KİK Kararı: 2014/UY.III-2643

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/048
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 16.07.2014
Karar No : 2014/UY.III-2643
BAŞVURU SAHİBİ:
Bm Mavimak Enerji Ltd.Şti, N.TAŞ MAH. KALEMKAR SOK. NİŞANTAŞI SİTESİ 9/F KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfı, Valilik Binası Tevfikiye Cad KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/41668 İhale Kayıt Numaralı "880 Adet Sosyal Konut Ve Kapıcı Dairesi Doğalgazlı Bireysel Isınma Sistemine Dönüştürülmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı tarafından 06.05.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “880 Adet Sosyal Konut ve Kapıcı Dairesi Doğalgazlı Bireysel Isınma Sistemine Dönüştürülmesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak BM Mavimak Ener. Tek. Ölç. Sis. Isıt. Soğ. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.05.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.06.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.06.2014tarih ve 18567sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.06.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1902sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen üç isteklinin açıklamalarının mevzuata uygun hazırlanmadığı, şöyle ki;

- 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirlenmiş olan standartların ve kriterlerin sağlanmadığı,

- İsteklilerin açıklama yaparken kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladıkları birim fiyatları esas alması gerektiği, bunun haricindeki açıklamaların anılan Tebliğ’in 45’inci maddesi uyarınca belgelendirilmediği, icmal tablolarına ve hesap cetveline yer verilmediği,

- Açıklanması istenilen 192-013 poz numaralı iş kalemi için sunulan proforma faturalarda malzeme, işçilik ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken gösterilmediği, bu durumun aynı Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine aykırı olduğu,

- Kombi imalatına ilişkin olan söz konusu iş kalemi için malzeme ve işçilik bedelinin ayrı ayrı gösterildiği fiyat teklifinin alınması gerektiği,

- Yalnızca malzeme için teklif alınabileceği, ancak sadece işçilik için teklif alınmasının mümkün olmadığı, piyasadaki şirketlerce sadece kombi işçiliği yapılmadığı, malzeme ve işçilik birlikte olacak şekilde faaliyet gösterildiği, proforma fatura veren şirketin son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin yalnızca işçilik bazında çıkışı olamayacağı için maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının da bulunamayacağı, bu imalat kalemi için malzeme ve işçilik dâhil olacak şekilde alınacak teklif geçerli olamayacağından ve işçilik teklifine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenlenemeyeceğinden, bahse konu tutanaklar istenerek bu hususun da saptanması gerektiği, olmayan kayıtların teklifinin de olamayacağı ve uyumsuzluklar bulunduğunun açık olduğu, bu kapsamda ilgili meslek mensubundan tutanakların istenilerek kontrol edilmesini talep ettikleri,

- Sunulan proforma faturalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.2’nci maddesi çerçevesinde bulunması gereken ibarenin bulunmadığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmesi gerektiği halde düzenlenmediği, bu tutanakların son iki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarı belirlenmeden fiyat teklifi düzenlendiği, proforma faturalardaki birim fiyatların, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarları düzenlendikten sonra belirlenmesi gerekirken bu şekilde yapılmadığı, bu kapsamda ilgili meslek mensubundan tutanakların istenilerek kontrol edilmesini talep ettikleri,

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ilgili isteklilerin teklifinin reddedilerek ihalenin kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, aşırı düşük teklif sınır değeri 1.121.240,71 TL olarak hesaplanmış ve teklif bedeli bahse konu tutarın altında olan üç istekliden 07.05.2014 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, 192-013 poz numaralı iş kalemi açıklama istenilecek kalem olarak belirtilmiş, üç isteklinin de açıklamaları uygun görülerek ihale sonuçlandırılmıştır.

İdarece gönderilen belgeler incelendiğinde, sıralı iş kalemleri listesinin oluşturulduğu ve 192-013 poz numaralı, “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h’lik hermetik, elektronik” adlı iş kaleminin, ihale konusu iş içerisindeki oranının %84,052 olduğu tespit edilerek, yalnızca bu iş kalemine ilişkin açıklama istenilmesine karar verildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklamalarına yer verilmiştir.

1 ) Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları çerçevesinde iddia edilen hususlar bakımından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Rahime Keskin’in aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anahtar teslimi götürü bedel teklife ilişkin olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerinin tamamının bulunduğu,

Açıklanması istenilen 192-013 poz numaralı ve “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h’lik hermetik, elektronik” adlı kalorifer tesisatı iş kalemine ilişkin olarak, anılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine uygun şekilde malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapıldığı,

Malzeme bedelinin belgelendirilmesi amacıyla “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) 20.000 kcal/h’lik hermetik, elektronik” fiyatı ve malzemenin Teknik Şartname’ye uygun olduğuna ilişkin beyan içeren proforma fatura sunulduğu, proforma faturanın anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine uygun şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek ilgili meslek mensubunca imzalandığı ve kaşelendiği (Teknik Şartname’de kombi kapasitesinin 15.000-20.000 kcal/h arasında olabileceği belirtildiğinden 20.000 kcal/h’lik kombi de Teknik Şartname’yi karşılamaktadır.) ,

Montaj bedeline ilişkin olarak ise, açıklama istenilen 192-013 poz numaralı iş kalemindeki malzemeden daha üstün özellikteki ve ihale konusu işin Teknik Şartnamesi’ne uygun malzemenin temini ve montajını içeren, 192-004 poz numaralı ve “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 20.000 kcal/h’lik hermetik, elektronik” adlı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2014 yılı montaj fiyatı olan 118,00 TL’nin (%25 kâr ve genel giderler hariç 94,40 TL) dikkate alındığı, bu şekildeki açıklamanın da anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olduğu tespit edilmiş (istekli tarafından teklif edilen 20.000 kcal/h’lik malzemeye karşılık gelen birim fiyat kullanıldığından, kaldı ki istekli tarafından öngörülen fiyat, açıklanması istenilen 192-013 poz numaralı iş kalemine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 yılı montaj fiyatı olan %25 oranında kâr ve genel giderler hariç 82,40 TL’den yüksek olduğundan, açıklama yeterlidir.) ve bu hususlar çerçevesinde adı geçen isteklinin açıklamalarında herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Aynı Tebliğ açıklamaları çerçevesinde iddia edilen hususlar bakımından ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Ali Harun Cengiz’in aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anahtar teslimi götürü bedel teklife ilişkin olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerinin tamamının bulunduğu,

Açıklanması istenilen 192-013 poz numaralı ve “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h’lik hermetik, elektronik” adlı kalorifer tesisatı iş kalemine ilişkin olarak, anılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine uygun şekilde malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapıldığı,

Malzeme bedelinin belgelendirilmesi amacıyla “poz no: 192-013 kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h hermetik, elektronik” fiyatı içeren proforma fatura sunulduğu, proforma faturanın anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine uygun şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek ilgili meslek mensubunca imzalandığı ve kaşelendiği,

Montaj bedeline ilişkin olarak ise, 192-013 poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2014 yılı montaj fiyatı olan 103,00 TL’nin (%25 kâr ve genel giderler hariç 82,40 TL) dikkate alındığı, bu şekildeki açıklamanın da anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olduğu tespit edilmiş ve bu hususlar çerçevesinde adı geçen isteklinin açıklamalarında herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

3 ) Aktarılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde iddia edilen hususlar bakımından ekonomik açıdan üçüncü en avantajlı teklif sahibi Haluk Yılmaz’ın aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anahtar teslimi götürü bedel teklife ilişkin olarak toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, hesap cetvelinde ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerinin tamamının bulunduğu,

Açıklanması istenilen 192-013 poz numaralı ve “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h’lik hermetik, elektronik” adlı kalorifer tesisatı iş kalemine ilişkin olarak analiz sunulduğu, analizde anılan Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine uygun şekilde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği ve fazladan işçiliğe ilişkin bazı analiz girdilerine de yer verildiği,

Malzeme bedelinin belgelendirilmesi amacıyla “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h hermetik (hermetik baca seti dâhil)” fiyatı içeren proforma fatura sunulduğu, proforma faturanın anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine uygun şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek ilgili meslek mensubunca imzalandığı ve kaşelendiği,

Montaj bedeline ilişkin olarak ise, “kombi (doğalgaz ve LPG yakıtlı) min 15.000 kcal/h hermetik (hermetik baca seti dâhil) montaj bedeli” için fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin anılan Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesine uygun şekilde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verilerek ilgili meslek mensubunca imzalandığı ve kaşelendiği, öte yandan söz konusu fiyat teklifinde 103,00 TL birim fiyat belirtildiği, bu kapsamda isteklinin montaj fiyatı olarak öngördüğü tutar, 192-013 poz numaralı iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2014 yılı montaj fiyatı olan 103,00 TL’ye (%25 kâr ve genel giderler dâhil) eşit olduğundan, fiyat teklifi olmasa dâhi bu şekildeki açıklamanın anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olacağı tespit edilmiş ve bu hususlar çerçevesinde adı geçen isteklinin açıklamalarında herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin ilgili isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan proforma faturalara/fiyat tekliflerine ilişkin maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi talebine ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, gerekli görülmesi halinde ihale komisyonu tarafından proforma faturaların/fiyat tekliflerinin eki maliyet/satış tutarı tespit tutanakları istenebilecek, söz konusu belgeler arasında uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda ilgili isteklinin teklifi reddedilerek gerekiyorsa ilgili bildirimler yapılacak, böyle bir uyumsuzluk tespit edilmediği halde ise salt proforma faturalarda yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı gerekçesiyle isteklinin teklifi reddedilmeyecektir.

Bu kapsamda, idarece ilgili isteklilerin sunmuş olduğu proforma faturalardaki/fiyat tekliflerindeki birim fiyatların makul bulunarak söz konusu tutanakların istenilmediği, bu doğrultuda da söz konusu belgeler şekil bakımından mevzuata uygun görülerek, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunduğu, bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gerekli görülmesi halinde istenilmesinin öngörüldüğü, öte yandan 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı Kanun’a ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, başvuru sahibi tarafından ise iddiayı destekleyici herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı hususları dikkate alınarak, bahse konu belgelerin kapsamındaki birim fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespiti de açık bir şekilde yapılamadığından bu konuda daha ayrıntılı bir incelemeye gerek görülmemiştir.

Öte yandan, şikâyetçinin tutanakların istenilmesi talebine gerekçe olarak, açıklama istenilen iş kalemi bakımından malzeme ve işçilik dâhil olacak şekilde teklif alınmasının ve buna ilişkin tutanak düzenlenmesinin mümkün olmadığı hususlarının belirtildiği, hâlbuki açıklama sunan istekliler tarafından malzeme ve montaj fiyatları için ayrı ayrı açıklama yapıldığı, iki maliyet bileşeni bir arada olacak şekilde fiyat teklifi sunulmadığı da tespit edilen diğer bir husustur.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi