KİK Kararı: 2014/UY.III-3891

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/079
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 28.11.2014
Karar No : 2014/UY.III-3891
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Aksu İnşaat A.Ş.,

Hilal Mahallesi 694.Sokak No:7/4 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Fener Mahallesi, Zihni Derin Yerleşkesi, 53020 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/44930İhale Kayıt Numaralı “İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Hukuk Fakültesi İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 30.05.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Hukuk Fakültesi İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Aksu İnşaat A.Ş. nin 10.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2014 tarih ve 36180 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3143 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasıyla yaptıkları itirazen şikâyet başvurusu üzerine 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, anılan kararın karşı oy kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının uygun olmadığın yönelik tespitlere yer verildiği ancak sorgulamanın yenilenerek bu istekliye söz konusu eksikliklerin giderilmesini teminen imkan sağlanmasının hukuka aykırı olduğu, zira yeniden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının bahse konu karşı oyda belirtilen aykırılıkları ortadan kaldırmayacağı, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin Kurul kararı öncesi sunmuş olduğu açıklamalarda öngördüğü miktarları ikinci defa sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında değiştirmemesi gerektiği aksi durumda temel ilkelere aykırı hareket edilmiş olacağı, öte yandan idare tarafından ikinci kez sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak detaylı inceleme yapılmadığı, anılan Kurul kararında yer alan karşı oy çerçevesinde itirazen şikâyet başvurularının kabul edilmesi gerektiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak;

- Özel pozlara ait imalatçı firmalardan alınan proforma faturaların ekinde, son geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak çıkartılan, meslek mensubu tarafından onaylanan ve işçilik maliyetlerinin detaylandırıldığı birim maliyet cetvellerinin ve alış faturalarının bulunmadığı, ayrıca imalatın tamamına yönelik olarak alış ve satış faturalarına yer verilmediği ve nakliye giderinin fiyatın içerisinde yer alıp almadığının belirtilmediği, analizlerin büyük bir kısmında malzeme, işçilik, makine, nakliye vb. girdilerin miktar ve tutarlarının belirtilmediği, özel imalatlara ilişkin olarak mahal listesinde yer alan tanımlara uygun bir tarif yapılmadığı, malzemelerin standartlarına yönelik bilgi verilmeyerek fiyatın düşürüldüğü,

- Sunulan proforma faturalarda yer alan fiyatların dayanağı olan birim maliyetleri etkileyen malzeme ve işçilik bileşenlerinin detaylandırılmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapım yönteminin ekonomik olması hususunda yapılan açıklamanın yeterli olmadığı, kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin sağlayacağı maliyet avantajlarının neler olduğunun belgelere dayalı olarak açıklanmadığı,

- İKT-20 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak tek kalem proforma fatura ile açıklama yapılmasının uygun olmadığı, proforma fatura ekinde meslek mensubu tarafından son geçici vergi beyanname dönemine göre çıkartılan ve imalat tarifine uygun olacak şekilde dikey taşıyıcı alüminyum profil, L braket dübel, taşıyıcı klips, alüminyum profil ve tek cidarlı dış cephe tuğlası malzemeleri ile her malzemenin montajına yönelik işçilik tutarlarının yer aldığı birim maliyet cetvelinin sunulmadığı, imalat bünyesine giren malzemelerin alış ve satış faturalarının açıklama kapsamında yer almadığı, nakliye giderinin fiyata dahil olup olmadığının belirtilmediği ve yükleme boşaltma ile yatay ve düşey taşıma bedellerini gösteren analiz sunulmadığı,

- İKT-26 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak imalatçı firmadan alınması gereken birim maliyet cetvelinin sunulmadığı, proforma faturayı veren firmanın imalatçı firma olmaması halinde imalatın tümüne yönelik olarak verilen alış ve satış faturalarının imalatın içeriğine ve mahal listesinde verilen tarife uygun olması gerekmekle birlikte buna uygun bir analiz verilmediği, imalatla ilgili verilen alış ve satış faturalarının Tebliğ’in 45.1.6-a maddesine uygun olmadığı ve imalatın içeriğini yansıtmadığı, farklı malzemelerin bir araya getirilmesiyle oluşan söz konusu imalata ilişkin proforma faturanın imalatçıdan alınması gerektiği,

- İKT-20 ve İKT-26 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan proforma faturalarda yer alan beyanların gerçek durumu sağlayıp sağlamadığının ve teklif tutarının buna göre oluşturulup oluşturulmadığının araştırılması gerektiği, zira fiyat teklifi ile proforma faturada yer alması gereken beyanların ve meslek mensubu tarafından düzenlenmesi gereken tutanakların birbirinden farklı olduğu,

- İstekli tarafından sunulan analiz bileşenlerine dayanak teşkil eden proforma faturaların içeriğinde yer alan malların bir kısmına ilişkin, son geçici vergi beyanname dönemine ait birim ortalama maliyetlerin belirtilmediği, belirtilenlerin ise mahal listesindeki imalat tanımlarına uygun olmadığı, ayrıca söz konusu mallara ilişkin meslek mensubunun onaylaması gereken bir alış ve bir satış faturalarının son geçici vergi dönemine ait olmadığı,

- İdare tarafından oluşturulan girdi ve miktarlar ile istekli tarafından sunulan açıklamaların birbirleriyle örtüşmesi veya aradaki farklılığın kabul edilebilir seviyede olması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve işin % 80'lik kısmına giren iş kalemlerine ilişkin olarak metraj, analiz ve diğer bilgi ve belgelerin istenmesi gerektiği, zira idareye sunulan metrajlarda özellikle beton ve demir miktarlarının gerçeği yansıtmadığı, bu durumun sonucu olarak maliyetin düşük çıktığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname'de benzer iş olarak belirtilen B/II grubu işler kapsamına girmediği, ancak idare tarafından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Hukuk Fakültesi İnşaatı Yapım İşi” olarak, işin miktarının ise “37000 m2 alanda betonarme hizmet binası yapım işi” olarak düzenlendiği görülmüştür.

30.05.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 15 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin 25.521.078,09 TL olarak tespit edildiği, teklifi sınır değerin altında olan Bikan Müh. İnş. Taah. Nak. Harf. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve 08.07.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, söz konusu karara karşı Aksu İnşaat A.Ş. tarafından 31.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararı ile, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünde 57 adet iş kaleminin bulunduğu, bu iş kalemlerinin 16 tanesinin özel poz niteliğinde olduğu, idare tarafından özel poz niteliğindeki iş kalemlerinin bir kısmına ilişkin olarak girdi miktarlarının belirtildiği analizlerin düzenlendiği ancak İKT-3, İKT-7, İKT-20, İKT-21, İKT-26 ve İKT-28 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak düzenlenen analizlerde malzeme ve işçilik girdilerine ilişkin detaylandırma yapılmadığı ve idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak istekliye gönderilen sorgulama yazısı ve eklerinde açıklama istenecek iş kalemleri arasında sayılan özel imalat kalemlerine ait analiz girdi ve miktarlarını gösteren analiz formatına yer verilmediği, dolayısı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği gerekçesiyle “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Bahse konu Kurul kararının ardından idare tarafından Bikan Müh. İnş. Taah. Nak. Harf. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, adı geçen isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların kabul edilerek 30.09.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerine bırakıldığı, Aksu İnşaat A.Ş. tarafından söz konusu karara karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.” açıklamaları yer almaktadır.

İhaleyi gerçekleştiren idarece 06.06.2014 tarihli ve 636 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekliden teklifine ilişkin açıklama sunulmasının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği ancak 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararı ile, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünde özel pozların da bulunduğu ve bu pozların bir kısmına ilişkin olarak düzenlenen analizlerde malzeme ve işçilik girdilerine ilişkin detaylandırma yapılmadığı, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak istekliye gönderilen sorgulama yazısı ve ekinde, bahse konu özel imalat kalemlerine ait analiz girdi ve miktarlarını gösteren analiz formatına yer verilmemesi sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde düzeltici işlem kararı verildiği, söz konusu karar üzerine idare tarafından 09.09.2014 tarihli ve 997 sayılı yazı ile ikinci defa aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu yazı ekinde anılan Kurul kararında yer verilen özel imalat gerektiren pozlara ilişkin analizlere yer verildiği ancak açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verilmediği tespit edilmiştir.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen ilk aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararı sonrası yapılan ikinci aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ise sorgulamaya konu 6 özel poza ilişkin analizlere yer verildiği dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli açısından açıklama sunulacak kalemleri/grupları ile açıklama sunulmayacak analiz girdilerinin belirli olduğu, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verilmemesi sebebiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların başvuru sahibinin iddia ettiği hususlar açısından incelenmesine ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idare tarafından sıralı iş kalemleri/ grupları listesi, sıralı analiz girdileri listesi, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin oluşturulduğu görülmüş olup yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünde 57 adet iş kaleminin bulunduğu, bu iş kalemlerinin 16 tanesinin özel poz niteliğinde, 30 tanesinin inşaat iş kalemi, 11 tanesinin ise tesisat kalemi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile idare tarafından 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararı gönderilen aşırı düşük teklif sorgulaması ekinde yer verilen özel pozlara ilişkin analizlerin sunulduğu görülmüştür.

- İKT-3 poz numaralı “0,700 mm kalınlığında renkli sacdan çatı örtüsü kaplaması yapılması” iş kalemine ilişkin olarak analiz düzenlendiği, analiz kapsamında malzeme ve işçilik girdilerine ait miktar ve tutarların ayrı ayrı gösterildiği, “İKT-3-PYS” poz numaralı “Renkli sac” girdisine ait tutarı tevsik etmek üzere proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu, proforma faturanın meslek mensubu onayı ile Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde açıklanan beyanı ihtiva ettiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olduğu, ayrıca proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının birbirleri ile uyumlu olduğu görülmüştür. Bahse konu iş kaleminde yer alan diğer analiz girdileri için öngörülen tutarların ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların altında olmadığı anlaşılmıştır.

- İKT-7 poz numaralı “Ahşap askı ve şemsiyelik yapılması”, İKT-21 poz numaralı “38080 cm ebatlı andezit taş ile mekanik olarak dış cepheye kaplama yapılması” ve İKT-26 poz numaralı “Alüminyum kapaklı dış cepheye giydirme cephe yapılması” iş kalemlerine ilişkin olarak analiz düzenlendiği, analiz kapsamında malzeme ve işçilik girdilerine ait miktar ve tutarların ayrı ayrı gösterildiği, analiz girdileri için öngörülen tutarların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların altında olmadığı görülmüştür.

- İKT-20 poz numaralı “Terra cotta malzeme ile dış cephe kaplama yapılması” iş kalemine ilişkin olarak analiz düzenlendiği, analiz kapsamında malzeme ve işçilik girdilerine ait miktar ve tutarların ayrı ayrı gösterildiği, malzeme girdilerine ait tutarları tevsik etmek üzere proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu, proforma faturanın meslek mensubu onayı ile Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde açıklanan beyanı ihtiva ettiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olduğu, ayrıca proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının birbirleri ile uyumlu olduğu, işçilik giderini tevsik etmek üzere “proforma fatura” ibaresini taşıyan bir belge sunulduğu ancak girdinin niteliği gereği söz konusu belgenin fiyat teklifi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bahse konu belgede Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde proforma fatura sunulması durumunda bulunması gereken beyanın yer aldığı ancak açıklamanın satışlar üzerinden yapılması sebebiyle Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesinde yer alan beyan ile 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan beyan açısından bir aykırılığın söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

- İKT-28 poz numaralı “Fakülte binası ana giriş kapısı (Bodrum-1 ön görünüş girişi kapısı yapılması) ve sol yan görünüş giriş kapısı yapılması” iş kalemine ilişkin olarak analiz ve bu analizlere ait alt analizlerin düzenlendiği, analiz kapsamında malzeme ve işçilik girdilerine ait miktar ve tutarların ayrı ayrı gösterildiği, bir takım analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan tesisat analiz ve birim fiyatlarının kullanıldığı, diğer girdiler için ise proforma fatura sunulduğu görülmüş olup, “2 hareketli fotoselli kapı yapılması” ve “5+5 mm lamine cam” girdilerine ait tutarları tevsik etmek üzere proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu, proforma faturanın meslek mensubu onayı ile Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde açıklanan beyanı ihtiva ettiği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olduğu, ayrıca proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının birbirleri ile uyumlu olduğu, “Ana giriş ahşap kapı yapılması” ve “Ana giriş ahşap kapı yapılması işçiliği” için Orsa Orman Ürün. İnş. San. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti.den alınan, “Kayseri taşının mevcut veya döşenmiş sert yonu taşının el ile mucaltalanması ve istenilen şekilde desen verilmesi işçiliği” için Doğaltaş Mermer Pvc ve Alüm. Tic. ve San. – Ömer Birinci’den alınan proforma faturalarda meslek mensubu onayı ile Tebliğ’in 45’inci maddesinde açıklanan beyanın yer almadığı tespit edilmiş, açıklamaların belirtilen aykırılık sebebiyle uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde Y.16.060/03, Y.16.050/03, Y.23.244/L, 265-604, Özel Elektrik 4, Özel Elektrik 9, Özel Elektrik 10, Özel Elektrik 24 ve RTEÜ-7106 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlarının kârsız tutarlarının altında fiyat öngörüldüğü ancak bu iş kalemlerine yönelik analiz düzenlenmediği ve tutarları tevsik etmek üzere belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin, idarece oluşturulan girdi ve miktarlar ile istekli tarafından sunulan açıklamaların birbirleriyle örtüşmesi veya aradaki farklılığın kabul edilebilir seviyede olması gerektiği, açıklama kapsamında sunulan metrajlarda özellikle beton ve demir miktarlarının gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde, açıklama istenilen 57 iş kalemi arasında, 10 iş kalemi için istekli tarafından öngörülen tutarın idarenin metrajından fazla olduğu, 10 iş kalemi için idare ile aynı metrajların öngörüldüğü, 32 iş kalemi için istekli tarafından öngörülen miktarın idarenin hesaplamasından %10’un altında düzeyde noksan olduğu görülmüştür. Kalan 5 iş kalemi için istekli tarafından öngörülen miktarların, idarenin yaklaşık maliyet hesabında kullandığı miktarlardan %12,02 ile %35,35 arasında değişen oranlarda eksiklik gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde istekli olabileceklere verilmemesi nedeniyle, isteklilerin tekliflerine esas metrajları ihale dokümanı içerisinde verilen proje ve ekleri üzerinde yapılan hesaplamalara dayandırdığı, bu itibarla istekliler tarafından hesaplanan miktarlar ile idarelerce yaklaşık maliyet hesabında kullanılan miktarların birebir uyuşmasının beklenemeyeceği, isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar öngörmesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin miktarların idarece tespit edilen miktarlardan düşük veya fazla olabileceği açıktır. Bu bağlamda, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, idarelerce tespit edilen imalat miktarları ile isteklilerce öngörülen miktarlar arasındaki fark, işin yapımını etkilemeyecek ölçüde makul olduğu sürece teklifin kabul edilebilir bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda da %10’a kadar metraj farklılıklarının kabul edilebilir olduğu anlaşılmaktadır.

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki belgelerde öngörülen miktarlar ile idarece hesaplamalarda kullanılan miktarlar arasındaki farklılıkların ise, bazı iş kalemlerinde %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde; Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan, anılan Kanunun 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği belirtilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda başvuru sahibi tarafından 31.07.2014 tarih ve 24404 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu dilekçede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname'de benzer iş olarak belirtilen B/II grubu işler kapsamına girmediğinin iddia edildiği, bahse konu iddialara ilişkin değerlendirme yapıldığı ve 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’in B-II grubunda yer alan “Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 27.10.2014 tarih ve 36180 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2014 tarihli itirazen şikâyet dilekçesinde de, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname'de benzer iş olarak belirtilen B/II grubu işler kapsamına girmediği iddiasına yer verildiği görülmüş olup söz konusu iddianın 20.08.2014 tarihli ve 2014/UY.III-2923 sayılı Kurul kararında değerlendirildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının anılan Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede itirazen şikâyet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesine ilişkin olarak yer verilen iddianın Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşıldığından bu husustaki iddianın usul yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bikan Müh. İnş. Taah. Nak. Harf. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi