KİK Kararı: 2015/UH.I-1327 (14 Mayıs 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/030
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 14.05.2015
Karar No : 2015/UH.I-1327
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnş. Hayvancılık Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.,

İstasyon Caddesi Toplu İş Hanı Kat: 1 No: 17 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

Zeve Kampüsü 65080 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/75486İhale Kayıt Numaralı “Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsü ile Gevaş, Erciş, Özalp Meslek Yüksekokulları ve Erciş İşletme Fakültesi Öğrenci ve Personeline 4 Çeşit Yemek, ½ Ekmek, 0,5 L Pet Sudan Oluşan Malzeme Dâhil Öğlen ve Akşam Yemeği Pişirilmesi, Dağıtılması, Hizmete Sunulması Sonrası Temizliği Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığıtarafından 15.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsü ile Gevaş, Erciş, Özalp Meslek Yüksekokulları ve Erciş İşletme Fakültesi Öğrenci ve Personeline 4 Çeşit Yemek, ½ Ekmek, 0,5 L Pet Sudan Oluşan Malzeme Dâhil Öğlen ve Akşam Yemeği Pişirilmesi, Dağıtılması, Hizmete Sunulması Sonrası Temizliği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnş. Hayvancılık Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 30.10.2014 tarih ve 36464 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan başvurusunun 05.11.2014 tarihli ve 2014/UH.IV-3646 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla reddi üzerine, anılan karara karşı başvuru sahibi tarafından dava açılmış olup, Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen 19.02.2015 tarihli ve E:2015/65, K:2015/314 sayılı karar üzerine Kamu İhale Kurulunun 08.04.2015 tarih ve 2015/MK-158 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3181-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalenin dokümanına göre toplam 1.155.000 adet yemek hizmeti alınacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatına göre, tüm giderlerin tevsik edici belgelerle birlikte gerçek maliyetlerini yemek maliyetlerine dahil ederek, mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması verebilme imkânının olmadığı, diğer taraftan ihale dokümanında belirtilen ihale konusu hizmetin ifasında kullanılacak gerekli bütün giderlerin tamamı dikkate alınarak, mevzuata uygun proforma fatura, yemekte kullanılacak malzeme miktar ve tutarlarına ilişkin yasal kayıtların ilgili vergi dairelerinden sorgulanmasını idareden istedikleri halde, taleplerinin yerine getirilmediği, dolayısıyla da ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kurum tarafından detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

1- Yemekte kullanılacak işçilik, malzeme ve gerekli tüm işletim giderlerinin mevzuata uygun, proforma fatura, fatura veren tedarikçi ile yüklenicinin stoklarında yemekte kullanılacak malzeme ve ürünlerinin olup olmadığına ilişkin olan yasal kayıtların ilgili vergi dairesinden sorgulanması gerektiği,

2- Hizmetin ifasında kullanılacak ve alınacak demirbaşların maliyet ve amortisman, bakım, onarım giderlerinin onaylı tevsik edici belgeler ile birlikte maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

3- Çalışan işçilerin asgari ücret farkları, teknik anahtar personel ile aşçı ve sorumlu müdür gibi vasıflı personele verilecek asgari ücret fazlası ücretlerinin maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

4- Gıda maddeleri ile yakıt benzeri ve giderlere ilişkin yıl içindeki gerçekleşecek fiyat farklarının maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

5- Yemeklerde kullanılacak tüm malzemelerin baharat, tuz, su, et vs. diğer gerekli malzemelerin gramaj ve detaylı maliyetlerinin maliyet hesabına dâhil edilmesi gerektiği,

6- Yemek hizmetinin merkez kampusü ile Gevaş İlçesi Meslek Yüksek Okulu, Erciş İlçesi İşletme Fakültesi ve Özalp İlçesinde bulunan Özalp Meslek Yüksek Okulunun ayrı ayrı adresleri verildiğinden dolayı yemek taşıma maliyeti ile ekstra işçilik giderlerinin yemek maliyetine dâhil edilmesi gerektiği,

7- İşletme giderlerinden idarece yüklenici tarafından ödemesi zorunlu kılınan su, elektrik, doğalgaz vs. giderlerin tevsik edici belgeler ile maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

8- İhale dokümanında personel için alınması zorunlu kılınan kıyafetlerin miktar, nevi ve türünün ne şekilde olduğu belirtilmiş olduğundan mevzuata ve Teknik Şartname’ye uygun tevsik edici belgeleri ile maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

9- Teknik Şartname’nin 14’üncü maddesinde “Yüklenici, günlük tabldot sayısını dikkate alarak tahmini miktarda yemeğin fazlasını elinde hazır bulundurması gerekmektedir.” düzenlemesine göre yüklenicinin günlük vermesi gereken yemek sayısı idarece verilmiş ise de yine artışı tahmin ederek fazla yemek çıkartması gerektiği için söz konusu fazla yemeğin maliyetinin de ayrıca maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

10- Verilecek yemek sayısının 1.155.000 adet tabldot yemek olduğu, ancak Teknik Şartname’nin 15’inci maddesinde “her gün en az 5 kişilik ücretsiz verilmesi gerekir” düzenlemesinin olduğu, bu nedenle de söz konusu günlük 5 kişilik yemek (9 ay öğrenim, 3 ay tatil dönemi olmak üzere,) 12 ay, yani 365 günde toplam 1.825 adet tabldot yemek olup, (1.825 yemek X 4,85 TL) = 8.851,25 TL’ye tekabül ettiği, dolayısıyla söz konusu ücretsiz olan bu gider meblağının da gider kalemi olarak yemeğin maliyetine dâhil edilmesi gerektiği,

11- Yükleniciden istenilen yemek numunelerine ilişkin mikrobiyolojik ve kimyasal analiz ücretlerinin maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

12- Temizlik maddeleri ile diğer gerekli olan tüm sarf malzemelerinin detaylı maliyetlerinin de yemek maliyetine dâhil edilmesi gerektiği,

13- Yemekhanelerde her masada bulundurulması zorunlu kılınan tuzluk, biberlik, kürdan, kağıt peçete ile ekmek sepeti ve kullanılan tüm ekipmanlardan perde, sandalye minderi, masa örtüsü, sebil, personel için ayrı olan tabak kase, servis tepsisi, çatal, kaşık, bıçak ve su arıtma cihazı bedellerine ilişkin giderlerin maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

14- Teknik Şartname’de belirtilen sigortası olmayan ve işe yeni alınacak personel ile alınması zorunlu olan giderlerden yılda iki defa yapılacak olan portör ve akciğer muayeneleri giderlerinin maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

15- Teknik Şartname’nin 28 ve 29’uncu maddelerinde belirtilen test giderleri ile gıda zehirlenmesine karşılık iş yeri sigorta poliçesi ile iş güvenliği uzmanı, sağlık ve hekim ücretine ilişkin giderlerin yemek maliyetine dâhil edilmesi gerektiği,

16- Teknik Şartname’de belirtilen haşerelere karşı periyodik olarak zorunlu olan ilaçlamanın İlaçlama İzin Belgesine sahip yetkili firmalarca yapılacağına dair tevsik edici belgelerin yanı sıra verilecek ücretin de maliyete dahil edilmesi gerektiği,

17- Teknik Şartname’de belirtilen yemek taşıma işinde kullanılacak motorlu araçlara ilişkin kira, yakı, bakım, onarım ve diğer gerekli giderlerin maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

18- Teknik Şartname’de belirtilen yaz okulu öğrenci ve personele verilecek yemeklerin ve ayrıca İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde belirtilen giderlerinde maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

19- Teknik Şartname’de belirtilen etlerin çiğ ve pişmiş gramajlarının maliyetleri hesaplanarak verilecek ½ ekmek, 0,5 litrelik su ve garnitürlerin de maliyete dâhil edilmesi gerektiği,

20- İdari ve Teknik Şartname’de belirtildiği üzere hizmetin ifasında kullanılacak malzemelerin 1’inci sınıf olması gerektiği, maliyetlerinin ona göre hesaplanması gerektiği,

21- Yemeğin maliyetinde gerekli olan bütün malzemelerin ve diğer işletim giderlerinin miktar, tutar ve tevsik edici belgeleri ile yasal kayıtlarının doğruluğunun ilgili vergi dairesinden sorgulanarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygunluğunun teyit edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede, şikâyete konu ihalede, 24.09.2014 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnş. Hayvancılık Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibinin 08.10.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 17.10.2014 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 20.10.2014 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 30.10.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Kamu İhale Kurulunun 05.11.2014 tarih ve 2014/UH.IV-3646 sayılı kararında; “…

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde, idarenin işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, başvurunun ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin kanaat içerdiği, Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararları uyarınca, başvuru sahibinin diğer bir isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılığı iddialarını somut delillere dayandırması gerektiği, aksi durumda başvurunun delil unsurunun eksikliği gerekçesiyle uygun olmadığı yönünde karar verildiği, diğer taraftan idareye yapılan şikâyet başvurusunun da aynı şekilde soyut olduğu, emsal Kurul kararlarında usulüne uygun şikâyet başvurusu yapılmamış itirazen şikâyet başvurularının şekil yönünden reddedildiği, bu nedenle itirazen şikâyet dilekçelerindeki iddiaların soyut olmasına ilişkin eksiklik tamamlansa bile, idareye yapılan başvurunun şekil yönünden eksiklik taşıması nedeniyle, başvurunun her halükarda reddedilmesi gerektiğinden, bu konuda ayrıca eksiklik yayımlanmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,” karar verildiği,

Bunun üzerine, başvuru sahibi Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnş. Hayvancılık Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle açılan davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 19.02.2015 tarihli ve E:2015/65, K:2015/314 sayılı kararında “…4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, diğer isteklilerin teklifi ve ihale dosyasına sunulan bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmalarının mümkün olmadığı dikkate alınarak itirazen şikâyet başvurularında ileri sürülen iddiaların somut delillerle ortaya konulması açısından konunun geniş yorumlanması gerekmekte olup aksi bir uygulama ile Kanun'da zorunlu idari başvuru yolu olarak öngörülen itirazen şikâyet başvurusunun işlevini yerine getiremeyeceği açıktır. Bu durumda ihaleye sunulan teklif içeriklerinin davacı şirket tarafından bilinemeyeceği hususu göz önüne alındığında, somut delillere dayandırılmadığından bahisle başvurunun dayanaktan yoksun, ihtimal ve şüphelere dayalı olduğu anlamına gelmeyeceği ve kaldı ki davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin içeriğini bilemeyeceğinden daha fazla bilgi belge sunmasına imkan bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği iddiaların somut ve ciddi nitelikte iddialar olarak değerlendirilip Kamu İhale Kurulu'nca itirazen şikâyet başvurusunun esası incelenerek bir karar verilmesi gerekmekte iken söz konusu başvurunun dava konusu kararla "4734 sayılı Kanun'un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden" reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,

Ankara 1. İdare Mahkemesinin 19.02.2015 tarihli ve E:2015/65, K:2015/314 sayılı kararı üzerine Kamu İhale Kurulunun 08.04.2015 tarih ve 2015/MK-158 sayılı kararıyla;

“1- Kamu İhale Kurulunun 05.11.2014 tarihli ve 2014/UH.IV-3646 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasın incelenmesine geçilmesine,” karar verildiği,

Öte yandan, idarenin üzerinde ihale bırakılan Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti. ile 24.11.2014 tarihinde sözleşme imzaladığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 15.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde;

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: YYÜ Kampusü ile Gevaş, Erciş, Özalp M Yüksekokulları ve Erciş İşlt. Fak. öğrenci ve personeline 4 çeşit yemek, ½ ekmek 0,5L Pet Sudan oluşan malzeme dahil öğlen ve akşam yemeği pişirilmesi, dağıtılması, hizmete sunulması sonrası temizliği işi

b) Miktarı ve türü:

Eğitim öğretimin devam ettiği dönemlerde (9 Ay) günlük ortalama 5.500 adet, eğitimin tatilde olduğu dönemlerde(3 Ay) ortalama günlük 1.000 Adet olmak üzere 1.155.000 Adet Tabldot Yemek satınalınacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Yemekler Y.Y.Üniversitesi Kampüsü Merkezi Yemekhanesi ile Gevaş, Özalp, Erciş Meslek Yüksekokulları ile Erciş İşletme Fakültesi mutfak ve yemekhanelerinde yapılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olduğu, 20’nci maddesinde ise işin tamamı için teklif verileceği belirtilmiştir.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;

“25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihale 10.07.2014 tarihinde ilân edilen ve 15.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen 12 ay süreli malzeme dâhil yemek hizmeti alımı ihalesidir.

İhale konusu yemek hizmeti kapsamında satın alınacak olan yemek adedi toplam 1.155.000 adet olarak belirlenmiş olup ihale dokümanı kapsamında bulunan Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Öğlen ve Akşam Yemeği pişirilmesi, dağıtılması ve hizmete sunulması

Adet

1.155.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’de işin teknik detaylarına, ihale konusu iş kapsamında çalışması gereken personelin sayısı ve niteliklerine ilişkin düzenlemeler yapılmış, örnek menüye yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin 36’ncı maddesinde; eğitim – öğretim yapılan dönemde çalışacak olan asgari personel sayısı toplam 50 kişi olarak, yaz döneminde ise 14 kişi olarak belirlenmiştir. Personel ücretlerine ilişkin olarak özel bir düzenleme yapılmamıştır.

Söz konusu ihale için toplam 19 teklif verilmiş olup, ihale komisyonunun 24.09.2014 tarihinde onaylanan kararına göre özet olarak; 5 isteklinin teklif zarfı kapsamında sunulan belgelerde ihale dokümanında belirtilen kriterlere aykırılık bulunduğundan bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 7 isteklinin teklif tutarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre hesaplanan sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle bu isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine istinaden idarenin 19.08.2014 tarihli yazılarıyla açıklama istenildiği, 1 istekli açıklama vermediğinden, 4 isteklinin ise açıklaması Kamu İhale Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki düzenlemelere uygun görülmediğinden bu isteklilerin tekliflerinin reddedildiği,

İdareye açıklama veren isteklilerden Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun görüldüğü ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı,

Öte yandan, kendisinden açıklama talep edilen Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnş. Hayvancılık Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ise idareye verdiği 26.08.2014 tarihli dilekçesinde teklif tutarının aşırı düşük teklif olarak kabul edilmemesi gerektiği yönünde iddiada bulunulduğundan ve bu iddia ihale komisyonunca uygun bulunduğundan anılan isteklinin açıklama vermesine gerek bulunmadığı yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerideğerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin“Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,

“…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 07.06.2014 tarihli ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak değiştirilen “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyletam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafındanilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’ininaltında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, 07.06.2014 tarihinden sonra ilanı veya duyurusu yapılan malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin olarak; ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin/(Ek-H.4) sunulması kaydıyla, yalnızca ana çiğ girdi ile işçilik maliyetinin açıklanması yeterli kabul edilmekte ve doğalgaz, su, sigorta giderleri, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler gibi bileşenler yardımcı girdiler başlığında değerlendirildiğinden, bu bileşenler için açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Öte yandan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, bununla birlikte Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği belirtilmiştir.

Şikâyete konu ihale malzeme dâhil yemek hizmeti alımı ihalesi olup, ihale konusu iş kapsamında personel çalıştırılacak olsa da, ihale konusu iş Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerine göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesi olduğundan yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilecektir. Aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan 79’uncu maddesine göre sorgulanması gerekmektedir.

Teklif tutarı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine ve ilgili mevzuata istinaden idarenin 19.08.2014 ve 27.08.2014 tarihli yazılarıyla açıklama talep edilmiş olup, 19.08.2014 tarihli yazıda; teklif içeriğinin Teknik Şartname’de belirtilen örnek menüde yer alan yemeklerin ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti, yardımcı gider oranları belirtilmek suretiyle detaylı olarak açıklanması istenilmiştir. Daha sonra, idarenin 19.08.2014 tarihli yazısının öngörülen süreden daha geç tarihlerde firmalara tebliğ edilmesi ve ek süreye ihtiyaç duyulması ile örnek menüde köy çorbasına ilişkin içerik ve çiğ girdi miktarlarının Şartname’de bulunmaması nedeniyle; idarenin 27.08.2014 tarihli yazılarıyla isteklilerden yeniden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine istinaden açıklama talep edilmiş olup, söz konusu yazıda; teklif içeriğinin Teknik Şartname’de belirtilen örnek menüde yer alan kışlık yemek menüsünün 1 ve 2’nci haftalarına ait yemeklerin ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti, yardımcı gider oranları belirtilmek suretiyle detaylı olarak açıklanması istenilmiştir.

Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye verdiği 08.09.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ve bu kapsamda sunulan belgeler incelendiğinde;

Teklif tutarının 5.544.000,00 TL olduğu, sözleşme döneminde ihale konusu iş kapsamında çalışacak olan, sayı ve niteliklerinin Teknik Şartname’de belirtildiği toplam 50 işçinin asgari işçilik maiyetinin Kamu İhale Kurumu işçilik maliyeti hesaplama modülü kullanılmak suretiyle 728.821,80 TL olarak öngörüldüğü, 2 işçinin engelli işçi olacağı dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,

Teknik Şartname’deki örnek menü dikkate alınarak ana çiğ girdi maliyetlerinin 4.270.425,99 TL olarak belirlendiği, açıklamanın örnek menüye ve Teknik Şartname’ye uygun olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek- H.4) bulunduğu, söz konusu cetvelin ekinde ana çiğ girdi adının, miktarı ve biriminin, birim fiyatının ve tutarın gösterildiği, birim fiyatların ilgili Ticaret Borsasına ait belgeler ile veya fiyat teklifi ile tevsik edildiği,

Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek- H.4) gösterilen ana çiğ girdi oranı, işçilik oranı ve yardımcı giderler oranlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen değerlere uygun olduğu, isteklinin açıklamasındaki değerler dikkate alınarak oranlama yapıldığında, ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplanarak toplam teklif tutarına bölündüğünde 0,90 değerine ulaşıldığı, dolayısıyla isteklinin açıklaması kapsamında gösterdiği değerlerin istenen oranı sağladığı, söz konusu hesap cetvelinde Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı bir husus bulunmadığı,

Çiğ girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere sunulan Ticaret Borsalarına ait belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinde yer verilen düzenlemelere uygun olduğu,

İstekli tarafından 0,5 litrelik pet su için de açıklama yapıldığı, ancak ihale dokümanı kapsamındaki örnek menüde 0,5 litrelik suya yer verilmediği, suyun ana çiğ girdi olarak tanımlanmadığı ve Teknik Şartname’deki düzenleme gereğince söz konusu su maliyetini tevsik amacıyla belge sunulmasına gerek olmadığı,

Netice itibarıyla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında idareye sunduğu açıklamanın idarenin 27.08.2014 tarihli yazısında belirtilen maliyet kalemlerine karşılık olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen düzenlemelere aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin açıklamasının ihale komisyonunca kabul edilmesinin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, şikâyet dilekçesinde, yukarıda belirtilenler dışındaki masa örtüsü, peçete, ekmek sepeti, tuzluk gibi malzemeler, elektrik ve su gibi diğer gider kalemleri, hijyen sağlama giderleri, her güne ait örnek yemek menüsü gibi diğer tali giderlerin de açıklama kapsamında tevsik edilmesi gerektiği iddia edilmekte ise de, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereğince; Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek- H.4) gösterilen ana çiğ girdi oranı, işçilik oranı ve yardımcı giderler oranlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen değerlere uygun olduğu ve bu hususu tevsik edici belgeler sunulduğu anlaşıldığından; yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilen unsurlar için açıklama sunulması gerekli değildir. Dolayısıyla bu yöndeki iddialar yerinde görülmemiştir.

Netice olarak, ihale işlem dosyası kapsamında bulunan şikâyete konu belgelerin incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye verdiği 08.09.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucunda;

Kararda da açıklandığı üzere, başvuruya konu ihale 4 Çeşit Yemek, ½ Ekmek, 0,5 L Pet Sudan Oluşan Malzeme Dâhil Öğlen ve Akşam Yemeği Pişirilmesi, Dağıtılması, Hizmete Sunulması Sonrası Temizliği Hizmet Alımı işi olup, yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 7.288.050,00 TL olarak hesaplandığı, ihalede 36 adet ihale dokümanı satın alındığı, 15.08.2014 tarihinde yapılan ihaleye 19 isteklinin katıldığı, 6 isteklinin isteklinin teklifinin değişik gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, İdari Şartnamenin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesi gereği 7 isteklinin teklifi sınır değerin altında olduğundan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığı, bir isteklinin açıklamada bulunmadığı, 8 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ve geçerli en düşük teklif sahibi Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri Gıda Mühendisliği Denetim ve Danışmanlık Hizm. İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, açıklaması uygun bulunan başvuru sahibi Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnşaat Hayvancılık Gıda Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kararda da yer verildiği üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, hizmet alımı ihaleleri uygulama yönetmeliği’nin “sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, sınır değerin nasıl belirleneceği, teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden nasıl açıklama istenileceği, isteklilerin açıklamalarını nasıl yapacakları ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmış, anılan Tebliğin madde açıklamasında isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşlari tarafindan sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşlari tarafindan ilan edilen fiyatlar, ticaret borsasi fiyatlari, toptanci hal fiyatlari, özel veya münhasir hak sahibi kuruluşlarin uyguladiği fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar,isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedelile yapabilecekleri, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunacağı, Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılacağı, bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği, malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamayacağı, ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği açıklanmıştır.

Buna göre, yalnızca ana çiğ girdi ile işçilik maliyetinin açıklanması gerekmekte olup doğalgaz, su, sigorta giderleri, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler gibi bileşenler yardımcı girdiler başlığında değerlendirildiğinden, bu bileşenler için açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır. Öte yandan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, bununla birlikte Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği belirtilmiştir.

İhale konusu işin adından da anlaşılacağı üzere ihale Öğlen ve Akşam yemeği 4 Çeşit Yemek, ½ Ekmek, 0,5 L Pet Sudan oluşturulmuştur.

Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye verdiği 08.09.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması ve bu kapsamda sunulan belgeler incelendiğinde; işçilik giderinin Kamu İhale Kurumu asgari işçilik maliyeti hesaplama modülü kullanılmak suretiyle, 4 çeşit yemeğin ana çiğ girdi maliyetlerinin örnek menüye ve Teknik Şartname’ye uygun olarak Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli ve söz konusu cetvelin ekinde ana çiğ girdi adı, miktarı ve birimi, birim fiyatı ve tutarı gösterilmek suretiyle, birim fiyatların ilgili Ticaret Borsasına ait belgeler ile veya fiyat teklifi ile tevsik edildiği, her öğünde yemek ile verilecek 0,5 litrelik pet sunun da önemli bir maliyet teşkil ettiği ve ana çiğ girdisi olarak değerlendirilerek açıklamanın Tebliğde öngörülen şekilde açıklanması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 0,5 litrelik pet su için maliyetinin açıklanması kapsamında ilgili firmadan alınan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) onaylı 02.09.2014 tarihli fiyat teklifi ve bu teklife ilişkin olarak SMMM onaylı 01.09.2014 tarihli Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunulduğu, bu açıklama yönteminin anılan Tebliğde yemek hizmet alımlarında ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı açıklamasına aykırılık teşkil ettiği, bu aykırılık nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre ihale üzerinde bırakılan Tur-Av Yemek Temizlik Hizmetleri Gıda Mühendisliği Denetim ve Danışmanlık Hizm. İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN