KİK Kararı: 2014/UY.III-2712

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/050
Gündem No : 66
Karar Tarihi : 23.07.2014
Karar No : 2014/UY.III-2712
BAŞVURU SAHİBİ:
Mustafa Koç, 1593/1 SOKAK NO:30 D:9 MANSUROĞLU MAH. İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uygulama Ve Araştırma Hastanesi Yükseköğretim Kurumları Ege Üniversitesi, Ankara Cad. 35100 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/40525 İhale Kayıt Numaralı "Eü Hastanesi Merkez Mutfak Tadilat Ve Onarım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ege Üniversitesi Rektörlüğü Uygulama ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 09.05.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Ege Üniversitesi Hastanesi Merkez Mutfak Tadilat ve Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mustafa Koçnin 17.06.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.06.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2014tarih ve 20741sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2062sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı, uygun bulunmama gerekçesinin “Betonarme demiri yapılması”, “Seviye şapı yapılması C20 (helikopterli)”, “Alüminyum duvar koruma bantı 15 cm. yapılması”, “Alüminyum duvar koruma bantı 10 cm. yapılması”, “Asma tavan yapılması (clipin metal) 60x60 cm.” ve “Yer seramiği yapılması 240x240x14mm.(antrasit)” olmak üzere 6 iş kalemine ilişkin metrajların eksik hesaplanması olduğu, oysaki yaptıkları hesaplamalarda herhangi bir yanlışlığın bulunmadığı, bu durumun projenin incelenmesi neticesinde anlaşılabileceği, projede tadilat yapılacak alanın brüt 2.210 m² yazıldığı, metraj cetvelindeki bazı kalemlerin söz konusu brüt alandan fazla olmasının ve buna dayanılarak tekliflerinin geçersiz sayılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Yönetmeliğin zikredilen maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı; bu kapsamda anahtar teslimi götürü bedel işlerde teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin, ayrıca analiz girdi maliyetlerini tevsik eden belgelerin istenileceği, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanan düzenlemelerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi ve devamında “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Ege Üniversitesi Hastanesi Merkez Mutfak Tadilat ve Onarım İşi” olduğu, idarenin 16.05.2014 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif olarak belirlenen 5 istekliden tekliflerine ilişkin açıklamaları sunmalarının istenildiği, idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri için açıklama sunulmasının istenildiği, aynı yazı ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin ve örnek analiz formatının da belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi ve Detay Yal. İnş. Isıt. ve Soğ. Taah. Turz. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 2 isteklinin açıklama sunduğu, söz konusu isteklilerin açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı, ihalenin sınır değerin üstündeki ilk teklif sahibi Akd Proj. Dan. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararının incelenmesinden,

“Betonarme demiri yapılması” iş kalemine ilişkin idare metrajının 5.000,00 kg, başvuru sahibinin metrajının 4.250,00 kg olduğu, bu haliyle idarenin metrajı ile isteklinin metrajı arasında %15 oranında bir fark bulunduğu,

“Seviye şapı yapılması C20 (helikopterli)” iş kalemine ilişkin idare metrajının 2.750,00 m², başvuru sahibinin metrajının 2.100,00 m² olduğu, bu haliyle idarenin metrajı ile isteklinin metrajı arasında %23 oranında bir fark bulunduğu,

“Alüminyum duvar koruma bantı 15 cm. yapılması” iş kalemine ilişkin idare metrajının 700,00 m, başvuru sahibinin metrajının 600,00 m olduğu, bu haliyle idarenin metrajı ile isteklinin metrajı arasında %14 oranında bir fark bulunduğu,

“Alüminyum duvar koruma bantı 10 cm. yapılması” iş kalemine ilişkin idare metrajının 700,00 m, başvuru sahibinin metrajının 600,00 m olduğu, bu haliyle idarenin metrajı ile isteklinin metrajı arasında %14 oranında bir fark bulunduğu,

“Asma tavan yapılması (clipin metal) 60x60 cm.” iş kalemine ilişkin idare metrajının 2.700,00 m², başvuru sahibinin metrajının 2.100,00 m² olduğu, bu haliyle idarenin metrajı ile isteklinin metrajı arasında %22 oranında bir fark bulunduğu,

“Yer seramiği yapılması 240x240x14mm.(antrasit)” iş kalemine ilişkin idare metrajının 2.550,00 m², başvuru sahibinin metrajının 2.100,00 m² olduğu, bu haliyle idarenin metrajı ile isteklinin metrajı arasında %17 oranında bir fark bulunduğu,

Tespitleri yapılarak başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan bir ihalede, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi sebebiyle, isteklilerin tekliflerine esas metrajı, ihale dokümanı içerisinde verilen proje ve ekleri üzerinde yapılan hesaplamalara dayandırdığı, bu itibarla istekliler tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlarla bire bir uyuşmamasının ve isteklilerin birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin miktarların idarece tespit edilen miktarlardan düşük olabileceği gibi bazı imalat kalemlerine ilişkin miktarların idarece tespit edilen miktarlardan fazla olabileceği, dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan işlerde, idarece tespit edilen imalat miktarlarıyla isteklilerce tespit edilen imalat miktarları arasındaki fark işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilebilir bir teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda da %10’a kadar metraj farklılığının kabul edilebilir olduğu anlaşılmaktadır.

Metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerektiği, bununla birlikte, ihale komisyon kararından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bu oranların üzerinde metraj eksikliği bulunduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi