KİK Kararı: 2014/UY.III-2283

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/038
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 04.06.2014
Karar No : 2014/UY.III-2283
BAŞVURU SAHİBİ:
Oto Turgay Mak. Müh. Oto. Lpg. Mon. Tek. Bak. Onar. Ser. Nak. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., YENİ SANAYİ SİTESİ D/1 BLOK NO: 70 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Batman İl Jandarma Komutanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/32297 İhale Kayıt Numaralı "Batman-Sason 7'Nci Jandarma Komando Tabur Komutanlığı Güneş Enerjisi Sistemi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Batman İl Jandarma Komutanlığıtarafından 27.03.2014tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Batman-Sason 7'nci Jandarma Komando Tabur Komutanlığı Güneş Enerjisi Sistemi” ihalesine ilişkin olarak Oto Turgay Mak. Müh. Oto. Lpg. Mon. Tek. Bak. Onar. Ser. Nak. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.04.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 12.05.2014tarih ve 15229sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.05.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/1637sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, analizlere dayanak teşkil etmesi amacıyla sunmuş olduğu bilgi ve belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan düzenlemelere uygun olmadığı, imalat kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan birim fiyatların, malzemeye ilişkin alınan fiyat teklifleri ile işçilik ücretlerinin uygun olmadığı, malzeme fiyatlarını tevsiken sunulan belgelerin meslek mensubunca onaylanmadığı, belgelere dayanılmaksızın hazırlanan açıklamaların kabul edilmemesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı “ Batman-Sason 7'nci Jandarma Komando Tabur Komutanlığı Güneş Enerjisi Sistemi ” olarak yer almakta olup, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalede anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınacağı düzenlenmiştir.

Beş adet dokümanın satın alındığı ihaleye üç isteklinin teklif sunduğu, bir isteklinin teklifinin, sunmuş olduğu geçici teminat miktarının yetersiz olması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklif tutarı sınır değerin altında kalan Mehmet Zeki Alan - Alan Ticaret’in aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların kabul edilerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. ” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamalarından, ihale komisyonunca, sıralı iş kalemleri/grupları listesi kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirleneceği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların teklifleri sınır değerin altında olan isteklilerden yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde yaklaşık maliyetin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı inşaat tesisat birim fiyatları kullanılarak hesaplandığı, sıralı iş kalemleri/grupları listesinin, açıklama istenecek iş kalemleri/grupları listesinin, açıklama istenilmeyecek iş kalemleri/grupları listesinin oluşturulduğu, ancak açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin oluşturulmadığı görülmüştür. Mezkûr liste dikkate alındığında “110-710, 110-619/5, Y.23.176, Y.15.001/1A” poz numaralı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturduğu anlaşılmıştır.

İhaleye verilen geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama neticesinde sınır değer 68.172,46 TL olarak tespit edilmiş olup, bu tutarın altında teklif veren Mehmet Zeki Alan - Alan Ticaret’ten 27.03.2014 ve 01.04.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının talep edildiği, 27.03.2014 tarihli sorgulama yazısında, teklifi oluşturan bileşenler ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan hususlar doğrultusunda açıklama yapılmasının belirtildiği, 01.04.2014 tarihli sorgulama yazısında ise ilk sorgulama kapsamında sunulan proforma faturaların meslek mensubu onayını ihtiva etmemesi sebebiyle eksikliklerinin tamamlanarak açıklama sunulmasının belirtildiği, her iki sorgulama yazısı içeriğinde ve ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi” ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi”ne yer verilmediği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için öncelikle, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin idarece yapılacak işlemlerin mevzuata uygun şekilde yapılmış olması ve isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yine mevzuata uygun şekilde açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtilmiş olması gerekmektedir. Başvuruya konu ihalede idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklinin hangi iş kalemleri/grupları ile hangi girdiler esasında sorgulamaya tabi tutulacağına ilişkin işlemlerin yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediği görülmüş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklama istenecek iş kalemleri/grupları ile analiz girdilerine açıklama yazısında yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan idare tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu açıklamalarda yer alan eksiklikler sebebiyle ikinci bir sorgulama yapıldığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmakla birlikte, bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasının ancak bu eksikliklerin teklif kapsamında sunulan belgelerde ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması halinde mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığa konu ihalede, idare tarafından tamamlatılmasının talep edildiği eksikliklerin, teklif kapsamında sunulan belgelerde değil, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde mevcut olduğu, ayrıca söz konusu eksikliklerin belgenin geçerliliğini doğrudan etkileyen meslek mensubu onayı olduğu göz önüne alındığında, bu eksikliklerin belgelerin geçerliliğini doğrudan etkileyen eksiklikler olduğu, bu nedenle eksikliklerin tamamlatılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde “açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/grupları” ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi”ne yer verilerek açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi