KİK Kararı: 2015/UH.I-2054 (22 Temmuz 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/044
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 22.07.2015
Karar No : 2015/UH.I-2054
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Kartal Harita Mühendislik Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti.,

Cevizlidere Mah. 1247 Sokak No: 23 Daire: 5 Balgat Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

152 Evler Mah. Ankara Yolu Cad. No: 286 16330 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/70228İhale Kayıt Numaralı “1)Bursa-İnegöl-Bozüyük DY İnegöl Şehir Geçişi,
2 )Bursa-Yalova-İzmit DY (Yalova Şehir Geçişi),
3 )(Bozüyük-Mekece) Ayr,
4 ) (Gediz-Simav) Ayr (Güre-Uşak) Ayr DY Taşınmaz Mal Değerlemesi Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.06.2015 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “1)Bursa-İnegöl-Bozüyük DY İnegöl Şehir Geçişi,
2 )Bursa-Yalova-İzmit DY (Yalova Şehir Geçişi),
3 )(Bozüyük-Mekece) Ayr,
4 ) (Gediz-Simav) Ayr (Güre-Uşak) Ayr DY Taşınmaz Mal Değerlemesi Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Kartal Harita Mühendislik Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti.nin 23.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2015 tarih ve 57248 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1787 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin f bendine göre 15.06.2015 tarihinde yapılan ihaleye 11 firmanın davet edildiği, 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, yaklaşık maliyetin üzerinde 5 adet teklifin bulunduğu, yaklaşık maliyete eşit veya yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan tek isteklinin olduğu, ihale komisyon kararında 5 firmanın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif sunan tek isteklinin kalmasının yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmış olabileceği çağrışımını yaptığı, bu durumun istekliler arasındaki sıralamanın değişmesine veya diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olduğundan yaklaşık maliyetin gözden geçirilmesi gerektiği, yapılmış olabilecek bir hatanın ihalenin sonucuna etki eden nitelikte bir hata olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. İş bitirme belgelerinin, benzer işe ilişkin olan içeriklerinin ve hangi kalemleri kapsadığının idare tarafından ayrıntılı sorgulama yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanun ve ilgili maddelerine aykırı olduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan danışmanlık hizmet alımıyla ilgili olup olmadığı, iş deneyim belgesine konu işin “Taşınmaz Mal Değerlemesi Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” kapsamında değerlendirilen kısım tutarının belirlenmesi için iş bitirme belgesini düzenleyen idareden, iş bitirme belgesine konu iş ait sözleşme ile iş bitirme belgesine konu işin yürütülmesi sırasında yükleniciye yapılan ödemelere esas teşkil eden tüm hakkediş raporları ile eklerinin istenilmesi ve sunulması gereken asgari iş deneyim tutarının karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde,

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen inceleme konusu ihalenin adının “1)Bursa-İnegöl-Bozüyük DY İnegöl Şehir Geçişi,
2 )Bursa-Yalova-İzmit DY(Yalova Şehir Geçişi),
3 )(Bozüyük-Mekece) Ayr,
4 )(Gediz-Simav) Ayr (Güre-Uşak) Ayr DY Taşınmaz Mal Değerlemesi Danışmanlık Hizmet Alımı İşi”, miktarı ve türünün “18,235-Km” olduğu,

4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin f bendine göre pazarlık usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye 11 firmanın davet edildiği, 7 firmanın ihale dokümanı satın aldığı, 6 firmanın ihaleye teklif verdiği, ihale komisyonunca Geogıs Kent Bilgi Sistemleri Harita ve Çevre Mühendislik Müşavirlik Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, Bil-Tek Mühendislik Müşavirlik ve Tic. Ltd. Şti., Mzç Mühendislik Müşavirlik İnşaat Turizm ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Kartal Harita Mühendislik Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve Devran Haritacılık İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edilerek anılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına ve Saçın Harita İnşaat Proje ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

Başvuru konusu ihalede, idarenin yaklaşık maliyeti Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine uygun olarak Karayolları Genel Müdürlüğü Kamulaştırma Planlarının Üretimi, Kamulaştırma Planlarının ve Arşivin Güncellenmesi, KGM’nce 2942 Sayılı Kanuna Göre Yapılan Kamulaştırmalar İçin Taşınmaz Mal Değerlemesi, Kamulaştırma İşlemlerinin Yürütülmesi ve Tamamlanması, Kamulaştırma Sınırlarının Tespit ve İşaretlenmesi, Toplulaştırılması İşlemlerinin Yürütülmesi Mühendislik Hizmetleri İşlerinin Yaklaşık Maliyete Esas Birim Fiyat Cetvelinde yer alan 2014 yılı birim fiyatları ile 2015 yılı birim fiyatlarının kullanılarak tespit ettiği görülmüştür.

Ayrıca, 15.06.2015 tarihinde yapılan ihalede, ihale onay belgesinin ihale yetkilisi tarafından 03.06.2015 tarihinde onaylandığı, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ise 01.06.2015 tarihinde hazırlandığı, bu çerçevede yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini de kaybetmediği anlaşılmış olup idarece Karayolları Genel Müdürlüğünce işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin belirlendiği ve yaklaşık maliyetin, anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda hazırlandığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, başvuru sahibi istekli tarafından son fiyat teklifinin verilmemesi nedeniyle ilk fiyat teklifinin son fiyat teklifi olarak alındığı ve isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda idarece bahse konu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli ilişkin iddiası yönünden herhangi bir hak kaybı ya da zarar görme ihtimali bulunmadığından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi