KİK Kararı: 2014/UY.III-2146

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/036
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 21.05.2014
Karar No : 2014/UY.III-2146 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Veron Dış Ticaret İnş. A.Ş. - Vera İnş.Tic. Ve San. A.Ş. Ortak Girişimi(12.03.2014 Tarih ve 2014/M.K-100 Sayılı Kurul Kararı), CEVİZLİDERE MAH. CETHUN ATIF KANSU CAD. NO : 145 D : 7 BALGAT ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı (Yapı İşleri Genel Müdürlüğü), Çetin Emeç Bulvarı No:5 Dikmen 06460 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/195245 İhale Kayıt Numaralı "Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 21.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Veron Dış Ticaret İnş. A.Ş. - Vera İnş. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 24.07.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.07.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.08.2013tarih ve 26549sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş olup, başvuru sonucu alınan 09.10.2013 tarihli ve 2013/UY.III-3868 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına karşı başvuru sahibi tarafından açılan davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 28.01.2014 tarihli ve Y.D. İtiraz No: 2014/580 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulanmasını teminen alınan 12.03.2014 tarih ve 2014/MK-100 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan birinci iddia bakımından esasın incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2957-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,itirazen şikâyete konu ihalede ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin üzerlerinde bırakıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul tarafından alınan 19.06.2013 tarih ve 2013/UY.III-2587 sayılı karar ile idarenin uygun bulmama gerekçesinin yerinde olmadığına karar verildiği, bunun üzerine idare tarafından isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunması ile ihalede en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli konumuna geldikleri, ancak isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca idarenin uygun bulmama gerekçesi yönünden incelendiği, halbuki söz konusu açıklamanın;

a) Açıklama istenilen iş kalemleri için öngörülen miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlara göre kabul edilemeyecek mertebede düşük gösterilmesi,

b) Sunulan analizlerde öngörülen miktarların olması gerekenden düşük belirlenmesi,

c) Sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmaması

d) İşçilik ücretlerinin 2013 yılı için geçerli olan saatlik brüt asgari ücretin altında olması,

e) Özel pozlar için analiz sunulmaması, yalnızca proforma fatura sunulması,

f) Açıklama istenilen iş kalemleri dışında kalan imalat miktarlarının avantaj sağlayacak ölçüde düşük öngörülmüş olması,

g) Öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerdeki birim fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadan kabul edilmesi sebepleriyle mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 21.02.2013 tarihinde açık ihale usulüyle anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan “Samsun 2000 kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı” işine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2005H032940

c) Miktarı ve türü:

4 Yurt Blogu-Sosyal Tesis-Nizamiye Binasi-Trafo Toplam Insaat Alani : 58.066,86 m2

ç) Yapılacağı yer:SAMSUN İLİ” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurum tarafından belirlenen kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi,

İnceleme konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 850 (Sekizyüzelli) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede, ihale komisyonu tarafından, geçerli tekliflere göre sınır değerin 53.599.435,97 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altında geçerli teklif veren altı istekliden (Erhan Özhan, Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Epsilon İnşaat A.Ş., Zek-San İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Özge Nakl. Petr. ve Petr. Ür. Mad. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Çakır İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Güryapı Taah. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Vit Varol İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi) 20.03.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve 01.04.2013 tarihine kadar süre verildiği, anılan isteklilerden üçü (Erhan Özhan, Ömürlü İnş. Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Epsilon İnşaat A.Ş. Ortak Girişimi ve Zek-San İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Özge Nakl. Petr. ve Petr. Ür. Mad. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi) tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, üç isteklinin sunmuş olduğu açıklamaların ise uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından 24.04.2013 tarihinde alınan ve ihale yetkilisince 26.04.2013 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararında, başvuru sahibi Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerekçesi olarak “…açıklama yapılması istenilen inşaat iş kalemlerine ait sunulan tüm analizlerde proforma fatura alınarak üzerine malzeme ve işçilik giderleri dahil edilerek kârsız toplam birim fiyat olarak hesaplandığı, bu analizlerin alt kısmında ise yapım koşulları belirtilerek ‘her türlü malzeme ve zaiyatı, işçilik, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve karı dahil’ ibaresi yazılarak tanzim edilmiştir.

İstekli firmanın vermiş olduğu savunma dosyasında oluşturduğu analiz formatı, aşırı düşük sorgulamasına giren tüm istekli firmalara gönderilen örnek analiz formatına göre düzenlenmediğinden, istekli firma değerlendirme dışı bırakılmıştır” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, idare tarafından sıralı iş kalemleri listesinin hazırlandığı, yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin belirlendiği,

İdare tarafından istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde, açıklama istenilecek 63 adet iş kalemini içeren listeye ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği, ihale dokümanında yer alan analiz formatı örneğinin de anılan yazının ekinde isteklilere tebliğ edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.6. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış olması ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır…” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 01.04.2013 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; genel ve grup icmal tablolarına, iş kalemlerine ait analizlere ve alt analizlere, nakliye analizlerine, sigorta poliçesi teklifine, ocaktan temin edilecek malzemeler için gerekli belgelere, personele ilişkin ücret bordrolarına ve proforma faturalar ve eklerine yer verildiği tespit edilmiştir.

İsteklice açıklama kapsamında iş kalemlerinin tamamına ilişkin miktar ve birim fiyat bilgilerinin yer aldığı hesap cetvelinin yanı sıra, aşağıda yer verildiği şekilde genel icmal tablosunun sunulduğu görülmüştür:

Samsun 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu İnşaatı İşi

İnşaat İşleri

39.091.378,42

Mekanik Tesisat İşleri

3.610.588,32

Elektrik Tesisat İşleri

5.459.730,55

Sözleşme Karar Pulu (binde 5.69)

296.591,25

Sözleşme Damga Vergisi (binde 9,48)

494.145,00

KİK Bedeli (onbinde
5 )

26.062,50

İnşaat All Risk Sigortası

33.618,64

Kesin Teminat Mektubu Masrafı

17.826,75

(Müh-Mimar) Teknik Personel Gideri (29x4x2700)

313.200,00

(Tekniker) Teknik Personel Gideri (29x3x2000)

174.000,00

(Teknisyen) Teknik Personel Gideri (29x3x1500)

130.500,00

SGK ve Muhtasar Giderler

1.202.784,38

İhale Doküman Bedeli

1.000,00

Kırtasiye Masrafları

1.000,00

Şantiye Kurulumu ve Mobilizasyon

100.000,00

Öngörülen Müteahhitlik Karı ve Diğer Giderler

1.172.574,18

Genel Toplam

52.125.000,00

İstekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan açıklama istenilen 63 adet iş kalemi için öngörülen miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyetinde yer alan miktarlar karşılaştırıldığındametraj farklılıklarının %10’un altında olduğu, yapılan karşılaştırma sonucu, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak istekli tarafından yapılan metraj hesaplamalarının idarenin metrajından en fazla %8,2 oranında farklılık gösterdiği, dolayısıyla açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin metraj farklılıklarının kabul edilebilir mertebelerde olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, istekli tarafından açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin öngörülen miktarların mevzuat gereği incelenme imkanı bulunmadığından, başvuru sahibinin isteklinin açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin miktarlarında ayarlama yaparak avantaj sağladığı iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan, istekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde, işçilik gideri için öngörülen tutarların, ihale tarihi itibariyle geçerli saatlik asgari ücretin üzerinde belirlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca isteklinin sunmuş olduğu analizlerde yer alan girdi miktarlarının, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyat analizleri ile uyumlu olduğu, özel pozlar için istekli tarafından başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde yalnızca proforma fatura sunulmadığı, bu pozlar için ayrıntılı analizlere de açıklama kapsamında yer verildiği ve analizlerin birim fiyat tarifleri ile uyumlu olduğu, S.Özel 3 poz numaralı “Paket 10 m2/gün kapasiteli gri su arıtma sistemi” ve VZ.Özel.01 poz numaralı “Paket Arıtma Ünitesi 1.000 Kişilik” iş kalemleri için malzeme, montaj ve nakliye giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği ve proforma fatura ile tevsik edildiği analizlerin sunulduğu, söz konusu analizlerin mevzuata uygun olduğu belirlenmiştir.

Bununla birlikte, istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan proforma faturalar incelendiğinde, 04.013/1 poz numaralı “Fayans ve seramik yapıştırıcı”, 04.274/2a1 poz numaralı “9-15 cm Çelik Çivili Isı Yalıtım Dübelleri”, 04.391 poz numaralı “Düz yüzeyli her renk ve desende duvar karo”, 04.393/070 poz numaralı “Mat yüzeyli her renk ve desende sırsız porselen karo”, 04.749/7 poz numaralı “Gazbeton yapı malzemeleri ve yapı elemanları teçhizatsız duvar blokları”, 04.480 poz numaralı “Isı yalıtım levhaları yapıştırıcısı”, 04.481 poz numaralı “Isı yalıtım sıvası”, 04.511 poz numaralı “zımpara kağıdı” vb. analiz girdilerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların açıklama sunan ortak girişimin pilot ortağı olan Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı, söz konusu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği gereği satışlar üzerinden açıklamada kullanılan ibareyi taşıdığı ve meslek mensubunca onaylı olduğu tespit edilmiştir.

İsteklinin yapmış olduğu açıklama şeklinin, ancak piyasada bu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınacak proforma fatura / fiyat teklifi sunulması durumunda geçerli olacağı, isteklinin kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayalı açıklama yapması için Ek-O.7 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulacağı anlaşıldığından, isteklinin açıklamalarının bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır.

İhale tarihinin 21.03.2013 tarihi olduğu göz önüne alındığında, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulacak proforma fatura ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemi olan 2012 yılı Ekim, Kasım, Aralık aylarına ilişkin olması gerekmektedir. İsteklinin sunmuş olduğu proforma fatura eklerinde yer alan tutanakların 2013 yılı belirtilerek düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca alınan karar ile,

Ortak girişimin içerisinde yer alan ortaklardan her birinin istekli sorumluluk ve yükümlülüğünde olduğu dikkate alındığında, ortak girişimin bir ortağının ortak girişime proforma fatura düzenlemesinin, isteklinin kendi kendisine proforma fatura düzenlemesi anlamına geldiği, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayandırması durumunda açıklama imkanının ancak Ek-O.7 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulması durumunda mevcut olduğu, ancak istekli tarafından proforma faturaların ekinde Ek-O.5 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş ve meslek mensubunca onaylı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, isteklinin yapmış olduğu açıklama şeklinin, ancak piyasada bu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınacak proforma fatura/fiyat teklifi sunulması durumunda geçerli olacağı, isteklinin kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayalı açıklama yapması için Ek-O.7 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulacağı anlaşıldığından, isteklinin açıklamalarının bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı,

Diğer yandan, istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan ve Ahmet Akın tarafından düzenlenen muhtelif analiz girdilerine ilişkin sunulan dört adet proforma faturanın ve Melek Mermer- Pehran Çelik tarafından düzenlenen iki adet proforma faturanın ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde, mükellefin tespit yapılan döneme ait yasal defter tasdik bilgileri kısmında defter dönemi olarak 2013 yılının belirtildiği, ihale tarihinin 21.03.2013 tarihi olduğu göz önüne alındığında, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulacak proforma fatura ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemi olan 2012 yılı Ekim, Kasım, Aralık aylarına ilişkin olması gerektiği, isteklinin sunmuş olduğu proforma fatura eklerinde yer alan tutanakların 2013 yılı belirtilerek düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı , yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu

Gerekçelerine dayanılarak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası hakkında Kurulca verilen karar gerekçesinin “ istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı ” kısmının yerinde olduğu değerlendirilmekle birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığınailişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararın“ isteklinin kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayalı açıklama yapması için Ek-O.7 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerektiği ” şeklindeki gerekçesineaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

Yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilerin tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumuna ilişkin düzenlemeler Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1 nci, 45.1.13.2 nci ve 45.1.13.6 ncı maddelerinde düzenlenmiştir.

Bu madde açıklamalarından,

Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarının, ya maliyete dayalı olması gerektiği, ya da satışlara dayalı olması gerektiği ve buna ilişkin olarak (Ek-O.5) no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği,

Teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması şeklinde açıklama yapılması durumun da, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyatın; ya maliyete dayalı olması gerektiği, ya da satışlara dayalı olması gerektiği ve buna ilişkin olarak (Ek-O.6) no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği,

İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda da, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin hesaplanan ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının; ya maliyete dayalı olması gerektiği, ya da satışlara dayalı olması gerektiği ve buna ilişkin olarak (Ek-O.7) no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği,

Anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.-Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

04.013/1 poz numaralı “ Fayans ve seramik yapıştırıcı ”,

04.274/2a1 poz numaralı “ 9-15 cm Çelik Çivili Isı Yalıtım Dübelleri ”,

04.391 poz numaralı “ Düz yüzeyli her renk ve desende duvar karo ”,

04.393/070 poz numaralı “ Mat yüzeyli her renk ve desende sırsız porselen karo ”,

04.749/7 poz numaralı “ Gazbeton yapı malzemeleri ve yapı elemanları teçhizatsız duvar blokları ”,

04.480 poz numaralı “ Isı yalıtım levhaları yapıştırıcısı ”,

04.481 poz numaralı “ Isı yalıtım sıvası ”,

04.511 poz numaralı “ zımpara kağıdı ” vb.,

Analiz girdilerine ilişkin olarak sunulan proforma faturaların ortak girişimin pilot ortağı Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı, söz konusu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği gereği satışlar üzerinden açıklamada kullanılan ibareyi taşıdığı ve meslek mensubunca onaylı olduğu belirlenmiştir.

Ortak girişimi oluşturan firmaların her birinin piyasada ayrı tüzel kişilik olarak faaliyetini sürdürdüğü, şikayete konu ihaleye hukuken adi ortaklık niteliğinde sayılan iş ortaklığı tarafından teklif verildiği, proforma düzenleyen pilot ortağın ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu, ihalede istekli konumu açısından ortak girişimin tek olduğu, ortak girişimin ortaklarının tüzel kişiliklerin ayrı ayrı olduğu, bu nedenle pilot ve özel ortağın ortak girişim dışında ayrı ayrı sorumluluk ve yükümlülükte oldukları hususu ile pilot ve özel ortağın birlikte müteselsilen sorumlu olarak ortak girişim oluşturdukları ve bu şekilde adi ortaklık olarak oluşturulan ortak girişimin mevzuat uyarınca tek istekli veya tek adi ortaklık olarak değerlendirilmesi gerektiği hususları birlikte ele alındığında, pilot ortak tarafından ortak girişimin açıklaması kapsamında proforma fatura düzenlemesinin, kendi kendisine proforma fatura düzenlemesi anlamına gelmediği, pilot ortağın ortak girişim dışında ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu göz önüne alındığında ayrı tüzel kişilik olarak değerlendirilen pilot ortak tarafından ortak girişime proforma fatura düzenlemesinin normal olduğu,

Diğer yandan isteklilerin proforma fatura, fiyat teklifi ve kendi ürettiği veya kendisi tarafından satılan mallara ilişkin açıklama yapılması durumunun tevsiki için maliyet ve satış durumuna ilişkin Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ya alış ya da satış üzerinden düzenlendiği, alış ve satış durumuna ilişkin olarak bu tutanakların içeriğinin aynı mahiyette olduğu hususu göz önüne alındığında anılan ortak girişim tarafından açıklaması kapsamında verdiği proforma faturaların ekinde Ek-O.5 standart formuna uygun olarak ve ortak girişim dışında ayrı bir tüzel kişilik adına meslek mensubunca onaylı olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmasının mevzuata aykırılık taşımadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası hakkında Kurulca verilen karar gerekçesinin “ istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı ” kısmının yerinde olduğu değerlendirilmekle birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; isteklilerin proforma fatura, fiyat teklifi ve kendi ürettiği veya kendisi tarafından satılan mallara ilişkin açıklama yapılması durumunun tevsiki için maliyet ve satış durumuna ilişkin Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ya alış ya da satış üzerinden düzenlendiği, alış ve satış durumuna ilişkin olarak bu tutanakların içeriğinin aynı mahiyette olduğu hususu ile proforma faturaların ortak girişim dışında ayrı bir tüzel kişilik tarafından düzenlendiği hususu birlikte ele alındığında anılan ortak girişim tarafından açıklaması kapsamında verdiği proforma faturaların ekinde Ek-O.5 standart formuna uygun olarak ve ortak girişim dışında ayrı bir tüzel kişilik adına meslek mensubunca onaylı olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmasının mevzuata aykırılık taşımadığı yönündeki düşüncem ile Kurul kararının “ isteklinin kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayalı açıklama yapması için Ek-O.7 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerektiği ” şeklindeki gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibi isteklinin, itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin iddialarından “c) Sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmaması” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklama şeklinden, kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayalı açıklama yapması için Ek-O.7 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerektiği gerekçesiyle söz konusu isteklinin açıklamalarının bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı, “g) Öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerdeki birim fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadan kabul edilmesi sebepleriyle mevzuata uygun olmadığı” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde ise, Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sunmuş olduğu proforma fatura eklerinde yer alan tutanakların 2013 yılı belirtilerek düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı ve yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçeleri ile “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.

Anılan kararda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu proforma faturalar incelendiğinde, proforma faturaların açıklama sunan ortak girişimin pilot ortağı olan Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı, söz konusu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği gereği satışlar üzerinden açıklamada kullanılan ibareyi taşıdığı ve meslek mensubunca onaylı olduğu, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayandırması durumunda açıklama imkanının ancak Ek-O.7 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulması durumunda mevcut olduğu, ancak istekli tarafından proforma faturaların ekinde Ek-O.5 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş ve meslek mensubunca onaylı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu ve isteklinin açıklamalarının bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı, diğer yandan ihale tarihinin 21.03.2013 tarihi olduğu göz önüne alındığında, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulacak proforma fatura ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemi olan 2012 yılı Ekim, Kasım, Aralık aylarına ilişkin olması gerektiği, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu proforma fatura eklerinde yer alan tutanakların 2013 yılı belirtilerek düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı ifade edilmektedir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinin (b) bendinde yer alan, “İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir. ” hükmü çerçevesinde, Kurulun inceleme yetkisi başvuru sahibinin şikayete konu ettiği ve itirazen şikayet başvurusuna taşıdığı iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönüyle sınırlandırılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak belirttiği iddialardan proforma faturalara ilişkin iddianın, aynen “ Ön görülen maliyetleri tevsik etmek üzere sunulan proforma faturaların mevzuatta ön görülen usule göre SMMM/YMM tarafından tasdik ettirilmesi yerine SM tarafından tasdik ettirilmiş olması ve proforma fatura ile fiyat teklifi için ayrı ayrı düzenlenen tasdik şerhlerinin mevzuatta öngörüldüğü şekliyle yazılmamıştır.” şeklinde olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan proforma faturalar iddia konusu hususlar çerçevesinde incelendiğinde, söz konusu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği gereği satışlar üzerinden yapılan açıklamada kullanılan ibareyi ve yetkili meslek mensubunun onayını taşıdığı, dolayısıyla çoğunlukça verilen karara göre de mevzuata uygun olduğunun anlaşıldığı görülmektedir. Ayrıca, başvuru sahibinin proforma fatura ekinde sunulan Ek-O.7 ve Ek-O.5 standart formuna ilişkin bir iddiasının bulunmadığı, idarenin şikayet üzerine aldığı karardan da söz edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin proforma faturalara ilişkin iddiasının uygun olmadığı tespit edildikten sonra, bu iddia yönünden başvurunun reddedilmesi gerekirken, iddia konusu olmayan hususların dikkate alınması sonucu Kurul çoğunluğunca verilen kararın, resen inceleme sonucu ve inceleme yetkisinin sınırları dışına çıkılarak alındığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Kurul çoğunluğunca düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin verilen karara dayanak teşkil eden diğer iddianın ise, “ Öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerdeki birim fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadan kabul edilmesi sebepleriyle mevzuata uygun olmadığı” şeklinde olduğu görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onuncu fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu itibarla, itirazen şikâyete konu edilen hususlara ilişkin idarenin işlemlerinin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerdeki birim fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadığı şeklindeki ifade ile genel bir iddiada bulunulduğu, ancak mevzuatta, ihale komisyonunun bir konuyla ilgili yaptığı incelemenin Kurul tarafından tümüyle gözden geçirilmesi şeklinde bir düzenlemenin bulunmadığı, Kurul tarafından yapılacak incelemenin belirli ve somutlaştırılmış hususlar hakkında idarece yapılan işlemler ve bunların eşit muamele yönünden irdelenmesiyle sınırlı olduğu, aksi halde Kurulun başvuru ehliyeti ile ilgili kuralları uygulayamaz hale geleceği, bu haliyle söz konusu iddia yönünden başvurunun soyut ve Kurulca incelenecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibi isteklinin, itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin iddialarından “c) Sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmaması” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu açıklama şeklinden, kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayalı açıklama yapması için Ek-O.7 standart formuna uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması gerektiği gerekçesiyle söz konusu isteklinin açıklamalarının bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı, “g) Öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere sunulan belgelerdeki birim fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı hususunda araştırma yapılmadan kabul edilmesi sebepleriyle mevzuata uygun olmadığı” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde ise, Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sunmuş olduğu proforma fatura eklerinde yer alan tutanakların 2013 yılı belirtilerek düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı ve yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçeleri ile **“ düzeltici işlem belirlenmesine ” **karar verilmiştir.

Anılan kararda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu proforma faturalar incelendiğinde, sunulan proforma faturaların açıklama sunan ortak girişimin pilot ortağı olan Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı, söz konusu faturaların Kamu İhale Genel Tebliği gereği satışlar üzerinden açıklamada kullanılan ibareyi taşıdığı ve meslek mensubunca onaylı olduğu, isteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı, sattığı mallara dayandırması durumunda açıklama imkanının ancak Ek-O.7 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulması durumunda mevcut olduğu, ancak istekli tarafından proforma faturaların ekinde Ek-O.5 standart formuna uygun olarak düzenlenmiş ve meslek mensubunca onaylı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu ve isteklinin açıklamalarının bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı, diğer yandan ihale tarihinin 21.03.2013 tarihi olduğu göz önüne alındığında, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulacak proforma fatura ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemi olan 2012 yılı Ekim, Kasım, Aralık aylarına ilişkin olması gerektiği, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu proforma fatura eklerinde yer alan tutanakların 2013 yılı belirtilerek düzenlenmiş olduğu, dolayısıyla istekli tarafından sunulan proforma faturaların son geçici vergi beyanname dönemi verilerine dayanmadığı ifade edilmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemleri için idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlar ile başvuru sahibi tarafından teklif edilen söz konusu iş kalemlerinin miktarları kıyaslandığında, açıklama istenilen 63 iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından yapılan metraj hesaplamalarının idarenin metrajından % 8,2 oranında farklılık gösterdiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak konulan hükümler her iki Kanunun ekleri ile birlikte ayrılmaz bir parçası ve bütününü kapsamaktadır.

Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, ihale dokümanı kapsamında yer alan uygulama projesinin, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlandığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ise, yaklaşık maliyetin, idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen ihale konusu işin ön görülen bedelini ifade ettiği görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, bir yapım işine anahtar teslimi götürü bedel teklif verecek olan isteklilerin, tekliflerini ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak, imalat miktarlarını hesaplamak suretiyle oluşturmaları gerekmektedir. Bu durumda, isteklinin basiretli tacir sıfatıyla teklifini oluştururken hesapladığı metrajların, idarenin yaklaşık maliyetini hesaplarken tespit ettiği miktar/metraj değerlerinden uzaklaşmaksızın, uygulama projesinin gerektirdiği koşulları taşıması gerekmekte olup, ancak bu koşulları taşıyan tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edilebileceği aşikardır. İş’in yüklenicisi olmaları halinde ise; üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduklarından kendilerine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun imalat yaparak taahhüdünü yerine getirmek zorundadırlar.

Aksi halde uygulama projesinin, fen ve sanat kurallarının, mimari gereklerin, statik hesapların göz ardı edilerek, bazı iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek, fiyat avantajı sağlamaya çalışmak, işin yapım tekniği ve gerekliliklerine açıkça aykırılık teşkil edeceği ve bu durumun aynı zamanda ihaledeki eşitliği bozacağı ve tekliflerin ortak bazda değerlendirilmesini de imkansız hale getireceği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, incelemeye konu ihalede, Akgün İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. & Fors Yapı İnş. Taah. Mad. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri arasında “ihale üzerinde bırakılan isteklinin ön gördüğü metrajlar, idarenin yaklaşık maliyet hesabında öngördüğü metrajlarla kıyasladığında, aradaki farkların kabul edilebilir düzeyde olmadığı” hususunun da yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, bu husus dışında Kurul çoğunluğu karar gerekçesine katılıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2014/UY.III-2146

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin