araç için Yaşar Turizm Oto Kiralama-Mehmet Gökgöz tarafından 05.08.2015 tarihinde düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu, şoför ve yakıt hariç, diğer tüm giderler dahil aylık 1.250,00 TL fiyat teklif edildiği, anılan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından mevzuat gereği yazılması gereken ibare yazılarak imzalandığı ve kaşelendiği tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından personele ilişkin giderin KİK işçilik modülü ile hesaplandığı, belirlenen 12 bakım personeli için asgari ücretin % 10 fazlası ücret, elektrik mühendisi için asgari ücretin % 300 fazlası ücret öngörüldüğü ve söz konusu hesaplamalara ilişkin KİK işçilik modülü çıktılarının açıklama kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca alt geçitler 26 adet, meydan ve camiler 4 adet, viyadük, tüp geçit ve üst geçitler 22 adet, spor tesisleri 11 adet, kompanzasyon tesisleri 56 adet ve savunma emniyeti için ilave 31 adet olmak üzere toplam 150 kısımda oluşturulacak topraklama testleri için birim başı 350,00 TL olmak üzere toplam 52.500,00 TL gider öngörüldüğü, söz konusu giderin tevsiki için Elektrik Mühendisleri Odası tarafından yayımlanan 2015 yılı ücret tarifelerinin sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük tekliflere ilişkin olarak idarelerin teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler hakkında açıklama talebinde bulunacakları ve isteklilerin de bu bileşenler hakkında yazılı açıklamalarını idareye sunacakları hüküm altına alındığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasını idarece kendisine tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında yer alan teklif bileşenleri kapsamında değerlendirmek gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede idarece bakım aracı, bakım personeli, topraklama testleri ve kontrol aracı maliyet bileşenlerinin önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu maliyet bileşenleri hakkında tevsik edici belge sunması gerektiği anlaşılmış olup yukarıda aktarılan tespitler çerçevesinde anılan isteklinin bahsedilen önemli teklif bileşenleri hakkında tevsik edici belgelere yer verdiği ve bu çerçevede yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu doğrultuda başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası değerlendirildiğinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşenlerinin tamamı hakkında açıklama yapıldığı, birim fiyat teklif cetveli ve Teknik Şartname’de istenilen bütün iş kalemleri için açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, sözleşme gideri ve genel giderler ve topraklama testleri ile ilgili mevzuata uygun açıklama yapıldığı, diğer taraftan Teknik Şartname’nin 3.3.2.6’ncı maddesinde belirtilen “…bilgisayar üniteleri ve sistemin aktif halde kalması için gerekli programsal yazılım güncellemeleri” giderinin önemli teklif bileşenleri arasında yer almadığı ve söz konusu hususa ilişkin olarak açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi