KİK Kararı: 2014/UY.III-3915

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/080
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 08.12.2014
Karar No : 2014/UY.III-3915
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Polat Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Gezer Endüstri İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Uzunçayır Yolu Cad.No:6 Hamza Polat İş Merkezi Hasanpaşa/ Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı,

Devlet Mahallesi, İnönü Bulvarı No:16, C Blok, Kat:4 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2013/64345 İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir İçmesuyu Arıtma Tesisi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından 19.06.2013 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Nevşehir İçmesuyu Arıtma Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Polat Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Gezer Endüstri İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 08.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.10.2014 tarih ve 35577 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3114 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- İhale konusu işin özel nitelikli bir iş olmasından dolayı 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendi çerçevesinde ihaleye çıkıldığı, bu duruma bağlı olarak iş kalemlerinin ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu teknik teklifin incelenmesi neticesinde tespit edilebileceği, aksi durumda sıralı iş kalemleri oluşturulmasının gerçek dışı olacağı, idareye yapılan şikâyet sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teknik teklifinin dikkate alındığına ilişkin bir cevap verilmediği,

2- İhale üzerinde bırakılan isteklinin teknik teklifi dikkate alınarak kendileri tarafından oluşturulan iş kalemlerine ve işletme maliyeti kimyasal birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekliden satış faturalarının talep edilmesi ayrıca anılan isteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamında idarelere açıklama konusu mala ilişkin olarak satış işlemlerinin incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “Nevşehir İçmesuyu Arıtma Tesisi” olarak, işin miktarı ve türünün ise “Bu İş kapsamında esas olarak; Nevşehir İline, 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Resmi Gazetede yer alan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik esaslarına uygun içmesuyu sağlayacak olan 52.532 m3/gün kapasiteli arıtma tesisinin projelendirilmesi ve yapımı hedeflenmektedir.” şeklinde yer aldığı,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşmenin türü” başlıklı 23’üncü maddesinde ise “İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İhale konusu işin karmaşık olması nedeniyle teknik özelliklerinin net olarak belirlenemediği ve ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Polat Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Gezer Endüstri İnş. San ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 08.07.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun gerçekleştirilmediği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddialarıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 25.07.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2747 sayılı karar ile Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak sıralı analiz girdileri listesinin, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklamaları yer almaktadır.

23.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararından, ihaleye 9 isteklinin başvuruda bulunduğu, bir isteklinin teklifinin kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’de istenen asgari oranın üzerinde olması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve diğer isteklilerin fiyat içermeyen ilk tekliflerini vermeye davet edildiği, iki isteklinin teklif vermeyerek teşekkür mektubu sunduğu, idare tarafından istekliler ile tekliflerin detaylı görüşülmesi sonucunda 6 isteklinin hükümleri netleştirilmiş teknik şartnamenin şartlarını sağlayabileceğinin tespit edildiği ve bu isteklilerin ilk fiyat tekliflerini vermeye davet edildiği, bu aşamada bir isteklinin teşekkür mektubu sunduğu, daha sonra isteklilerden son fiyat tekliflerinin alındığı, yapılan hesaplama neticesinde sınır değerin 17.073.903,71 TL olarak belirlendiği ve teklifi bu tutarın altında olan Mpe Müh. İnş. Taah. ve Dış Tic. A.Ş.den açıklama istendiği, adı geçen istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı ancak Polat Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. - Gezer Endüstri İnş. San ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 25.07.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2747 sayılı Kurul kararı gereğince aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirildiği ve Mpe Müh. İnş. Taah. ve Dış Tic. A.Ş.nin sunduğu ikinci açıklamanın da uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde ihale konusu işin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendi çerçevesinde ihale edildiği, bu nedenle iş kalemlerinin ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunduğu teknik teklifin incelenmesi neticesinde tespit edilebileceği, aksi durumda sıralı iş kalemleri oluşturulmasının gerçek dışı olacağı iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde idarece yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edileceği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanacağı, teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak isteneceği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan açıklama ve yaklaşık maliyet cetveli dikkate alınarak 20 adet iş kaleminin sorgulama yapılacak iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu yazıda ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde ihale işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilebileceği hüküm altına alınmıştır. Uyuşmazlığa konu ihale her ne kadar 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre yapılmış olsa da, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan Tebliğ’in 38’inci ve 45’inci maddelerindeki açıklamalara uygun olarak istenmesi gerekmekte olup, bahse konu Kanun maddesi için idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenecek iş kalemlerinin tespiti açısından herhangi bir istisnai durum bulunmamaktadır.

Netice itibariyle Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklama uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenecek iş kalemlerinin yaklaşık maliyet dikkate alınarak tespit edileceği, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre yapılacak ihalelerde sorgulanacak iş kalemlerinin tespitine ilişkin özel bir düzenleme yapılmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarından, teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerin tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunacakları, analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belge olarak; tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturaları, fiyat tekliflerini, çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifelerini veya bunlardan alınmış fiyat tekliflerini, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatları, ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanaklarını ayrıca idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb. belgelerden kendileri için uygun olanları sunacakları, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunacağı, malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda ise stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerektiği, ayrıca proforma fatura ve fiyat teklifine yönelik olarak düzenlenen tutanakların meslek mensubu ile proforma fatura veya fiyat teklifi veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği ancak tutanakların açıklama kapsamında idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, anılan Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı ve 45.1.13.7’nci maddesine göre düzenlenen tutanakların ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşeleneceği ve açıklama ekinde idareye sunulacağı, ayrıca meslek mensubunun proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumlu olduğu açıklanmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihalede, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesinde yer alan açıklama ve yaklaşık maliyet cetveli dikkate alınarak 20 adet iş kaleminin sorgulama yapılacak iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu yazıda ayrıca açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında membran üniteleri, membranlar, kartuşlar, vanalar, pompalar ve diğer kalemler ile nakliyeye ilişkin açıklama yapıldığı, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri/gruplarına yönelik analiz düzenlendiği, analiz kapsamındaki girdilere öngörülen tutarları tevsik etmek üzere ise proforma fatura ve fiyat teklifleri sunulduğu, ayrıca açıklama kapsamında teklifin tamamına ilişkin bir teklif cetvelinin de yer aldığı görülmüştür. Söz konusu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde;

a) “CSM RO membran” için Woongjin Chemical Co. Ltd. şirketinden alınan 22.05.2014 tarihli fiyat teklifi,

Beijing Grant Membrane Seperation Equipment Co. Ltd. şirketinden “ters osmoz birimleri”, “UF modülleri”, “Ultra filtrasyon üniteleri” için alınan 26.05.2014 tarihli 3 adet proforma fatura,

“GDAGSP40EN, Paslanmaz çelik kartuş filtre yuvası” için Microsofilt İnternational Co. Ltd. şirketinden alınan 20.05.2014 tarihli proforma fatura,

“SDS 200-315 pompa, SDS 200-500 pompa, SDS 250-400 pompa, SDS 150-400 pompa” için Standart Pompa ve Makina San. Tic. A.Ş.den alınan 22.05.2014 tarihli proforma fatura,

“S2.120.250.1000.6.70H.S.500.Q.N.D., S-İnstallation kit DN250” için Arpon End. Ekipman San. Tic. Ltd. Şti.den alınan 13.05.2014 tarihli proforma fatura,

Hazır beton için Votorantim Çimento San. ve Tic. A.Ş.den alınan 10.05.2014 tarihli fiyat teklifi,

İnşaat demiri için Peşli Demir Tur. ve Dış Tic. A.Ş.den alınan 14.03.2014 tarihli proforma fatura,

Nakliye için Yörükoğlu Nakliyat – Recep KARATEKE’den alınan 11.09.2014 tarihli 2 adet fiyat teklifi sunulduğu, bahse konu belgelerin üzerinde “Arena Yeminli Mali Müş. ve Bağımsız Denetim Ltd. Şti.”nin kaşesi ile ilgili meslek mensubunun mührünün ve “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Bahsi geçen proforma fatura ve fiyat tekliflerinde kaşesi ve mührü bulunan Arena Yeminli Mali Müş. ve Bağımsız Denetim Ltd. Şti.den, 06.11.2014 tarihli ve 19137 sayılı yazısı ile, taraflarınca mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilebilmesini teminen, bu belgelerin düzenlenmesine dayanak teşkil eden alış, satış faturaları ve varsa diğer belgeler talep edilmiştir. Meslek mensubunca gönderilen ve 18.11.2014 tarih ve 39113 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2014 tarihli ve 2014/302 sayılı cevap yazısında, bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerini ihale üzerinde bırakılan isteklinin mali müşaviri sıfatıyla imzaladıklarının belirtildiği, cevap yazısında ayrıca söz konusu faturaların büyük çoğunluğunun yurt dışından temin edilen nitelikte belgeler olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, bahse konu belgelerde yer alan malzemeleri daha önceden faturalarda ismi yer alan firmalardan ithal ettiği, bunlara ilişkin gümrük beyannamelerinin yazı ekinde yer aldığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların o tarihte fiilen piyasada oluşan mal ve hizmetler için ilgili firmalardan alınan fiyat teklifleri olmasından dolayı ihale üzerinde bırakılan istekli adına maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenemediği ifade edilmiştir.

Adı geçen meslek mensubu tarafından gönderilen cevap yazısında “(Ters Ozmoz Membranları, Ters Osmoz Membran Modülleri ve diğer bileşenleri, Ultrafiltrasyon Membranları, Ultrafiltrasyon Modülleri ve diğer bileşenleri, Kartuş Filtreler). Bunlara ilişkin gümrük beyanları bulunmaktadır. Mpe Mühendislik ile yapmış olduğumuz görüşmelerden söz konusu beyannamelerin Mpe Mühendislik tarafından DSİ’ye verilen ilk aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulduğu tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verilmesine karşılık, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 25.07.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2747 sayılı Kurul kararı öncesi sunulan ilk aşırı düşük teklif açıklaması ile bahse konu Kurul kararı sonrası sunulan ikinci aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir gümrük beyannamesi sunulmadığı tespit edilmiştir.

Meslek mensubu tarafından gönderilen yazı ekinde ayrıca Yörükoğlu Nakliyat – Recep Karateke’den alınan 11.09.2014 tarihli 2 adet fiyat teklifi, Peşli Demir Tur. ve Dış Tic. A.Ş.den alınan 14.03.2014 tarihli proforma fatura ve Standart Pompa ve Makina San. Tic. A.Ş.den alınan 22.05.2014 tarihli proforma faturaya yer verildiği görülmüş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında adı geçen kişilerden alınan proforma fatura ve fiyat teklifleri üzerinde Arena Yeminli Mali Müş. ve Bağımsız Denetim Ltd. Şti.nin onayının yer almasına karşılık, meslek mensubunca gönderilen cevap yazısı ekinde yer alan proforma fatura ve fiyat teklifleri üzerinde farklı meslek mensuplarının onaylarının yer aldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci ve 45.1.13.2’nci maddelerine göre, proforma ve fiyat teklifindeki yer alan tutarların maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgiler ile uyumlu olması, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki maliyetlerin ise “mükellefin yasal defter ve belgeleri”ndeki kayıtlar esas alınarak çıkartılması gerekmektedir. Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesine göre ilgili meslek mensubunun, proforma fatura ve fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki beyanın doğruluğundan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

İncelemeye konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin bir kısmı yurt dışında faaliyet gösteren firmalar olmak üzere farklı firma ve kişilerden alındığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerinin söz konusu fatura ve teklifleri veren kişilerin meslek mensuplarınca onaylanması gerekmekte iken, sunulan belgelerde ihale üzerinde bırakılan isteklinin müşavirliğini yürüten meslek mensubunun kaşe, mühür ve imzasının yer aldığı ayrıca proforma fatura ve fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartıldığı ve meslek mensubu tarafından onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığının beyan edildiği ancak meslek mensubunca Kurum’a gönderilen 17.11.2014 tarihli ve 2014/302 sayılı yazıda bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerini ilişkin olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmediği ve bahse konu belgelerin ihale üzerinde bırakılan isteklinin müşaviri sıfatıyla imzalandığı ifade edilmiş olup, anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre ilgili meslek mensubunun, proforma fatura ve fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki beyanın doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak uyuşmazlığa konu ihalede sunulan proforma fatura ve fiyat teklifleri üzerinde “mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan” ifadesi bulunmasına rağmen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mükellefin yasal defter ve belgelerindeki kayıtlar esas alınarak düzenlenmediği anlaşıldığından YMM Tezer Öcal hakkında TÜRMOB’a bildirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında paslanmaz çelik ekipmanlar ile sfero döküm ekipmanlar için Semsan Pompa Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış 26.05.2014 tarihli bir proforma fatura sunulduğu, proforma fatura üzerinde meslek mensubunun onayı ile bahsi geçen Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesinde yer alan beyanın bulunduğu görülmüş olup, söz konusu beyanın fiyat teklifine ilişkin beyan olduğu ancak satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda kullanılması öngörülen beyan olmasından dolayı bu durumun bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Proforma faturada kaşesi ve mührü bulunan SMMM Bayram Yücel Tabak’dan, 06.11.2014 tarihli ve 19133 sayılı Kurum yazısı ile, taraflarınca mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilebilmesini teminen, bu belgenin düzenlenmesine dayanak teşkil eden alış, satış faturaları ve varsa diğer belgeler talep edilmiştir.

SMMM Bayram Yücel Tabak tarafından gönderilen, 13.11.2014 tarih ve 38458 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında proforma faturaya konu işin henüz tamamlanmamış nitelikte olduğu, ortalama tutarların proforma faturada gösterildiği ancak yasal defterlerde bahse konu üretime ilişkin kayıt bulunmadığı ifade edildiği, cevap yazısında ayrıca meslek mensubu ile mükellef firmaya ve yasal defterlerin tasdik tarihlerine ilişkin bilgilere yer verildiği, yazı ekinde ise Semsan Pompa Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 11 adet alış faturasının yer aldığı görülmüştür. Söz konusu alış faturalarının 5 adedinin proforma fatura tarihi olan 26.05.2014 tarihinden sonra düzenlenmiş olduğu, ayrıca proforma faturaya konu ürünlerin tamamına ilişkin alış faturalarının yer almadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine göre, proforma faturada yer alan tutarların maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgiler ile uyumlu olması, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki maliyetlerin ise “mükellefin yasal defter ve belgeleri”ndeki kayıtlar esas alınarak çıkartılması gerekmektedir. İncelemeye konu ihalede Semsan Pompa Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış 26.05.2014 tarihli proforma faturada “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ile meslek mensubunun kaşe ve imzasının yer aldığı, meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının talep edildiği ancak meslek mensubu tarafından anılan Tebliğ’in ekinde yer alan standart forma uygun bir tutanak gönderilmediği ayrıca proforma faturada satışlar üzerinden açıklama yapıldığının beyan edilmesine karşın meslek mensubunca gönderilen belgeler arasında alış faturalarına yer verildiği ve söz konusu faturaların bir kısmının proforma fatura alındığı tarihten sonra düzenlendiği anlaşılmış olup aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Söz konusu Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre ilgili meslek mensubunun, proforma fatura ve fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki beyanın doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak Semsan Pompa Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura üzerinde “mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan” ifadesi bulunmasına rağmen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği anlaşıldığından SMMM Bayram Yücel Tabak hakkında TÜRMOB’a bildirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında blower gövdesi, şase ve aksesurları ile elektrik motoru için ise Eta Ekipman Teknoloji Ar. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış 23.05.2014 tarihli bir proforma fatura sunulduğu, proforma fatura üzerinde meslek mensubunun onayı ile söz konusu Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesinde yer alan beyanın bulunduğu görülmüş olup, söz konusu beyanın fiyat teklifine ilişkin beyan olduğu ancak satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda kullanılması öngörülen beyan olmasından dolayı bu durumun bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Proforma faturada kaşesi ve mührü bulunan SMMM Selçuk Döver’den, 06.11.2014 tarihli ve 19134 sayılı yazı ile, taraflarınca mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilebilmesini teminen, bu belgenin düzenlenmesine dayanak teşkil eden alış, satış faturaları ve varsa diğer belgeler talep edilmiştir. Meslek mensubu tarafından gönderilen ve 19.11.2014 tarih ve 39266 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında Eta Ekipman Teknoloji Ar. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait alış ve satış faturaları ile bu faturalarda yer alan bilgilerin gösterildiği bir tablonun yer aldığı görülmüş olup bahse konu faturaların, proforma faturada yer alan ürünlerin alış ve satışına konu faturalar olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine göre, proforma faturada yer alan tutarların maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgiler ile uyumlu olması, maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki maliyetlerin ise “mükellefin yasal defter ve belgeleri”ndeki kayıtlar esas alınarak çıkartılması gerekmektedir. İncelemeye konu ihalede Eta Ekipman Teknoloji Ar. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınmış 23.05.2014 tarihli proforma faturada “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ile meslek mensubunun kaşe ve imzasının yer aldığı, meslek mensubundan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının talep edildiği ancak meslek mensubu tarafından Tebliğ’in ekinde yer alan standart forma uygun bir tutanak gönderilmediği, bunun yerine proforma faturaya konu ürünlere ilişkin alış ve satış faturalarının gönderildiği anlaşılmış olup aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre ilgili meslek mensubunun, proforma fatura ve fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki beyanın doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak Eta Ekipman Teknoloji Ar. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan proforma fatura üzerinde “mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan” ifadesi bulunmasına rağmen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği anlaşıldığından SMMM Selçuk Döver hakkında TÜRMOB’a bildirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mpe Müh. İnş. Taah. ve Dış Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. YMM Tezer Öcal, SMMM Bayram Yücel Tabak ve SMMM Selçuk Döver hakkında TÜRMOB’a bildirimde bulunulmasına,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası kapsamında Kurulca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin bir kısmı yurt dışında faaliyet gösteren firmalar olmak üzere farklı firma ve kişilerden alındığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerinin söz konusu fatura ve teklifleri veren kişilerin meslek mensuplarınca onaylanması gerekmekte iken, sunulan belgelerde ihale üzerinde bırakılan isteklinin müşavirliğini yürüten meslek mensubunun kaşe, mühür ve imzasının yer aldığı ayrıca proforma fatura ve fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartıldığı ve meslek mensubu tarafından onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığının beyan edildiği ancak meslek mensubunca Kurum’a gönderilen, yazıda bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerini ilişkin olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmediği ve bahse konu belgelerin ihale üzerinde bırakılan isteklinin müşaviri sıfatıyla imzalandığı ifade edilmiş olup, Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre ilgili meslek mensubunun, proforma fatura ve fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki beyanın doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak uyuşmazlığa konu ihalede sunulan proforma fatura ve fiyat teklifleri üzerinde “mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan” ifadesi bulunmasına rağmen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mükellefin yasal defter ve belgelerindeki kayıtlar esas alınarak düzenlenmediği anlaşıldığı durumuna sebep olan YMM Tezer ÖCAL hakkında TÜRMOB’a bildirim yapılmasına karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar yerinde bulunmakla birlikte başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İncelemeye konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerinin bir kısmı yurt dışında faaliyet gösteren firmalar olmak üzere farklı firma ve kişilerden alındığı, proforma fatura ve fiyat tekliflerinin söz konusu fatura ve teklifleri veren kişilerin meslek mensuplarınca onaylanması gerekmekte iken, sunulan belgelerde ihale üzerinde bırakılan isteklinin müşavirliğini yürüten meslek mensubunun kaşe, mühür ve imzasının yer aldığı ayrıca proforma fatura ve fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartıldığı ve meslek mensubu tarafından onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığının beyan edildiği ancak meslek mensubunca Kurum’a gönderilen, 17.11.2014 tarihli ve 2014/302 sayılı yazıda bahse konu proforma fatura ve fiyat tekliflerini ilişkin olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenmediği ve bahse konu belgelerin ihale üzerinde bırakılan isteklinin müşaviri sıfatıyla imzalandığı ifade edilmiş olup, Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre ilgili meslek mensubunun, proforma fatura ve fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki beyanın doğruluğundan sorumlu olduğu, ancak uyuşmazlığa konu ihalede sunulan proforma fatura ve fiyat teklifleri üzerinde “mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan” ifadesi bulunmasına rağmen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mükellefin yasal defter ve belgelerindeki kayıtlar esas alınarak düzenlenmediği anlaşıldığından bu duruma sebep olan YMM Tezer ÖCAL’ın bu işlemlerinin Türk Ceza Kanunu’na göre suç teşkil edip etmediğinin tespiti maksadıyla durumun Ataşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’na da bildirilmesi gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, yukarıda belirtilen ve YMM Tezer ÖCAL tarafından gerçekleştirilen işlemlerinin Türk Ceza Kanunu’na göre suç teşkil edip etmediğinin tespiti maksadıyla durumun Ataşehir Cumhuriyet Başsavcılığı’na da bildirilmesi gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurulca alınan karara katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi