KİK Kararı: 2014/UY.III-2166

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/037
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 26.05.2014
Karar No : 2014/UY.III-2166
BAŞVURU SAHİBİ:
Salinis.P.A-Impregılo S.P.A.-Taşyapı İnş.Taah.San.Ve Tic.A.Ş. (19.03.2014 tarih ve 2014/M.K.-128 sayılı Kurul Kararı), SÜLEYMAN SEBA CAD. NO:82 DAİRE:5/6 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
D.S.İ -12.Bölge Müdürlüğü- Kayseri, Sanayı Mahallesı Osman Kavuncu Caddesı 38060 KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/160620 İhale Kayıt Numaralı "Develi 2. Merhale Projesi Develi Ovası Sol Sahil Sulamaları İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 12.Bölge Müdürlüğütarafından 27.03.2013tarihinde belli istekliler arasında ihale usulüile yapılan “Develi 2. Merhale Projesi Develi Ovası Sol Sahil Sulamaları İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Salini S.p.A - Impregılo S.p.A.- Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 25.10.2013 tarihli ve 2013/UY.IV-4068 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Ankara 18. İdare Mahkemesine açtığı davada 28.01.2014 tarih ve E:2013/1550 sayılı “yürütmenin durdurulması” yönünde alınan karar uyarınca, başvuru sahibinin 08.10.2013 tarih ve 31450 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2013 tarihli itirazen şikâyet başvurusu esastan incelenmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3602-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,aşırı düşük teklif açıklamalarındaki DSL-002 poz no.lu, DSL-003 poz no.lu, DSL-004 poz no.lu, DSL-STBLZ poz no.lu, DSL-CESDMR poz no.lu ve DSL-KAZINAK poz no.lu iş kalemlerinin içeriklerinin başka poz no.lu iş kalemleri içerisinde DSİ 2012 yılı birim fiyatları dikkate alınarak belirtilmesi ve sunulan proforma faturaların ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının yer alması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, ayrıca iş ortaklıklarının güçlü mali yapısı, sektör geçmişi ve imkanları ile teklif edilen bedelin arkasında oldukları, ödenek imkanlarına bakılmaksızın işi en kısa sürede tamamlayabilecekleri, 11.896.741,34 TL gibi oldukça yüksek bir bedel farkı ve kamu aleyhine bir durum ile ihalenin sonuçlandırılması durumu ortaya çıktığı gibi alternatifi olmayan bir teklifle ihalenin sonuçlanmasının söz konusu olduğu, tekliflerinin tekrar değerlendirmeye alınarak iş ortaklıklarının mağduriyetinin ortadan kaldırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 19.09.2013tarihinde Kuruma doğrudan başvuruda bulunması üzerine İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bu şikâyet başvurusunun idareye 19.09.2013 tarih ve 1515 sayılı yazının ekinde Kurum tarafından faksla ve iadeli taahhhütlü posta yoluyla gönderildiği, Kurumun söz konusu yazısının ve eklerinin faksının idarenin kayıtlarına alınmadığı ve ıslak imzalı halinin ise 24.09.2013 tarihinde idarenin kayıtlarına alındığının idarenin 10.10.2013 tarih ve 610263 sayılı yazısında belirtildiği, Kurumca idareye gönderilen söz konusu şikâyet başvurusunun idare tarafından 27.09.2013 tarihli yazı ile uygun bulunmadığı ve başvuru sahibinin 08.10.2013 tarihinde yaptığı itirazen şikâyet başvurusunda idarenin cevabının 02.10.2013 tarihinde tebellüğ edildiğinin belirtildiği,

Bu itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 25.10.2013 tarihli ve 2013/UY.IV-4068 sayılı Kurul kararında “ İdarenin 09.10.2013 tarihli ve 1609 sayılı yazımıza verdiği 10.10.2013 tarihli ve 610263 sayılı ve faks yoluyla gönderdiği cevap yazısı ve başvuru sahibinin Kuruma yaptığı 18.09.2013 ve 08.10.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurularının incelenmesi sonucunda; 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 10.09.2013 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken doğrudan Kuruma başvuran Salini S.p.A. - İmpregilo S.p.A. - Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın 18.09.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan şikâyet başvurusunun, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere Kurumun 19.09.2013 tarihli ve 1515-17046 sayılı yazının 24.09.2013 tarih ve 274592 sayı ile idare kayıtlarına alındığı, 27.09.2013 tarihinde idarenin işlem tesis ettiği, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin beşinci fıkrası gereğince şikayet dilekçesinin idare kayıtlarına alındığı tarih başvuru tarihi olarak kabul edildiğinden, Kurum yazısının idare kayıtlarına alındığı tarih itibariyle 10 (on) günlük idareye şikayet başvuru süresinin dolduğu, ayrıca başvuru sahibinin 07.10.2013 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, anılan başvuru tarihi itibariyle de 10 (on) günlük idareye şikayet süresinin geçtiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir. ” gerekçesi belirtilerek başvurunun reddine karar verildiği,

Daha sonra, Salinis S.p.A tarafından yukarıda anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan dava neticesinde, Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 28.01.2014 tarihli ve E:2013/1550 sayılı kararında “ …Olayda; davacıya 10.09.2013 tarihinde tebliğ edilen ve davacı şirketin aşırı düşük; açıklaması yeterli görülmeyerek reddine ilişkin 03.09.2013 tarih ve 1625 sayılı işlemde, karara karşı başvuru mercii ve süresi açıkça belirtilmeksizin yalnızca 4734 sayılı Kanun'un 55. maddesi uyarınca şikayet başvurusunda bulunulabileceğinin yazıldığı, ayrıca Kamu ihale Kurumuna; tebliğden itibaren 10 günlük başvuru süresi içerisinde kalan 18.09.2013 tarihinde yapılan başvurunun, Kurum tarafından 19.09.2013 tarih ve 1515 sayılı üst yazıya eklenerek faks yoluyla ihaleyi yapan idareye gönderildiği, kendisinin bilgisine girmesine karşın üst yazının idare kayıtlarına alınmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda ise, davacı şirketin aşırı düşük açıklaması yeterli görülmeyerek reddine ilişkin 03.09.2013 tarih ve 1625 sayılı işlemde, karara karşı başvuru mercii ve süresi açıkça belirtilmeksizin yalnızca 4734 sayılı Kanun'un 55. maddesi uyarınca şikâyet başvurusunda bulunulabileceğinin belirtilmiş olması Anayasanın 40 ncı maddesinin ikinci fıkrasına ilişkin gerekçesinde de belirtildiği gibi bir çok özel özel düzenlemenin yer aldığı son derece karışık olan mevzuat karşısında bireylerin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından öngörülen zorunluluğa uyulmadığını göstermekte, dolayısıyla, Anayasanın 36 ncı maddesinde öngörülen hak arama hürriyetini sınırlayıcı bir sonuç doğurmakta ve Anayasanın temel hak ve hürriyetlerin korunmasını düzenleyen 40 ncı maddesine açıkça aykırılık oluşturmaktadır.

Bu nedenle, özel yasasında yer alan düzenleme gereği tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde kararı veren idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gereken, davacı şirketin aşırı düşük açıklaması yeterli görülmeyerek reddine ilişkin 03.09.2013 tarih ve 1625 sayılı işlemde bu bilgiye yer verilmemiş olduğundan, şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddedilmesinde anılan Anayasa hükmü karşısında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Kaldı ki davacı şirketin doğrudan yaptığı itirazen şikâyet başvurusunun faks yolu ile Kamu ihale Kurumu tarafından ihaleyi yapan idareye 10 günlük itiraz süresi içerisinde iletildiği halde idare tarafından evrak kaydının yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhale süreci devam ettiğinden davacı şirket açısından telafisi güç ve imkansız zararlar oluşacağı muhakkaktır… ” gerekçesi belirtilerek 25.10.2013 tarihli ve 2013/UY.IV-4068 sayılı Kurul kararının yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği,

Anılan Mahkeme kararının icaplarına göre işlem tesis eden Kamu İhale Kurulu’nun 19.03.2014 tarihli ve 2014/MK-128 sayılı kararında itirazen şikâyete konu hususta esasın incelenmesine geçilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin idare tarafından verilen cevap yazısında “ İş ortaklığınızın, aşırı düşük teklif savunma için verdiği 02.08.2013 tarih ve 228809 sayılı açıklama ile Kamu İhale Kurumuna vermiş olduğunuz şikâyet dilekçesi incelendiğinde, idarece savunma istenen 28 adet poza verilen savunma ile şikâyetteki hususların aynı olduğu görülmektedir.

İdaremizce, aşırı düşük teklif savunmanız ve şikâyet dilekçesinde belirtilen hususlar, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci, Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddelerine göre incelenerek değerlendirilmiştir. Aşırı düşük teklif savunmanın mevzuatın hangi hususlarına uygun olmadığı gerekçeleriyle birlikte hem 03.09.2013 tarih ve 520632-1625 sayılı yazımızda hem de yazı ekinde gönderilen düzeltilmiş ihale komisyon kararında açıkça belirtilmiştir.

Aşırı düşük teklif savunmanız, düzeltilmiş ihale komisyon kararında da belirtildiği üzere tamamının imzasız, kaşesiz ve mühürsüz olması, proforma faturalar üzerinde Genel Tebliğ’in 45.1.13.1 maddesinde belirtilen hususların yer almaması, açıklamalarda kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarından faydalanılan birim fiyatların Tebliğin 45.1.5. maddesine göre liste halinde sunulmaması, yapılan açıklamaların Tebliğ’in 45.1.3 – 45.1.13. maddelerine, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına, teknik şartnamelere ve analiz formatına uygun olmadığı tespit edildiğinden dolayı, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci, Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı ve KİK Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki hükümlerine göre reddedilmiştir.

Şikâyet başvurunuz üzerine yapılan değerlendirmede, düzeltilmiş ihale komisyon kararında belirtilen hususların haricinde açıklama yapılması istenen ve işin %17,03’ünü oluşturan aşağıdaki iş kalemlerine:

• DSL-002 Borularda Yastık Tabakası Dolgusu Yapılması pozu miktarının 164.028,025

m3 olduğu ve bu poza iş ortaklığınızın 0,01 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği,

• DSL-003 CTP ve Çelik Borularda Gömlek Tabakası Dolgusu Yapılması pozu

Miktarının 428.054,370 m3 olduğu ve bu poza iş ortaklığınızın 0,01 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği,

• DSL-004 Borularda Gömlek ve Üst Dolgu Tabakası Yapılması pozu miktarının

1.050.585,258 m3 olduğu ve bu poza iş ortaklığınızın 0,01 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği,

4- DSL-STBLZ Stabilize Yapılması pozu miktarının 377.500,00 m3 olduğu ve bu poza iş ortaklığınızın 0,01 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği,

• DSL-CESDMR Çeşitli Demir İşleri Yapılması pozu miktarının 649.760,00 kg olduğu

ve bu poza iş ortaklığınızın 0,01 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği,

• DSL-KAZINAK Artan kazı nakli L=2 km pozu miktarının 1.247.710,00 m3 olduğu ve

bu poza iş ortaklığınızın 0,24 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği görülmektedir.

Teklif edilen bu birim fiyatların, DSL-002, DSL-003, DSL-004, DSL-STBLZ, DSL-CESDMR ve DSL-KAZINAK pozu imalatlarındaki işçilik ücretlerini dahi karşılamadığı görülmektedir.

…

Ayrıca, savunma yapılması istenen DSL-BETON “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere hazırlanan her basınç ve sınıfta beton ve/veya betonarme betonu yapılması” pozu açıklamaları incelendiğinde, firmanızın bu poza 141,42 TL/m3 birim fiyat teklif ettiği ve analizdeki kârsız fiyatı 136,69 TL olarak oluşturduğu, bu fiyata kâr ve genel giderler karşılığı olarak 4,73 TL/m3 bedel konduğu ve savunmanın bu şekilde yapıldığı görülmektedir.

DSL-BETON pozunda açıklama yapılması istenen, beton akışkanlaştırıcı yüksek mukavemet katkısı (sıvı) süper akışkanlaştırıcı miktarının savunmada beton fiyatına dâhil olduğu görülmektedir. Yaklaşık maliyette katkı miktarı 3,04 kg/m3 olarak hesaplanmış iken, savunmanız eki maliyet hesaplarında bu miktarın 2,00 kg/m3 olduğu görülmektedir. Beton imalatında kullanılması gereken beton katkı maddesinin %34 oranında eksik hesaplandığı ve bu miktarın yaklaşık maliyette hesaplanan miktara göre makul olmadığı görülmektedir.” hususu yer almaktadır.

DSL-BETON pozunda açıklama yapılması istenen Taze Beton Nakli’ne iş ortaklığınız savunmasında;

Poz no

Yapılan İşin Cinsi

Birim

Miktarı

Birim Fiyatı (TL)

Tutarı

Açıklama

…

…

…

…

…

…

…

07.D/3

Beton nakli (M:30 d:1)

Ton

2,40

12,28

DSİ 2012 yılı B.F. Cetveli (Kârsız)

…

…

…

…

…

…

…

Şeklinde açıklama yaptığı ve tutar kısmına (2,40 ton/m3*12,28 TL/ton) = 29,47 TL/m3 çarpımı yazmadığı görülmektedir. 12,28 TL birim fiyatın, DSİ 2012 yılı Birim Fiyat Cetvelinde yer alan 07.006 pozundaki F=(0,154xM+2,2)AxB =[(0,154x30+2,2)1x2,2]/1,25=12,28 TL/ton formülü kullanılarak hesaplandığı görülmektedir.

Açıklama yapılması istenen Taze Beton Nakli pozunda hesaplanan kârsız fiyat, miktarla çarpıldığında tutarın (2,40 ton/m3*12,28 TL/ton) = 29,47 TL/m3 olduğu ve bu fiyatın analizde oluşturulan kârsız 136,69 TL/m3 fiyata ilave edildiğinde, DSL-BETON pozu imalatına ait birim fiyatının 136,69+29,47 =166,16 TL/m3 olduğu görülmektedir.

…

Dolayısıyla yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne göre DSL-BETON pozuna ait birim fiyatın oluşturulamadığı görülmektedir… ” hususu yer almaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibi Salini S.p.A - Impregılo S.p.A.- Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, bu aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri ve analizlerinin yer aldığı, bu analizlerde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek girdilerin bulunduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki tüm belgelerin imzasız, kaşesiz ve mühürsüz olduğu, bazı iş kalemlerinin birim fiyatlarının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2012 yılına ait birim fiyatlardan yüksek bir oranda tenzilat yapılarak belirlendiği, bazı iş kalemlerine ilişkin sunulan proforma faturalara Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından ibare düşülerek onaylanmadığı ve bazı iş kalemlerinin birim fiyat tariflerine ve idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ncı maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale konusu yapımyönteminin ekonomik olması, ihale konusu işteseçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde;

Başvuru sahibinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde genel olarak değişik çaplarda boru temini girdileri ve diğer malzemeler için piyasadan proforma fatura almak suretiyle açıklama yaptığı ve sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından ibare düşülerek onaylanmadığı,

Aşırı düşük teklif açıklamasında tüm belgelerde başvuru sahibi ortak girişimdeki firmaların imza, kaşe ve mühürlerinin yer almadığı,

Açıklama istenilen DSL-002 poz no.lu ve “Borularda Yastık Tabakası Dolgusu Yapılması” isimli iş kalemi, DSL-003 poz no.lu ve “CTP ve Çelik Borularda Gömlek Tabakası Dolgusu Yapılması” isimli iş kalemi, DSL-004 poz no.lu ve “Borularda Gömlek ve Üst Dolgu Tabakası Yapılması” isimli iş kalemi, DSL-STBLZ poz no.lu ve “Stabilize Yapılması” isimli iş kalemi, DSL-CESDMR poz no.lu ve “Çeşitli Demir İşleri Yapılması” isimli iş kalemi için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 2012 yılı birim fiyatlarının alınmasına karşın, bu iş kalemlerinin toplam birim fiyatlarında tenzilat uygulanarak bu iş kalemlerinin toplam birim fiyatlarının 0,01 TL olarak belirlendiği, ayrıca DSL-KAZINAK poz no.lu iş kaleminin analizinde 0,24 TL toplam birim fiyatın belirlendiği,

Açıklama istenilen DSL-Beton poz no.lu ve “Her türlü inşaat ve imalatta kullanılmak üzere hazırlanan her basınç ve sınıfta beton ve/veya betonarme betonu yapılması” isimli iş kaleminin içerisindeki 07.D/3 poz no.lu ve “Beton nakli” isimli alt iş kalemi girdisinin toplam tutarının (29,47 TL) belirtilmediği, bu nedenle DSL-Beton poz no.lu iş kaleminin toplam birim fiyatının 166,16 TL olarak hesaplaması gerekirken 136,69 TL olarak hesaplandığı,

Açıklama istenilen DSL-Beton poz no.lu iş kaleminin analiz girdilerinden biri olan beton akışkanlaştırıcısının miktarı ve birim fiyatının analizde yer almadığı, bununla birlikte DSL-Beton poz no.lu iş kalemindeki BS 16 hazır beton, BS 20 hazır beton ve BS 25 hazır beton için proforma fatura alınan Özen Hafriyat Tic. Ltd. Şti.ne ait kapasite raporunun ekinde hazır beton bileşimi içerisinde bu akışkanlaştırıcı miktarının 2 kg/m3 olarak hesaplandığı, ancak yaklaşık maliyet hesaplaması içerisinde yer alan DSL-Beton poz no.lu iş kaleminin analizinde bu akışkanlaştırıcının miktarının 3,04 kg/m3 olarak hesaplandığı,

Açıklama istenilen DSL-10-630 poz no.lu, DSL-10-710 poz no.lu, DSL-12,5-710 poz no.lu, DSL-10-800 poz no.lu, DSL-10-1000 poz no.lu, DSL-10-1200 poz no.lu, DSL-16-1500 poz no.lu, DSL-10-1700 poz no.lu, DSL-16-1700 poz no.lu, DSL-16-1800 poz no.lu, DSL-10-2000 poz no.lu, DSL-16-2000 poz no.lu, DSL-16-2500 poz no.lu, DSL-16-2800 poz no.lu iş kalemlerine ait birim fiyat tariflerinde boru hendek kazısı yapılması ve kazının nakli, yastık, gömlek ve üst dolgularının yapılmasının bu iş kalemlerinin birim fiyatlarına dahil olmadığının belirtilmesine karşın, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki söz konusu iş kalemlerinin analizlerinde boru hendek kazısı yapılması ve kazının nakli, yastık, gömlek ve üst dolgularının yapılması alt iş kalemlerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir …” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki DSL-002 poz no.lu, DSL-003 poz no.lu, DSL-004 poz no.lu, DSL-STBLZ poz no.lu, DSL-CESDMR poz no.lu iş kalemleri için 0,01 TL toplam birim fiyat ve DSL-KAZINAK poz no.lu iş kalemi için ise 0,24 TL toplam birim fiyatın öngörülmesi nedeniyle bu bedellerin işçilik maliyetlerini bile karşılamadığı gerekçesinin idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmama gerekçelerinden birisi olarak belirlendiği, ancak idarece söz konusu iş kalemleri ayrı bir iş kalemi olarak belirtilmesine rağmen başvuru sahibi tarafından DSL-10-630 poz no.lu, DSL-10-710 poz no.lu, DSL-12,5-710 poz no.lu, DSL-10-800 poz no.lu, DSL-10-1000 poz no.lu, DSL-10-1200 poz no.lu, DSL-16-1500 poz no.lu, DSL-10-1700 poz no.lu, DSL-16-1700 poz no.lu, DSL-16-1800 poz no.lu, DSL-10-2000 poz no.lu, DSL-16-2000 poz no.lu, DSL-16-2500 poz no.lu, DSL-16-2800 poz no.lu, DSL-KAZI poz no.lu iş kalemlerinin her biri içerisine DSL-002 poz no.lu, DSL-003 poz no.lu, DSL-004 poz no.lu, DSL-STBLZ poz no.lu, DSL-CESDMR poz no.lu ve DSL-KAZINAK iş kalemleri dahil edilerek diğer iş kalemlerindeki analizlerin oluşturulduğu, dolayısıyla DSL-002 poz no.lu, DSL-003 poz no.lu, DSL-004 poz no.lu, DSL-STBLZ poz no.lu, DSL-CESDMR poz no.lu ve DSL-KAZINAK poz no.lu iş kalemlerine ilişkin fiyatlandırmanın her bir çapta boru analizlerinde yer aldığı anlaşılmıştır. Ayrıca, bu analizlerin içerisinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 2012 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı görüldüğünden idarenin bu iş kalemlerine ilişkin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını yeterli görmemesi yerinde bulunmamıştır.

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamasındaki belgelerin sunuluş şekline yönelik mevzuatta herhangi bir düzenlemenin yer almaması nedeniyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki tüm belgelerde başvuru sahibi ortak girişimdeki firmaların imza, kaşe ve mühürlerinin bulunmadığı gerekçesiyle idare tarafından bu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmemesi uygun bulunmamıştır.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin sunduğu proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından ibare düşülerek onaylanmaması, DSL-Beton poz no.lu iş kaleminin 07.D/3 poz no.lu alt iş kaleminin toplam tutarının DSL-Beton poz no.lu iş kaleminde hesaba katılmaması ve DSL-Beton poz no.lu iş kaleminin içerisindeki beton akışkanlaştırıcı miktarının (2 kg/m3) yaklaşık maliyette yer alan aynı iş kalemindeki beton akışkanlaştırıcı miktarına (3,04 kg/m3) göre çok düşük olması nedeniyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi