KİK Kararı: 2014/UY.III-3213

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/062
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 19.09.2014
Karar No : 2014/UY.III-3213
BAŞVURU SAHİBİ:
Kin-Taş İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çankırı Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/50113 İhale Kayıt Numaralı "Çankırı İli Emniyet Müdürlüğü Ana Hizmet Binası İkmal İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Çankırı Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 03.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çankırı İli Emniyet Müdürlüğü Ana Hizmet Binası İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Kin-Taş İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi’nin 16.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 04.08.2014 tarih ve 24698 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2343 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye ait yaklaşık maliyetin 6.770.367,00 TL olduğu, sınır değerin ise 4.938.134,00 TL olarak belirlendiği, sınır değer altında teklif veren Genyap Mim. Müh. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den açıklama istenildiği, sorgulama sonucunda ihalenin adı geçen firma üzerine yapıldığı, kendilerinin ihaleye profosyonel firmalardan teklif alarak ve gerçek maliyetler üzerinden teklif verdikleri, ihaleye verdikleri teklifi esas alarak ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifini değerlendirdiklerinde işin yapılabilirliği konusunda tereddüde düştükleri,

1. İhale üzerinde bırakılan firmanın ihalede verdiği teklifin yaklaşık maliyete göre %27 oranında düşük olduğu, tüm iş kalemleri karsız fiyattan teklif edilse bile işe ait sözleşme, SGK, teknik personel ve diğer genel giderler ile birlikte bu oranın %32’lik bir kırıma denk geldiğini düşündükleri,

2. Bu kırım oranlarında firmaların genel olarak işçilik oranlarını düşürdüğü tespit edildiğinden sorgulamaya esas ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesinde yer almayan tüm işçilik analizlerinde 2014 yılı birinci dönem asgari saatlik işçi ücretinin altına inilip inilmediği, bu açıklama istenilmeyen analiz girdileri haricinde açıklama istenilen analiz girdilerinin liste halinde analizde belirttikleri fiyatları gösterir cetvelin sunulup sunulmadığı, sunuldu ise işçilik fiyatlarının asgari saatlik ücretin altında olup olmadığı konularında açıklayıcı bilgi verilmesi gerektiği,

3. Açıklama istenilen iş kalemleri listesinin işin %80’ine tekabül eden ve 76 adet iş kaleminden oluşan 62 adet resmi idarelerce yayımlanan pozlar ile 14 adet özel pozlardan oluşan iş kalemlerinde belirtilen metrajların idarece hazırlanan metrajlarla çok ciddi farklar olduğunu düşündükleri,

4. Açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinin düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenen ve proforma fatura ile oluşturulan analizlerde yeminli mali müşavir ve benzeri kişilerce onaylanan ve mükellefin yasal defterine dayalı Ek.06, Ek.07 gibi maliyet tespit cetvellerinin gerçeğe aykırı şekilde imzalandığı ve teklif veren firmaların en son vergi dönemi defter kayıtlarına uyulmadığı konularında ciddi tereddütler oluştuğu,

5. İşin özel kalemlerinden İNŞ.02, İNŞ.03, İNŞ.06, İNŞ.07, İNŞ.09 pozlarında istenilen özel kalem imalatlarının analizlerinde nakliye bedellerinin ilave edilip edilmediği, teklif edilen malzeme ile idarenin istediği malzeme teknik şartnamelerinin aynı olup olmadığı konularında tereddüt oluştuğu,

6. Elektrik ve makine imalatlarında istenilen özel kalemlerin teknik şartları incelendiğinde şartları taşıyan firmalardan teklif alınmış ve verilen teklifler ile bu imalatın %27 kırım yapan bir teklifle sağlanmasının mümkün olmadığı görülmüş ve aşırı düşük sorgulamaya gerçeği yansıtmayan proforma fatura konulduğu ve imzalayan SMMM veya muhasebecinin en son vergi dönemi defterlerinde maliyet tespit tutanaklarını hazırlamadan imzaladığı sonucuna varıldığından özel kalemlerin maliyet tespit cetvellerinin istenerek incelenmesi gerektiği,

7. 600-1108-1109 nolu pozun 77 kw scrool kompresörlü hava soğutmalı su soğutma grubu takılması pozunun açıklanmasının nasıl verildiği, eğer sadece Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim tariflerinden yararlanılarak analiz oluşturulması ile açıklama verilmiş ise doğru bir analiz hazırlanmamış olacağından bu pozu 600-1108 pozu ile 600-1109 pozundan yararlanarak hazırlandığından 77 kw’lik malzemenin özelleştirildiği, dolayısıyla bu poza proforma fatura hazırlanmasının zorunlu hale geldiği, bu poza ait proforma fatura ve şartlarının ne olduğu konusunda tereddütler oluştuğu,

Ayrıca yapılan tespitlerde istenilen özel kalemlerdeki malzemelerin teknik şartnamelerinin incelenmesi sonucunda elektrik kalemlerinden IP Telefon Santralinin teknik şartlarının Astra markalı Türkiye yetkili satıcısından aldıkları proforma fatura ile bu malzemenin 158.000,00 TL den aşağı bir fiyatta satılmasının mümkün olmadığı, açıklama veren firmanın bu malzemeye aldığı proforma fatura teklifinde fiyatının ne olduğu, alınan malzemenin teknik şartlarının karşılayıp karşılamadığı hususlarında tereddüde düştükleri,

Yine diğer özel kalem malzemelerinin teknik şartlarının idarece istenen malzemeler olmadığı konusunda da ciddi tereddütler oluştuğu, firmanın idarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelindeki metrajlarda kabul edilir miktarlardan aşağıya çekildiği düşüncesi hakim olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale Çankırı Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından yapılan “Çankırı İli Emniyet Müdürlüğü Ana Hizmet Binası İkmal İnşaatı” işidir. İhale konusu işe ait yaklaşık maliyeti idarece 6.770.367,51 TL olarak belirlenmiş olup, ihale komisyonunca yapılan hesaplama sonucunda aşırı düşük tekliflere ilişkin sınır değer tutarı 4.938,134, 63 TL olarak belirlenmiştir. İhale komisyonu teklif fiyatı bu tutarın (sınır değer) altında olan Hellan Ofis Mobilya İmalat Plastik İnşaat Dekorasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.- Şen-Ka Dekorasyon İnş. Emlak Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Adsızlar İnş. Yem. Otom. Tem. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Genyap Mimarlık Müh. ve İnş. San. Ltd. Şti. olmak üzere 3 istekliden açıklama istemiştir. Açıklama istenilen 3 istekliden ikisi açıklama sunmamış olup ihale komisyonunca bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasına, açıklama sunan Genyap Mimarlık Müh. ve İnş. San. Ltd. Şti.nin ise açıklamalarının uygun olduğuna ve ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

İdare tarafından toplam 76 iş kaleminden açıklama istenilmiş olup, açıklama istenilen iş kalemleri arasında özel pozlar bulunmaktadır. İdare tarafından açıklama talep edilen Hellan Ofis Mobilya İmalat Plastik İnşaat Dekorasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.- Şen-Ka Dekorasyon İnş. Emlak Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Adsızlar İnş. Yem. Otom. Tem. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Genyap Mimarlık Müh. ve İnş. San. Ltd. Şti.ne yazılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde açıklama istenilecek iş kalemleri arasında sayılan özel imalat kalemlerine ait analiz girdi ve miktarlarını gösteren analiz formatlarının isteklilere gönderilmediği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır…”açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, ihale konusu işte bulunan iş kalemlerinden, nitelik ve nicelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile birebir uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının idarece hazırlanması; ayrıca, özel poz no’lu iş kalemleri kapsamında yer alan girdilerin de göz önünde bulundurularak açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre idare tarafından oluşturulması, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin yeniden oluşturulması gerekmektedir.

Dolayısıyla, idare tarafından özel poz numaralı iş kalemleri ile sınırlı kalmak kaydıyla, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdilerinin ve miktarlarının neler olduğunun gösterildiği analiz formatlarının idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp daha önce sorgulamaya cevap vermeyenler dahil olmak üzere teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Untitled

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şeklindeki iddialarının incelenmesi neticesinde, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp daha önce sorgulamaya cevap vermeyenler dahil olmak üzere teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekçesiyle Kurul çoğunluğunca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, idare tarafından özel poz numaralı iş kalemleri ile sınırlı kalmak kaydıyla, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdilerinin ve miktarlarının neler olduğunun gösterildiği analiz formatlarının idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde isteklilere verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, idare tarafından toplam 76 iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenildiği, söz konusu iş kalemlerinden 6 iş kaleminin özel poz numaralı elektrik işleri, 2 iş kaleminin ise inşaat işlerine ilişkin olduğu, teklifleri aşırı düşük teklif olarak belirlenen 3 istekliden, ikisinin açıklama sunmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada, açıklama istenilen iş kalemleri için öngördüğü birim fiyatları, 61 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarını dayanak kullanarak, 10 iş kalemi için piyasadan fiyat teklifi alarak, 5 iş kalemi için ise analiz düzenleyerek açıkladığı ve yapılan açıklamaların idarece uygun görüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklaması idarece uygun bulunmuş olup, açıklama sunmayan istekliler tarafından da sorgulama işlemine yönelik uyuşmazlık çıkarılmamıştır. Dolayısıyla açıklama istenilen özel pozlarla ilgili girdi tür ve miktarlarını gösteren analizlerin verilmemiş olması, açıklama yapan istekli yönünden hak kaybına yol açmadığından, ayrıca bu açıklamaların Kurulca değerlendirilmesini engelleyen herhangi bir durum bulunmadığından, aşırı düşük teklif sorgulama aşamasındaki idare işlemlerinin sonuç olarak mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, itirazen şikayet başvurusundaki iddia konuları yönünden aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenerek bir karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle, Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi