KİK Kararı: 2014/UY.III-949
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2014/UY.III-949
13 Şubat 2014
2013/99387 İhale Kayıt Numaralı "Küçük Sanayi Sitesi İnşaatı Yapım İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/013
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 13.02.2014
Karar No : 2014/UY.III-949
BAŞVURU SAHİBİ:
Egem İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti., TEKSTİLKENT İŞ MERKEZİ A4 BLOK NO:53 İSTANBUL
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığı, Büyükkarıştıran İnönü Caddesi 15 39780 KIRKLARELİ
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/99387 İhale Kayıt Numaralı "Küçük Sanayi Sitesi İnşaatı Yapım İşi" İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığıtarafından 04.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Küçük Sanayi Sitesi İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Egem İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2013tarih ve 32101sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2013/3700sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
- İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulmadığı,
Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.16 ncı maddesi gereğince kullanılan rayiçlere ilişkin poz numaraları da belirtilerek oluşturulması gereken listenin sunulmadığı,
İsteklinin metrajları ile yaklaşık maliyetteki metrajlar arasında kabul edilemez farklılıklar olduğu,
Analizlerde kullanılan işçilik ücretlerinin ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan asgari ücretin altında kaldığı,
Açıklama kapsamında sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı,
-
İhale üzerinde bırakılan isteklinin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin sunmuş olduğu belgelerin gereken kriterleri karşılamadığı,
-
İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin idari şartnamede B/III grubu olarak belirlenen benzer iş şartını karşılamadığı ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesi gereğince özel sektöre gerçekleştirilen işler için belgeyi onaylayan makama sunulması gereken belgelerin sunulmadığı,
-
Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin olarak sunduğu belgelerin istenilen kriterleri sağlamadığıiddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde ihale konusu işin Küçük Sanayi Sitesi Yapım İşi olduğu ve anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edildiği, 04.09.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak 5 firma tarafından doküman satın alındığı ve ihaleye 4 teklif verildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda tekliflerin tamamının geçerli kabul edildiği ve bu geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 7.527.410,60 TL olarak tespit edildiği, sınır değerin altında teklif veren Azaka-Üzer Kardeşler Madencilik İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nden 11.09.2013 tarih ve 78 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarını 10 işgünü içerisinde sunmaları istenerek, yazı ekinde sıralı iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri tablosu’nun verildiği, adı geçen isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarını 24.09.2013 tarihli yazısı ekinde idareye sunduğu tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’ inci maddesinde; “ İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,
b. Fiyat teklifleri,
c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.
45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.2** .**İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
…
45.1.13.6** .**İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,
a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,
b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,
altında olamaz.
İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.
İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
45.1.13.7** .**İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.
45.1.13.8** .**İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
…
Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.
Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.
İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.
…
45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur. …” açıklaması bulunmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm imalat kalemlerinin yer aldığı 200 iş kalemine ilişkin hesap cetvelinin sunulduğu, anılan hesap cetveli kapsamında açıklama istenilen 17 iş kaleminden 13 adeti için kamu birim fiyatları ile açıklama yapıldığı, 4 tanesi için de analiz sunulduğu, kamu birim fiyatları ile açıklama yapılan 13 iş kalemi için ayrıca liste sunulduğu ve hangi kamu kurumunun birim fiyatının kullanıldığının belirtildiği tespit edilmiş olup söz konusu işlemler açısından kamu ihale mevzuatına aykırılık tespit edilmemiştir.
Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetveli kapsamında öngörülen metrajların idarenin yaklaşık maliyet kapsamında öngördüğü metrajlar ile büyük oranda uyumlu olduğu, 13 iş kalemi için öngördüğü fiyatların ise kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen kar hariç birim fiyatların altında olmadığı, 21.017/1 Poz NO’lu, 07.006 Poz No’lu, 21.065 Poz No’lu ve Özel 3 ( Aliminyum Cephe Giydirme Yapılması ) iş kalemleri için sunmuş olduğu analizlerde kullandığı girdi miktarları ve rayiçlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı resmi birim fiyat analizlerindekilerle uyumlu olduğu, analizlerde yer alan işçilik girdilerinin saatlik ücretlerinin 2013 yılının ikinci altı ayında geçerli asgari saatlik işçi ücretinin altında olmadığı, Özel 3 Poz No’lu iş kalemine ilişkin olarak verdiği fiyat teklifinin de mevzuata uygun bir şekilde düzenlendiği görülmektedir.
Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bir şekilde yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanununun 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin sekizinci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.
Başvuruya konu ihalede, ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerine ilişkin düzenlemeler kapsamında mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin olarak iş deneyim belgesinin sunulmasının istenildiği görülmekte olup, başvuru sahibi tarafından zaten üçüncü iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerine ilişkin olarak belge bazında özelleştirilmiş ve somutlaştırılmış iddialarda bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, ikinci iddia kapsamında, şikâyete konu hususun sebepleri ve dayandığı delilleri belirtmeksizin, sadece “ mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin belgelerin istenilen kriterleri karşılamadığı. ” şeklinde hiçbir dayanak göstermeksizin, mesleki ve teknik yeterliliğin tevsikine ilişkin olarak sunulan hangi belgenin hangi açıdan yetersiz olduğu belirtilmeksizin itirazen şikayet başvurusunda bulunan başvuru sahibinin, ikinci iddiası bakımından aktarılan mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle, ikinci iddia bakımından, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde;“(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.
(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Belge için başvuru” başlıklı 45 inci maddesinde; “(1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar:
a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi.
b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri.” hükmü,
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde “ Madde 1 – 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idareler tarafından işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde benzer iş belirlemesi yapılmasına esas olmak üzere (Ek-1)’de yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede “altyapı işleri”, “üstyapı (bina) işleri”, “sıhhi tesisat ve mekanik tesisat işleri”, “elektrik işleri” ve “elektronik ve iletişim işleri” olmak üzere beş ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli yapım işlerinden oluşan gruplar düzenlenmiştir. İdareler, ihale edecekleri yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda benzer iş belirlemesi yapacaklardır.” açıklaması yer almakta olup,
…
Aynı Tebliğ eki listenin (B) üstyapı (bina) işleri bölümü ise aşağıdaki şekildedir:
(B) Üstyapı (Bina) İşleri
I. Grup: Bina İşleri
_1._Taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon işleri
_2._Taşınmaz kültür varlıklarının rekonstrüksiyon işleri
3. Taşınmaz kültür varlıklarının fonksiyon değiştirme işleri
II. Grup: Bina İşleri
_1._Askeri tesis ve binalar (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
2. Hastaneler (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
3. Havaalanı terminal binaları (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
4. İbadethaneler (5.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
5. İdari binalar (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
6. Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)
7. Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
8. Müze ve konser salonları (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
9. Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)
10. Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
11. Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
12. Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
13. Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m 2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m2 ve üstü)
14. Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
15. Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
_16. (5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı) _
III. Grup: Bina İşleri
1. BII. Grup işler
2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri
İhale konusu işe ait idari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5 inci maddesinde;“7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,
ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,
d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,
işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.
İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80?ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20?sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
…
_7.6._Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:
Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde bulunan ;
(B) Üst Yapı (Bina) İşleri Alt Grubu Olan III Grup : Bina İşleri Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.
_7.6.1._Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisi veya Mimar ” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen idari ve hukuki düzenlemeler çerçevesinde, başvuruya konu ihalede isteklilerin teklif ettikleri bedelin en az % 60’ı tutarında iş deneyim belgesi sunması şartı getirilmiş ve bu belgelere konu işlerin ihale konusu iş veya Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği eki benzer iş grupları listesinin (B) üstyapı (bina) işleri bölümü kapsamındaki III. grupta sayılan işlere ilişkin olması istenilmiştir. Benzer iş grupları listesinin (B) üstyapı (bina) işleri bölümü kapsamındaki III. grupta sayılan işler, (B) üstyapı (bina) işleri bölümü kapsamındaki II. grupta sayılan 16 tür iş ve aynı bölüm kapsamında yer verilen I. ve II. grup dışında kalan bina işleri olarak tanımlanabilecektir.
İhale üzerinde bırakılan Azaka-Üzer Kardeşler Madencilik İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla; iş sahibinin Palmet Mühendislik Taahhüt Servis Endüstri ve Tic. A.Ş., yüklenicinin Azaka Üzer Kardeşler Maden İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti., işin Sanayi Yapısı-İdari Bina- Depo ve Müştemilatları İnşaatı işi olduğu, işin yapıldığı yerin Kırklareli ili Büyükkarıştıran beldesi olduğu, sözleşme tarihinin 10.03.2008 olarak belirtildiği, ilk sözleşme bedelinin ve belge tutarının 3.274.000 TL olduğu, iş deneyim belgesinin üzerinde inşaat mühendisi Kartal Genç tarafından “aslı gibidir” ibaresinin bulunduğu, Belediye Başkanı Lütfü Karaman tarafından imzalanıp kaşelenen iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüştür.
Benzer iş grupları listesinin (B) üstyapı (bina) işleri bölümü kapsamındaki III. grupta sayılan işlerin,(B) üstyapı (bina) işleri bölümü kapsamındaki II. grupta sayılan 16 tür iş ve aynı bölüm kapsamında yer verilen I. ve II. grup dışında kalan bina işlerini kapsadığı dikkate alındığında, iş deneyim belgesine konu Sanayi Yapısı-İdari Bina- Depo ve Müştemilatları İnşaatı işinin benzer iş kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.
Söz konusuiş deneyim belgesinin Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığı tarafından onaylandığı görüldüğünden, 12.11.2013 tarih ve 26633 sayılı yazı ile; söz konusu yapım işine ilişkin olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği Belediyeye sunulan tüm belge ve bilgilerin Kuruma gönderilmesi talep edilmiştir.
Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığı tarafından Kuruma 26.11.2013 tarih ve 92 sayılı yazı ekinde iş deneyim belgesine konu işe ilişkin yapı kullanma izin belgesi, yapı ruhsatı, Palmet Mühendislik Taahhüt Servis End. Ve Tic. A.Ş. ile Azaka Üzer Kardeşler. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. arasında 674,316 YTL bedel üzerinden imzalanan 27.06.2008 tarihli inşaat işleri temin ve yapım sözleşmesi ile Proje Sahibinin Delta Enerji Üretim ve Tic. A.Ş., İşverenin Palmet Müh. Taah. Servis End. Ve Tic. A.Ş. olduğu, Azaka Üzer Kardeşler İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.’nin ise taşeron olarak yer aldığı bedel içermeyen ancak birim fiyatlar için bir bedel öngörülen Palmet Müh. Taah. Servis End. Ve Tic. A.Ş. ile Azaka Üzer Kardeşler İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 10.03.2008 tarihli sözleşmenin, mizan cetvelinin, metraj cetvellerinin, hakedişler ve işe ilişkin fatura örneklerinin sunulduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda sayılan belgeler arasında yer verilen her iki sözleşmenin de noter onaylı olmaması, bununla birlikte Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 45 inci maddesi gereğince istenilen SGK onaylı iş yeri bildirgesinin de sunulmaması nedeniyle, Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen itirazen şikayete konu iş deneyim belgesinin geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla; iş sahibinin belli olmadığı, yüklenicinin Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti., işin Özel Bina İnşaatı işi olarak belirtildiği, sözleşme tarihinin 18.03.2009 belge tutarının 4.173.120,00 TL olduğu, Belediye Başkanı Hanifi Belindir tarafından imzalanıp kaşelenen iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüştür.
Benzer iş grupları listesinin (B) üstyapı (bina) işleri bölümü kapsamındaki III. grupta sayılan işlerin,kapsamına ilişkin olarak yukarıda yer verilen açıklamalar ve Veliköy Belediye Başkanlığı’ndan gönderilen aşağıda bahsedilen belgeler çerçevesinde iş deneyim belgesine konu özel bina yapımı işinin benzer iş kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.
Söz konusuiş deneyim belgesinin Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlendiği görüldüğünden, 13.11.2013 tarih ve 28161 sayılı yazı ile; sözkonusu yapım işine ilişkin olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği Belediyeye sunulan tüm belge ve bilgilerin Kuruma gönderilmesi talep edilmiştir.
Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından Kuruma 28.11.2013 tarih ve 406 sayılı yazı ekinde iş deneyim belgesine konu işe ilişkin olarak Çerkezköy 1. Noterliğince düzenlendiği anlaşılan arsa sahibi Mehmet Aslan ile Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinin, arsa beyanname örneği, yapı ruhsatı, işyeri bildirgesi, işyeri teslim tutanağı ve iş bitirme tutanağı’nın sunulduğu görülmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin “İş deneyim belgelerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 42 nci maddesinde yer verilen “ Yapılacak iş karşılığı bir bedel içermeyen kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işleri ile sözleşmesinde yapım işine ait bir bedel yer almayan Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile gerçekleştirilen yapım işleri için düzenlenmiş iş deneyim belgeleri, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimini tevsik eden belge olarak kullanılamayacaktır. ” açıklaması gereğince bedel içermeyen kat karşılığı inşaat işlerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin olarak iş deneyim belgesi düzenlenmesi mümkün olmadığından, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgenin geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Kaldı ki Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapı kullanma izin belgesi ile sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri’nin de ilgili idareye sunulmadıkları görülmektedir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin üçüncü iddiası yerinde bulunmuştur.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanununun 54 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin sekizinci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 11 inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.
Başvuruya konu ihalede, ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerine ilişkin düzenlemeler kapsamında ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin olarak bilanço, gelir tablosu ve banka referans mektubu sunulmasının istenildiği görülmesini rağmen başvuru sahibi tarafından hangi belgenin ne açıdan yeterlik kriterini karşılamadığı belirtilmeksizin ekonomik ve yeterlik belgelerinin tamamına ilişkin yetersizlik iddiasında bulunulduğu görülmektedir.
Dolayısıyla, dördüncü iddia kapsamında, şikâyete konu hususun sebepleri ve dayandığı delilleri belirtmeksizin, sadece “ ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin belgelerin istenilen kriterleri karşılamadığı. ” şeklinde, hiçbir dayanak göstermeksizin, ekonomik ve mali yeterliliğin tevsikine ilişkin olarak sunulan hangi belgenin hangi açıdan yetersiz olduğu belirtilmeksizin itirazen şikayet başvurusunda bulunan başvuru sahibinin, dördüncü iddiası bakımından aktarılan mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen gerekçelerle, dördüncü iddia bakımından, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. ve Azaka-Üzer Kardeşler Madencilik İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
-
Anılan Kanun’un 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
-
Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 20.02.2012 tarih ve 2012/01 sayılı iş deneyim belgesinin geçersiz olduğunun belgeyi düzenleyen idareye bildirilmesine,
-
Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 14.03.2013 tarih ve 83 sayılı iş deneyim belgesinin geçersiz olduğunun belgeyi düzenleyen idareye bildirilmesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Mahmut GÜRSES
Başkan
Kazım ÖZKAN
II. Başkan
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
Erkan DEMİRTAŞ
Kurul Üyesi
Ahmet ÖZBAKIR
Kurul Üyesi
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hasan KOCAGÖZ
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
Mehmet AKSOY
Kurul Üyesi
KISMEN KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ 2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin sunmuş olduğu belgelerin gereken kriterleri karşılamadığı, 4) Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin olarak sunduğu belgelerin istenilen kriterleri sağlamadığı ” şeklinde dile getirilen ikinci ve dördüncü iddiaları kapsamındaKurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince iddianın şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.
Başvurusahibinin birincive üçüncü iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte başvuru sahibinin ikincive dördüncü idddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;
4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.
Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, teklifleri ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen şikâyet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci ve dördüncü iddialarının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; başvurusahibinin birinci ve üçüncü iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin ikinci ve dördüncü iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci ve dördüncü iddialarının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, ikinci ve dördüncü iddialar hakkında Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.
Ali Kemal AKKOÇ
Kurul Üyesi
KISMEN KARŞI OY
İnceleme konusu ihalede,
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 3’üncü maddesinde yer alan, “İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin idari şartnamede B/III grubu olarak belirlenen benzer iş şartını karşılamadığı ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesi gereğince özel sektöre gerçekleştirilen işler için belgeyi onaylayan makama sunulması gereken belgelerin sunulmadığı” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak, Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli Azaka-Üzer Kardeşler Madencilik İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan ve Büyükkarıştıran Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen itirazen şikayete konu iş deneyim belgesinin geçerli bir belge olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden incelenmesine göre de, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgenin geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği ve söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçeleriyle “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Anılan kararda, incelenen ihalede, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgeden, yüklenicinin Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti., işin “Özel Bina İnşaatı” işi, sözleşme tarihinin 18.03.2009 ve belge tutarının 4.173.120,00 TL olduğunun anlaşıldığı, Belediye Başkanı Hanifi Belindir tarafından imzalanıp kaşelenen iş deneyim belgesi ile ilgili yapılan incelemede, Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlendiği görülen belgeye ilişkin olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği, iş deneyim belgesine konu işe ilişkin olarak, Çerkezköy 1. Noterliğince düzenlendiği anlaşılan arsa sahibi Mehmet Aslan ile Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin, arsa beyanname örneğinin, yapı ruhsatının, işyeri bildirgesinin, işyeri teslim tutanağının ve iş bitirme tutanağı’nın anılan belediyeye sunulmuş olduğunun anlaşıldığı, iş deneyim belgesine konu özel bina yapımı işinin benzer iş kapsamında değerlendirilebileceği ancak, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ İş deneyim belgelerine ilişkin diğer hususlar ” başlıklı 42’nci maddesinde yer verilen açıklama gereğince, bedel içermeyen kat karşılığı inşaat işlerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin olarak iş deneyim belgesi düzenlenmesi mümkün olmadığından, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgenin geçerli bir belge olarak kabul edilemeyeceği ifade edilmektedir.
İncelenen ihalede, ihale konusu işin “ Küçük Sanayi Sitesi İnşaatı Yapım İşi ” olduğu, İdari Şartname’de istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 60’ından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği ve benzer işin “ (B) Üst Yapı (Bina) İşleri Alt Grubu Olan III Grup : Bina İşleri ” şeklinde tanımlandığı, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla, Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olan ve sözleşme tarihinin 18.03.2009 ve belge tutarının 4.173.120,00 TL olduğu bilgilerini içeren “Özel Bina İnşaatı” işine ait belgenin sunulduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için istenebilecek belgeler sayılmış olup, birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde “İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son onbeş yıl içinde kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler” in, iş deneyiminin tevsikinde istenebileceği hükme bağlanmıştır.
Bu maddenin gerekçesinde, “Mevcut uygulamada Kanunda yer almaması nedeniyle şeffaf olarak uygulanmadığı gerekçesi ile uluslararası alanda eleştiri konusu edilen ihalelere katılımda yeterlik kriterleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. İşi yapabilecek nitelikteki isteklilerin ihalelere katılımını sağlamak amacıyla, isteklilerin ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için gerekli olan bilgi ve belgeler sayılmıştır. Uluslararası ihale mevzuatına uygun olarak belirlenen bu belge ve bilgilerden hangilerinin kullanılacağının işin niteliğine göre belirlenerek ihale dokümanında ve ilan veya davet belgelerinde belirtilmesi gerekli görülmüştür.
İhalelerde, bu maddede sayılan bilgi ve belgeler dışında herhangi bir belge istenilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, yapım işlerinde isteklilerin yeterliğini belirlemede aranılan müteahhitlik karnesi uygulamasından da vazgeçilmiştir.
Ayrıca, Avrupa Birliği mevzuatına uygun olarak isteklilerin yeterlik değerlendirmesi aşamasında ihale dışı bırakılabileceği haller belirlenmiştir” açıklaması yer almaktadır.
Daha sonra, 30/07/2003 tarihli ve 4964 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile söz konusu bent “İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son on beş yıl içinde kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az % 70'i oranında gerçekleştirdiği veya % 50'si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler” şeklinde; 20/11/2008 tarihli ve 5812 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile de “2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,
d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,
e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler” şeklinde değiştirilmiştir.
Bu bent hükmüne yürürlükte bulunan son şeklini veren 5812 sayılı Kanunun ilgili madde gerekçesinde de, “Öngörülen değişiklikle yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde ihale veya ön yeterlik tarihinden itibaren son onbeş yıl, mal ve hizmet işlerinde ise son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşmeye bağlı olarak gerçekleştirilen işler yönünden, gerçekleştirme miktarına bağlı oransal uygulamadan vazgeçilerek, biten ve devam eden işler için ayrı ayrı düzenleme yapılmaktadır. Denetim ve yönetim faaliyetleri nedeniyle alınacak belgelerin düzenlenmesi ve değerlendirilmesi esaslarında değişiklik yapılarak iş deneyim belgeleri bakımından uygulamada ortaya çıkan ve rekabet ortamını bozan sonuçların ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır” denilmiştir.
Görüleceği üzere; 4734 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01/01/2003 tarihinden günümüze kadar geçen sürede, iş deneyim belgesiyle ilgili kanuni düzenleme iki defa değiştirilmiş olup, Kanunun ilk metninde “kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin”, 4964 sayılı Kanun ile değişik metninde “kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin” ve halen yürürlükte bulunan 5812 sayılı Kanun ile değişik metninde de “kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme” ibarelerine yer verilmek suretiyle, iş deneyim belgesine konu işlerin sözleşmeye dayanması ve sözleşmelerin de bedelinin bulunması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak bu bedelin nakdî mi, aynî mi olacağı hususu belirtilmemiş, bedelin nakdî olacağına ilişkin Kanunun lafzında veya gerekçesinde bir sınırlamadan bahsedilmemiştir. Dolayısıyla ortada iş deneyiminde dikkate alınacak bir yapım işi var ve bu işin de dayanağı olarak sözleşme bulunmakta, ayrıca bu iş yüklenici tarafından aynî veya nakdî bir bedel karşılığında yapılmış ise, o yapım işi sebebiyle edinilen tecrübenin kamu ihalelerinde dikkate alınmasını Kanun engellememektedir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde iş deneyim belgesinin “Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini” ifade edeceği kurala bağlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, iş deneyim belgesi, ilgilinin mesleki tecrübesini temsil etmek üzere düzenlenmekte ve ihalelerde, isteklinin ihale konusu yapım işindeki mesleki ve teknik yeterliğini ölçmekte kullanılan kriterlerden birini oluşturmaktadır.
İhale konusu işle aynı veya benzer olan işleri geçmişte yapan isteklinin, bu iş sebebiyle edindiği mesleki tecrübenin, işe ait sözleşmede bir karşılık bulunmasına rağmen bunun nakdî olmadığından bahisle göz ardı edilmesi, iş deneyim belgesinin yeterlik şartı olarak istenmesindeki amaçla da bağdaşmamaktadır. Bir bedeli olan, ancak bunun nakdi değil de aynî olarak belirtildiği kat karşılığı inşaat sözleşmelerine konu yapım işinin, ihale konusu iş veya benzer işin bütünüyle veya bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermesine, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektirmesine, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri bakımından benzerlik göstermesine, bir diğer ifadeyle söz konusu Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan “benzer iş” kapsamında bulunmasına rağmen, iş deneyiminin tespitinde dikkate alınmaması, “benzer iş” tanımını da anlamsız hale getirmektedir.
İş deneyiminin tespitinde dikkate alınacak bir yapım işinin tutarı, aynı zamanda iş deneyim belgesi tutarını da oluşturduğundan, kat karşılığı inşaat sözleşmesi çerçevesinde yapılan bir yapının, değerinin gerçeği yansıtacak şekilde belirlenmesi gerektiği de açıktır. Bu değerin, arsa hariç inşaatın toplam maliyetini gösteren ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının belirlediği ölçülere göre tespit edilip yapı ruhsatında yazılan resmi değere göre belirlenmesi de mümkündür.
Bu itibarla, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ve Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş olan iş bitirme belgesinin 18.03.2009 tarihli kat karşılığı sözleşmesine dayandığı, sözleşmenin karşılığının Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından 4.173.120,00 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde iş deneyiminin tevsikinde kullanılabileceği, bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,uyuşmazlığa konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan Azaka-Üzer Kardeşler Madencilik İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu iş deneyim belgesinin uygun olduğu değerlendirildiğinden, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin karara katılıyoruz.
Mehmet Zeki ADLI
Kurul Üyesi
Hamdi GÜLEÇ
Kurul Üyesi
KISMEN KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ 2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin sunmuş olduğu belgelerin gereken kriterleri karşılamadığı,
3) İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin idari şartnamede B/III grubu olarak belirlenen benzer iş şartını karşılamadığı ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesi gereğince özel sektöre gerçekleştirilen işler için belgeyi onaylayan makama sunulması gereken belgelerin sunulmadığı,
4) Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibinin ekonomik ve mali yeterliliğe ilişkin olarak sunduğu belgelerin istenilen kriterleri sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir. ” şeklinde dile getirilen ikinci ve dördüncü iddiaları kapsamındaKurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ Başvurunun reddine ” yönünde, üçüncü iddiası hakkında ise Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. ile Azaka-Üzer Kardeşler Madencilik İnşaat Nakliyat Taahhüt Hafriyat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;
1) Başvuru sahibinin ikinci ve dördüncü iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.
Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, teklifleri ekinde sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci ve dördüncü iddialarının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
2) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;
Kararda da açıklandığı üzere, başvuruya konu ihale Küçük Sanayi Sitesi İnşaatı Yapım İşi olup iş deneyiminin tevsiki için isteklilerden teklif edilen bedelin %60’ı oranında iş deneyim belgesi istenilmiştir.
Ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla; iş sahibi belli olmayan, yüklenicisi Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. olan ve Özel Bina İnşaatı işine ilişkin Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen, sözleşme tarihinin 18.03.2009, belge tutarının 4.173.120,00 TL olan Belediye Başkanı Hanifi Belindir tarafından imzalanıp kaşelenen iş deneyim belgesinin sunulduğu görülmüştür.
Söz konusu iş deneyim belgesi Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından düzenlendiğinden, sözkonusu yapım işine ilişkin olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği Belediyeye sunulan tüm belge ve bilgilerin Kurumumuza gönderilmesi talep edilmiş, anılan Belediye Başkanlığı tarafından yazı ekinde, iş deneyim belgesine konu işe ilişkin olarak Çerkezköy 1. Noterliğince düzenlendiği anlaşılan arsa sahibi Mehmet Aslan ile Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa beyanname örneği, yapı ruhsatı, işyeri bildirgesi, işyeri teslim tutanağı ve iş bitirme tutanağı gönderilmiştir.
Veliköy Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde, işin bedel içermeyen kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işine ait olduğu anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için istenebilecek belgeler sayılmış olup, birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde “İsteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son onbeş yıl içinde kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında gerçekleştirdiği veya denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgeler” in, iş deneyiminin tevsikinde istenebileceği hükme bağlanmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde iş deneyim belgesinin “Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini” ifade edeceği kurala bağlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, iş deneyim belgesi, ilgilinin mesleki tecrübesini temsil etmek üzere düzenlenmekte ve ihalelerde, isteklinin ihale konusu yapım işindeki mesleki ve teknik yeterliğini ölçmekte kullanılan kriterlerden birini oluşturmaktadır.
İhale konusu işle aynı veya benzer olan işleri geçmişte yapan isteklinin, bu iş sebebiyle edindiği mesleki tecrübenin, işe ait sözleşmede bir karşılık bulunmasına rağmen bunun nakdî olmadığından bahisle göz ardı edilmesi, iş deneyim belgesinin yeterlik şartı olarak istenmesindeki amaçla da bağdaşmamaktadır. Bir bedeli olan, ancak bunun nakdi değil de aynî olarak belirtildiği kat karşılığı inşaat sözleşmelerine konu yapım işinin, ihale konusu iş veya benzer işin bütünüyle veya bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermesine, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektirmesine, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri bakımından benzerlik göstermesine, bir diğer ifadeyle söz konusu Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde tanımlanan “benzer iş” kapsamında bulunmasına rağmen, iş deneyiminin tespitinde dikkate alınmaması, “benzer iş” tanımını da anlamsız hale getirmektedir.
İş deneyiminin tespitinde dikkate alınacak bir yapım işinin tutarı, aynı zamanda iş deneyim belgesi tutarını da oluşturduğundan, kat karşılığı inşaat sözleşmesi çerçevesinde yapılan bir yapının, değerinin gerçeği yansıtacak şekilde belirlenmesi gerektiği de açıktır. Bu değerin, arsa hariç inşaatın toplam maliyetini gösteren ve Çevre ve Şehircilik ve İskan Bakanlığının belirlediği ölçülere göre tespit edilip yapı ruhsatında yazılan resmi değere göre belirlenmesi de mümkündür.
Bu duruma göre, sunulan iş deneyim belgesinin, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak düzenlendiği, dolayısıyla 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde iş deneyiminin tevsikinde kullanılabileceği, bu nedenle ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, iş deneyim belgesinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi üzerine düzenlenmesi nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin, itirazen şikâyet başvurusunun Kamu İhale Kurulunca reddi üzerine açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesi’nce 03.10.2007 tarih ve E:2006/2157, K:2007/1870 sayılı kararla, “olayda, uyuşmazlığın davacı şirketin ihaleye katılırken sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin geçerli olup olmadığından kaynaklandığı, davacı şirket tarafından sunulan iş deneyim belgesinin 23.08.2004 tarihinde Ankara İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, Ankara Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 05.06.2000 tarihinde imzalanan sözleşme nedeniyle düzenlenen kat karşılığı inşaat işine ilişkin olduğu, belge tutarı olarak belirtilen 484.005,22 TL’nin kat karşılığı inşaat yapılacak yer için Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından verilen yapı ruhsatında gösterilen arsa hariç inşaatın toplam maliyeti olduğunun anlaşıldığı, sözleşme karşılığı kamudan iş alan ve idarece kusursuz kabul edilerek teslim alınan kat karşılığı inşaat işini yapmış olan yapım müteahhidinin iş deneyim belgesinin kabul edilmemesinin iş deneyimi ile ilgili düzenlemelere aykırı olduğu, bakılan davada, Ankara İl Özel İdare Müdürlüğü’ne kat karşılığı bina inşaatı yapan davacı şirketin iş deneyim belgesinin sözleşmede bedel bulunmaması ve işin kat karşılığı inşaat işine ilişkin olması nedeniyle kabul edilmemesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, kaldı ki, iş deneyim belgesinde belge tutarı olarak gösterilen rakamın, yapı ruhsatındaki arsa hariç inşaatın toplam maliyeti olduğu, bu maliyetin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı verilerine göre hazırlanmış resmi bir değer olduğunun anlaşıldığı” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay Onüçüncü Dairesince temyizen incelenerek 18.06.2010 tarih ve E:2007/15270, K:2010/5138 sayılı kararla onanmıştır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği ikinci ve dördüncü iddialarının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği, üçüncü iddiasına ilişkin olarak ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Memişoğlu İnşaat Beton Boru Bord. Tur. Taş. Geri Dön. San. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyim belgesi mevzuata uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı gerekçeleriyle Kurul çoğunluğunun kararına katılmıyorum.
Erkan DEMİRTAŞ
Kurul Üyesi
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.