KİK Kararı: 2014/UY.III-3838

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/078
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 26.11.2014
Karar No : 2014/UY.III-3838 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Vanlıoğlu İnşaat Koll.Şti. Metin-Mete Vanlıoğlu,

Turgut Temelli Cad. Elmalıoğlu Apt. Kat:6/23 Battalgazi/MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Cumhuriyet Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Cumhuriyet Üniversitesi Kampüsü 58140 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/52444 İhale Kayıt Numaralı “C.Ü. Mimarlık Fakültesi Bina İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Cumhuriyet Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 05.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “C.Ü. Mimarlık Fakültesi Bina İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Vanlıoğlu İnşaat Koll.Şti. Metin-Mete Vanlıoğlu’nun 16.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2014 tarih ve 37228 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3231 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyete ilişkin idarece alınan kararda yaklaşık maliyet hesaplanırken nakliyesi olan pozların nakliye bedelinin bu pozlar içerisinde hesaplandığının kabul edildiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin savunma dosyasında nakliye pozu içeren Y.18.001/C04, Y.18.001/C05, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.081, Y.27.581/MK, Y.27.530/1, Y.21.050/C01, Y.21.050/C03, 26.206/C1, 26.302/C1 pozları ile ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kâr ve genel gider hariç fiyatı üzerine kâr ve genel gider ilave edilerek açıklama yapıldığı ve hesap cetveli icmalinde teklif edilen kâr ve genel giderler içerisinde nakliye bedelinin öngörüldüğünün belirtildiği,

İdare tarafından nakliye analizinin düzenlendiği, yaklaşık maliyet içeriğinde yer alan N01, N02, N03, N04, N06, N07, N09, N11, N15, N20, N21, N22, N23, N25 no’lu kalemlere ilişkin olarak malzeme nakliye bedelinin hesaplandığı, imalatların birim fiyatlarının nakliye dâhil tespit edilmiş olmasından dolayı açıklama istenen ve nakliye kalemi içeren Y.18.001/C04, Y.18.001/C05, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.081, Y.27.581/MK, Y.27.530/1, Y.21.050/C01, Y.21.050/C03, 26.206/C1, 26.302/C pozlarla ilgili anılan isteklinin nakliye analizlerini oluşturmadığı, çimento nakli, kum nakli, tuğla nakli, nervürlü çelik nakli ve sac nakli için herhangi bir bedel öngörmediği, nakliye bedelini kar ve genel giderler içerisinde kabul ederek bu bedele ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadığı,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine göre anahtar teslimi götürü bedel işlerde toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulması gerektiği, fakat ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde yaklaşık maliyette belirtilen sayıda ve içerikte pozun bulunmadığı ve hesap cetvelinin eksik oluşturulduğu,

3. Açıklanması istenen F.Z 02, F.Z 03, F.Z 04, F.Z 05, F.Z 07, F.Z 08, F.Z 09, F.Z 13, F.Z 18, F.Z 21, 18.233/7/ANL, 27.501/MK/ANL, MSB.414/A1/ANL özel pozlarının analizlerinin analiz formatına, birim fiyat tariflerine ve idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmadığı, alınan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 ve 45.1.13.2’nci maddelerine uygun olmadığı, proforma faturalarda hangi iş için fiyat teklifi verildiğinin belirtilmediği, söz konusu ürünlerin teknik özellikleri ile özel teknik şartnamede belirtilen özel pozlardaki rayiçlerin teknik özellikleriyle uyuşmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesine göre analizlerde kullanılan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin ve özel poz rayiçlerinin poz numarasının da gösterilerek tamamının liste halinde sunulması gerekirken, analizlerde kullanılan rayiçlerin tamamının savunma dosyasındaki listede mevcut olmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama için analiz verilecek iş kalemleri ile açıklama için analiz verilmeyecek iş kalemlerini ayrıştırmayarak listeyi eksik olarak sunduğu,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemleri için öngördüğü metrajların yaklaşık maliyetteki metrajlardan %10’dan fazla düşük olduğu ve bu oranın sapma miktarının kabul edilebilir ölçüler içerisinde olmadığı,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde kullanılan işçilik ücretlerinin ihale ilan tarihindeki asgari ücret tespit komisyonunun belirlediği 4,76 TL/saat’ten daha düşük olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir. …” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak Vanlıoğlu İnşaat Koll. Şti. tarafından 23.07.2014 tarih ve 23779 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 03.09.2014 tarihli ve 2014/UY.III-3009 sayılı karar ile “…Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında olduğu belirlenen isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenildiği, daha sonra açıklama sunan tek istekli Kazım Tuncay’ın açıklaması yeterli görülerek 20.06.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilere verilen 11.06.2014 tarihli açıklama isteme yazılarının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi ile açıklama istenilen analiz girdileri listesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan F.Z.02, F.Z.03, F.Z.04 ve F.Z.05 poz nolu iş kalemleri gibi özel iş kalemleri için idarece hazırlanan analizler incelendiğinde; analizlerin tek bir girdiye yer verilerek hazırlandığı, analizlerde iş kalemlerine konu imalatların ayrıntılı olarak ele alınmamış olması nedeni ile bahse konu analizlerin “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde hazırlanması öngörülen analizlerin “ayrıntılı analizler” olmasına rağmen özel iş kalemleri için idarece hazırlanan analizlerin yukarıda izah edildiği üzere “ayrıntılı analiz” olmadığı dikkate alındığında, özel iş kalemleri için idarece hazırlanan analizlerin Tebliğ’in anılan maddesine uygun olmadığı, buna bağlı olarak da söz konusu analizler üzerinden Tebliğ’in 38.1’inci maddesi doğrultusunda hazırlanan “sıralı analiz girdileri tablosu” ile bu tablo üzerinden Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesi çerçevesinde gerçekleştirilen “açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri” ni belirleme işlemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı görülmektedir.

Ayrıca açıklama istenilecek iş kalemleri arasında sayılan özel imalat kalemlerine ait girdi ve miktarları gösteren analiz formatlarının aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazısının ekinde yer verilmemesinin de mevzuata aykırı olduğu görülmüştür.

Bu itibarla idare tarafından özel iş kalemlerine ait analizler ile “sıralı analiz girdileri tablosu” nun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine aykırı hazırlandığı, “açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri”nin anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine uygun olarak belirlenmediği, özel imalat kalemlerine ait girdi ve miktarlarını gösteren analiz formatlarının aşırı düşük teklif sahibi isteklilere verilmediği, ayrıca ilgili isteklilere verilen açıklama isteme yazısında özel iş kalemi ayırımı dikkate alınmadan tüm “açıklama istenilen analiz girdilerine” yer verildiği, netice itibarı ile aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama isteme işleminin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, daha önce sorgulamaya cevap vermeyenler dahil olmak üzere aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan düzenlemelere uygun olarak yukarıda yapılan tespitler de dikkate alınarak yeniden açıklama istenilmesi, istekliler tarafından sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. …” şeklinde karar verilmiştir.

Yapılan incelemede 03.09.2014 tarihli ve 2014/UY.III-3009 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı üzerine; ihale komisyonu tarafından ilgili iş kalemlerine ait ayrıntılı analizlerin ve sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlandığı, sıralı analiz girdileri tablosu kullanılarak açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirlendiği, ayrıca ilgili iş kalemleri için birim fiyat analiz formatlarının hazırlandığı,

Daha sonra aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 23.09.2014 tarihli yazı ile 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yeniden açıklama istenildiği, söz konusu açıklama isteme yazısının ekinde “açıklama istenilen iş kalemleri listesi”, “açıklama istenilen analiz girdileri”, “açıklama istenilmeyen analiz girdileri”, ilgili özel iş kalemlerine ait 13 adet birim fiyat analiz formatına, ayrıca ikisi nakliye iş kalemine ilişkin olmak üzere 5 adet standart birim fiyat analiz formatına yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından hazırlanan Y.18.001/C04, Y.18.001/C05, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.081, Y.27.581/MK, Y.27.530/1, Y.21.050/C01, Y.21.050/C03, 26.206/C1, 26.302/C1 poz nolu iş kalemlerine ait analizler incelendiğinde, analizlerde imalatta kullanılan malzemelerin nakliyelerinin de dikkate alındığı, söz gelimi Y.23.014 poz nolu iş kaleminin analizinde bu iş kalemine konu imalatta kullanılan nervürlü çeliğin nakliyesinin bir girdi olarak belirlendiği, ayrıca söz konusu nakliye girdilerine ilgisine göre açıklama istenilen analiz girdileri listesi ya da açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinde yer verildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın incelenmesi neticesinde, isteklinin Y.23.014 poz nolu iş kalemi gibi bazı iş kalemlerine ilişkin açıklamayı Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklanan birim fiyatları kullanarak yaptığı, ancak hesap cetvelinde bu birim fiyatlara dahil olmayan nakliye masrafları ile ilgili ayrı bir iş kalemi oluşturmadığı görülmüştür. Örneğin Y.23.014 poz nolu iş kaleminin birim fiyatına bu iş kaleminde kullanılan nervürlü çeliğin zati bedeli dahil iken bunun nakliye giderinin dahil olmamasına rağmen istekli tarafından hesap cetvelinde söz konusu nakliye gideri için ayrı bir iş kalemi belirlenmediği ve bu gidere özel bir açıklama da yapılmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan istekli tarafından sunulan hesap cetveli icmalinde “teklif edilen kâr ve genel gider fiyatlara nakliyeler dâhil edilerek” hesaplandığı belirtilmiştir. Ancak nakliyelerin genel giderler içerisinde yer almaması ve bu giderlerin önemli bir maliyet bileşeni olması sebebi ile istekli tarafından her bir nakliye için öngörülen bedelin açıkça belirtilmesi ve gerektiğinde bu bedelin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak açıklanması gerekmekte olup bu giderlerin kâr ve genel giderler içerisine dâhil edildiği şeklindeki açıklamanın kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Dolayısı ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yukarıda belirtilen iş kalemlerinde kullanılan malzemelere ait nakliye giderlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca istekli tarafından kimi iş kalemlerine ilişkin analiz sunulduğu, bu analizlerde kullanılan malzeme bedellerinin proforma faturalar aracılığı ile açıklandığı, ancak söz konusu analizlerde malzemelerin nakliye giderlerine ilişkin bir girdi bulunmadığı gibi ilgili proforma faturalarda söz konusu malzemelerin şantiye teslimi olduğu dair bir ibarenin de bulunmadığı, dolayısı ile nakliye giderleri için söz konusu iş kalemlerinde yapılan açıklamaların da uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından nakliye giderlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak açıklama yapılmadığı, dolayısı ile açıklamasının yeterli olmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde 306 adet iş kaleminin bulunduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli Kazım Tuncay tarafından sunulan hesap cetvelinde de 306 adet iş kaleminin yer aldığı, bu nedenle idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki iş kalemi sayısı ile istekli tarafından hazırlanan hesap cetvelindeki iş kalemi sayısının tutarlı olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede istekli tarafından F.Z 02, F.Z 03, F.Z 04, F.Z 05, F.Z 07, F.Z 08, F.Z 09, F.Z 13, F.Z 18, F.Z 21, 18.233/7/ANL, 27.501/MK/ANL, MSB.414/A1/ANL. nolu iş kalemlerine ait analizlerin sunulduğu, bu analizlerin idarenin açıklama talep yazısı ekinde verilen analiz formatlarına uygun olduğu, söz konusu analizlerde girdi fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklanan rayiçler ile piyasadan alınan proforma faturalar aracılığı ile açıklandığı tespit edilmiştir.

Söz konusu proforma faturalar incelendiğinde, proforma faturalarda ilgili SMMM’nin kaşesi ve imzası ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde düzenlenen ilgili beyanın yer aldığı, dolayısı ile anılan maddeye bir aykırılığın söz konusu olmadığı,

Bu proforma faturalarda hangi ihale konusu iş için teklif verildiğinin belirtilmediği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nde proforma faturada ihale konusu işin belirtileceğine dair bir düzenlemenin bulunmaması sebebi ile bu hususun bir aykırılık oluşturmadığı,

Ayrıca proforma faturalarda teklif edilen ürünlerin teknik özelliklerine ayrıntılı olarak yer verilmediği, bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nde böyle bir şartın getirilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan istekli tarafından sunulan analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiçlerin kullanıldığı ancak söz konusu rayiçlere ilişkin olarak Tebliğ’in 45.1.6’ncı maddesinde bahsedilen listenin sunulmadığı görülmüşse de isteklinin analizlerinde söz konusu rayiçlerin hem poz numarasına hem de adına yer verdiği ve bu bilgiler üzerinden isteklinin teklif ettiği rayiçlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca açıklanan rayiçlere uygunluğunun incelenmesi mümkün bulunduğundan, söz konusu listenin sunulmamasının esasa etkili bir aykırılık oluşturmadığı görülmüştür.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analiz sunulması gereken iş kalemleri ile Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi çerçevesinde analiz sunulmasına gerek bulunmayan iş kalemlerini aynı listede gösterdiği tespit edilmiştir. Ancak bu şekilde sunulan liste Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre yapılacak incelemeye engel teşkil etmediğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajının idarenin metrajından 3 kalemde %10’dan daha fazla düşük olduğu tespit edilmiştir. İstikrar kazanmış Kurul kararlarına göre isteklinin metrajının idarenin metrajından %10 oranında veya daha fazla düşük olduğu durumlarda isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmemesi gerektiğinden anılan isteklinin açıklamasının bu yönü ile de yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İstekli tarafından sunulan analizlerde teklif edilen en düşük işçilik bedelinin 5,15 TL/saat, saatlik asgari ücretin ise 4,76 TL/saat olduğu dikkate alındığında isteklinin teklif ettiği işçilik ücretinin asgari ücretin altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, açıklama istenen ve nakliye kalemi içeren iş kalemlerine ilişkin nakliye analizlerini oluşturmadığı, çimento nakli, kum nakli, tuğla nakli, nervürlü çelik nakli ve sac nakli için herhangi bir bedel öngörmediği, nakliye bedelini kar ve genel giderler içerisinde kabul ederek bu bedele ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadığı, şeklindeki iddialarına yönelik olarak Kurul çoğunluğu tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iddia konusu iş kalemlerinde kullanılan malzemelere ait nakliye giderlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun açıklama yapılmadığı, ayrıca söz konusu istekli tarafından analiz sunulan iş kalemlerinin nakliye giderlerinin açıklanmadığı gerekçesiyle, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararın, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analiz sunulan iş kalemlerinde kullanılan malzeme bedellerinin proforma faturalar aracılığı ile açıklandığı, ancak söz konusu analizlerde malzemelerin nakliye giderlerine ilişkin bir girdi bulunmadığı gibi ilgili proforma faturalarda söz konusu malzemelerin şantiye teslimi olduğuna dair bir ibarenin de bulunmadığı, dolayısı ile nakliye giderleri için söz konusu iş kalemlerinde yapılan açıklamaların uygun olmadığına ilişkin kısmına katılmakla beraber, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden bir diğeri olarak belirtilen, söz konusu isteklinin Y.23.014 poz nolu iş kalemi gibi bazı iş kalemlerine ilişkin açıklamayı Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklanan birim fiyatları kullanarak yaptığı, ancak hesap cetvelinde bu birim fiyatlara dahil olmayan nakliye masrafları ile ilgili ayrı bir iş kalemi oluşturmadığı, nakliyelerin genel giderler içerisinde yer almaması ve bu giderlerin önemli bir maliyet bileşeni olması sebebi ile istekli tarafından her bir nakliye için öngörülen bedelin açıkça belirtilmesi ve gerektiğinde bu bedelin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak açıklanması gerekmekte olup bu giderlerin kâr ve genel giderler içerisine dâhil edildiği şeklindeki açıklamanın kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesi ile teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kısmına katılmıyorum.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5.’inci maddesinde;

“İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idarece, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısının ekinde “açıklama istenilen iş kalemleri listesi”, “açıklama istenilen analiz girdileri”, “açıklama istenilmeyen analiz girdileri”, ilgili özel iş kalemlerine ait 13 adet birim fiyat analiz formatına, ayrıca ikisi nakliye iş kalemine ilişkin olmak üzere 5 adet standart birim fiyat analiz formatına yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, iddia konusu iş kalemlerine ilişkin açıklamanın Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından açıklanan birim fiyatları kullanılarak yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tebliğ açıklamaları ile, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin, ön gördükleri birim fiyatları, kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullanarak açıklamaları durumunda analiz düzenleme zorunluluklarının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden gönderilen yazı ekinde yer alan nakliyeye ilişkin iki adet analiz formatının ihale konusu iş kapsamında yer alan birim fiyat poz numaralı iş kalemleri için değil, özel ve paçal iş kalemlerine ilişkin olarak düzenlendiği değerlendirilmektedir.

Bu durumda, analiz sunma zorunluluğu olmayan bir iş kalemi içerisinde yer alan analiz girdilerine ilişkin de bir açıklama yapılmasına gerek olmadığı ve idarece nakliye giderinin, açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde ayrı bir iş kalemi olarak belirtilmediği sürece, iddia konusu iş kalemleri içerisinde bir analiz girdisi olan nakliye gideri için ayrı bir iş kalemi gibi açıklama yapılmasına gerek olmadığı, kaldı ki, ihale dokümanı kapsamında bulunan birim fiyat tariflerinde, nakliyenin birim fiyat tutarına dahil olduğunun, yani birim fiyat poz numarası ile açıklama yapan isteklilerin o iş kaleminde yer alan girdiler için ayrıca nakliye gideri ön görmelerinin gerekmediğinin belirtildiği görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, Kurul çoğunluğunca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin kararın gerekçeleri arasında yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatları kullanarak açıkladığı iş kalemleri içerisindeki nakliye giderini Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak açıklamadığı kısmına katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi