KİK Kararı: 2014/UY.III-640

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/009
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 30.01.2014
Karar No : 2014/UY.III-640
BAŞVURU SAHİBİ:
Ferhat Kılıç , UFUKTEPE MAH. SAKLAMBAÇ CAD. NO:19/14 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İl Özel İdaresi, Tanzimat Cd. No:67 06070 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/147655 İhale Kayıt Numaralı "Yenimahalle İlçesi Şentepe Lisesi Spor Salonu Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara İl Özel İdaresitarafından 21.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yenimahalle İlçesi Şentepe Lisesi Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ferhat Kılıç’ın 24.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.01.2014tarih ve 721sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/151sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Mevlüt Altınsoy’un üzerinde bırakıldığı, ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin (a) ve (b) bentlerine aykırılıklar bulunduğu, spor salonu yapım işinin özel imalat gerektiren iş gruplarından oluşması nedeniyle (a) bendine aykırılık olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin daha önce yapım işi yapmadığından dolayı yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulları bulunmaması nedeniyle de (b) bendine aykırılık olduğu,

2. Jeoloji – jeoteknik etüt raporu incelendiğinde spor salonunun oturacağı zemininin Grup-A1 masif volkanik kayaçlar ve ayrışmamış sağlam metamorfik kayaçlar sınıfında olduğu, gerek poz listesinde gerekse açıklama istenecek iş kalemleri listesinde Y.15.014/5B (Makine ile patlayıcı madde kullanmadan her derinlik ve her genişlikte sert kaya kazılması) pozuna yer verilmediği, dolayısıyla işin yaklaşık maliyetinin düşük açıklandığı, ancak söz konusu pozun işin yaklaşık maliyetini önemli ölçüde etkilediği, firmalarının tekliflerinde bu durumun göz önünde bulundurulduğu ve maliyete yansıtıldığı, ihale üzerinde bırakılan firmanın verdiği savunmadaki miktarların ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesinden, 21.11.2013 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif verilmek suretiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak 18 istekli tarafından teklif sunulduğu, 17 isteklinin teklifi geçerli kabul edilerek sınır değerin 1.080.532,34 TL olarak hesaplandığı, teklif fiyatları bu tutarın altında olan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 27.11.2013 tarihli ve 10920 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazıda özetle toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri/iş gruplarına ilişkin miktarlar ve fiyatların yer aldığı hesap cetveli ile birlikte açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer alan iş kalemleri/gruplarının analizlerinin ihale dokümanında yer alan analiz formatına göre ve Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki esaslara uygun olarak sunulması gerektiğinin belirtildiği, aynı yazı ekinde açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin de yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan Mevlüt Altınsoy’un aşırı düşük teklif açıklamalarını 05.12.2013 tarihli yazısı ekinde idareye sunduğu, diğer isteklinin ise açıklama sunmadığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan Mevlüt Altınsoy’un üzerinde bırakılmak suretiyle sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin Aşırı düşük teklifler başlıklı 60 ıncı maddesinde “ İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci ve 45’inci maddelerinde ise yapım işlerinde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece yapılacak işlemler ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde kullanılacak kriterlere ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Bu durum, yukarıda yer verilen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde aşırı düşük teklif sorgulaması işlemlerine yönelik olarak yer verilen genel ve soyut nitelikteki hükümlerin yapım işleri açısından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38 ve 45’inci maddelerinde somutlaştırılması olarak da nitelendirilebilecektir. Bu çerçevede, söz konusu Tebliğ maddelerinde isteklilerin avantajlı koşullarını ortaya koyması açısından daha önce gerçekleştirmiş oldukları yapım işlerine bir önem atfedilmemektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerin iş deneyimlerinin tevsik edilmesine ilişkin hükümlere ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu ve 62’inci maddeleri ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddelerinde yer verilmekte olup, söz konusu mevzuat hükümleri gereğince isteklilerin iş deneyimlerini daha önce gerçekleştirdikleri işlere ilişkin iş deneyim belgesi ya da aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işlerine ilişkin olmak üzere mezuniyet belgeleriyle tevsik etmeleri mümkün bulunmaktadır. Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimini aldığı lisans eğitimine uygun mezuniyet belgesiyle tevsik ettiği de teklif dosyası kapsamında sunduğu belgelerden tespit edilebilmektedir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin, inceleme konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından daha önce yapım işi gerçekleştirmediği gerekçesiyle avantajlı koşulu bulunmaması nedeniyle 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinin 1/b bendine aykırılık olduğu şeklindeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından ihale konusu işin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Mevlüt Altunsoy’un üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinin 1/a bendine aykırı olduğu çünkü spor salonu yapım işinin özel imalat gerektiren iş gruplarından oluştuğu iddia edilmekte ise de, Kanun gereğince aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında imalat sürecine ilişkin olarak isteklilerden yazılı açıklama istenilmesi ancak mal alımı ihalelerinde söz konusu olabilecektir. Nitekim, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 60’ıncı maddesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinin (a) bendinde üç alım türü için “İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması” şeklinde sayılan aşırı düşük teklif açıklama koşulları, yapım işleri ihaleleri açısından yapım yönteminin ekonomik olması olarak sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinin 1/a bendine aykırılık olduğuna yönelik iddiası yerinde bulunmamıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde, açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı hükme bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, istekliler ile teklif fiyatlarının ve yaklaşık maliyet tutarının ihalenin ilk oturumunda açıklanacağı hüküm altına alınmıştır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen ihale dokümanı kapsamında poz listeleri ve açıklama istenilecek iş kalemleri listesinin istekli olabileceklere verildiği,söz konusu belgelerden de başvuru sahibinin şikâyet konusu ettiği Y.15.014/5B poz no’lu iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer almadığının tespit edilebildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı kapsamında yer alan poz listesinde ve açıklama istenecek iş kalemleri listesinde Y.15.014/5B poz no’lu iş kalemine yer verilmediği ve bu durumun yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmasına yol açtığı iddiasına ilişkin şikâyet başvurusunun 24.12.2013 tarihinde yapıldığı, bu iddiaya ilişkin başvurunun ihale dokümanının satın alındığı ve yaklaşık maliyet tutarının açıklandığı ihale tarihinden (21.11.2013) itibaren on gün içerisinde yapılmadığı anlaşıldığından, anılan iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi