KİK Kararı: 2014/UY.III-2133

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/036
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 21.05.2014
Karar No : 2014/UY.III-2133
BAŞVURU SAHİBİ:
Cemer İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. (25.04.2014 tarih ve 2014/M.K-198 sayılı Kurul Kararı), ONUR MAH. SELLUKA SOK. NO:1 D:1 İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aydın İl Emniyet Müdürlüğü İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, Efeler Mahallesi Izmir Bulvarı No:114 09020 AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/90857 İhale Kayıt Numaralı "Polisevi Hizmet Binasının Güçlendirilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aydın İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 06.08.2013tarihindeaçık ihale usulü ile yapılan “Polisevi Hizmet Binasının Güçlendirilmesi” ihalesine ilişkin olarakCemer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.12.2013 tarihli ve 2012/UY.III-4543 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Ankara 18. İdare Mahkemesine açtığı davada 17.03.2014 tarih ve E:2014/15 sayılı “yürütmenin durdurulması” yönünde alınan karar uyarınca, başvuru sahibinin 13.11.2013 tarih ve 34703sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2014itirazen şikâyet başvurusu esastan incelenmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4016-01sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında iş kalemi miktarları ile idarenin metrajı arasında kabul edilemeyecek derecede oynamalar bulunduğu, proforma faturalara dayanak teşkil edilen maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının kanuna aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, başvuru konusu ihaleye ilişkin işin “Polisevi hizmet binasının güçlendirilmesi” işi olduğu, ihalenin anahtar teslim götürü bedel üzerinden yapıldığı, işin süresinin iş yeri teslim tarihinden itibaren 180 takvim günü olduğu belirlenmiştir.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında,sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ve iddianın yerinde olmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Cemer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından daha önce 13.11.2013 tarih ve 34703 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, yapılan inceleme sonucunda Kurulca alınan 04.12.2013 tarihli ve 2013/UY.III-4543 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun reddine” karar verildiği tespit edilmiştir. Alınan Kurul kararına karşı Cemer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yürütmenin durdurulması ve Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesinin 17.03.2014 tarihli E:2014/15 sayılı kararında, “…Olayda, davalı idare tarafından her ne kadar davacının idareye yaptığı şikâyet başvurusunda yer almayan iddialara itirazen şikâyet başvurusunda yer verdiği dolayısıyla ihalelere yönelik başvurular hakkındaki yönetmeliğin yukarda yer verilen hükmü uyarınca itirazen şikâyet başvurusunun şekil yönünden esasa girmeden reddedildiği görülmekte ise de, 4734 sayılı Kanun’un 56. maddesi uyarınca Kamu İhale Kuruluna yapılan itirazen şikâyet başvurularının başvuru sahibinin iddiaları yönünden de inceleneceğinin belirtilmesi nedeniyle, davacı firmanın itirazen şikâyet başvurusunun esas incelemesi yapılarak incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen temel ilkelerin idarelerce sağlanıp sağlanmadığına ilişkin olarak yapılacak itirazen şikâyet başvurularının, “başvuru sahibinin iddiaları” kapsamında incelenip sonuçlandırılmasında Kanunla yetkili kılınan davalı idarenin, yalnızca “şikâyet başvurusunda yer alan hususlara” yönelik inceleme yapmasını öngören Yönetmelik hükmü ile yasal yetkisinin sınırlanamayacağı, davacının itirazen şikâyet başvurusunun da Kanun'a aykırı düzenleme içeren Yönetmelik hükmüne göre değil yasa hükmü esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği, şikâyet başvurusunda değinilip değinilmediğine bakılmaksızın itirazen şikâyet başvurusunda yer alan tüm iddialarının değerlendirilmek suretiyle işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararının uygulanmasını teminen 25.04.2014 tarih ve 2014/MK-198 sayılı Kurul kararı ile “ 1) Kamu İhale Kurulunun 04.12.2013tarihli ve 2013/UY.III-4543sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı Cemer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.11.2013 tarih ve 34703 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer alan iddialar hakkında esasın incelenmesine geçilmesine ”karar verilmiştir.

Alınan Kurul kararı çerçevesinde söz konusu başvuru ile ilgili olarak idareden yeniden ihale işlem dosyası istenilmiş ve gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler esas alınarak iddialar yeniden esastan incelenmiştir.

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 7 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 755.193,64 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen ve teklifi geçerli olan Özlenen Alcı-Yıldız Mühendislik, Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile Ahmet Mizrapoğlu’nun aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, bahse konu isteklilerden Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile Ahmet Mizrapoğlu’nun aşırı düşük açıklamalarını sunduğu, ihale komisyonu tarafından sunulan açıklamaların incelendiği, her iki isteklinin açıklamalarının kabul edildiği ve 22.10.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Ahmet Mizrapoğlu’nun ise ekonomik açıdan ene avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

… 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir….” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarece, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 30.09.2013 tarihli yazı ile tekliflerinin aşırı düşük bulunduğu ifade edilerek açıklamada bulunulması gerektiği belirtilmiş ve bahse konu yazı ekinde açıklama istenilen 16 adet iş kaleminin bulunduğu anlaşılmıştır.

Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet proforma fatura sunulduğu, ancak proforma faturaların ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanakları sunulmadığı, sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre 45.1.13.1’inci maddeye göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 45.1.13.2’nci maddeye göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ile istekliye proforma faturayı veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği, bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare ve/veya Kurum tarafından, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubunun, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumlu olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, istekliler tarafından sunulan proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile ilgili gerekli görülen durumlar hariç ayrıca bir araştırma yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, idare tarafından da ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgeler ile ilgili araştırma yapılmasına gerek görülmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Açıklama istenen 16 iş kaleminin 8 tanesinde isteklinin metrajının idarenin metrajından düşük olduğu, bunlardan “Özel 59” poz numaralı iş kaleminde metraj farkının %10’un üzerinde olduğu saptanmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Özel 59” poz nolu iş kalemi için öngörülen imalat miktarı ile idarenin yaklaşık maliyete esas aldığı miktarı arasındaki farklılığın %10’un üzerinde olduğu ve bu farklılığın maliyete etkiler boyutta olduğu belirlendiğinden, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Ahmet Mizrapoğlu tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup açıklama istenen 16 iş kaleminin 7 tanesinde isteklinin metrajının idarenin metrajından düşük olduğu, bunlardan “Özel 62” ve “Özel 63” poz numaralı iş kalemlerinde metraj farkının %10’un üzerinde olduğu saptanmıştır. Bu farklılığın maliyete etkiler boyutta olduğu belirlendiğinden, anılan isteklinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile Ahmet Mizrapoğlu’nun aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca alınan kararda,“… İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Özel 59” poz nolu iş kalemi için öngörülen imalat miktarı ile idarenin yaklaşık maliyete esas aldığı miktarı arasındaki farklılığın % 10’un üzerinde olduğu ve bu farklılığın maliyete etkiler boyutta olduğu belirlendiğinden, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Ahmet Mizrapoğlu tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup açıklama istenen 16 iş kaleminin 3’ünde isteklinin metrajının idarenin metrajından yüksek olduğu, 7 tanesinde isteklinin metrajının idarenin metrajından düşük olduğu, bunlardan “Özel 62” ve “Özel 63” poz numaralı iş kalemlerinde metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu saptanmıştır. Bu farklılığın maliyete etkiler boyutta olduğu belirlendiğinden, anılan isteklinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirlenmiştir. ” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak teklifleri ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile Ahmet Mizrapoğlu’nun aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğuna yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan kararda “ İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Özel 59” poz nolu iş kalemi için öngörülen imalat miktarı ile idarenin yaklaşık maliyete esas aldığı miktarı arasındaki farklılığın % 10’un üzerinde olduğu,

….

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Ahmet Mizrapoğlu tarafından “Özel 62” ve “Özel 63” poz numaralı iş kalemlerinde metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu)” iş kalemi için ise idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında öngörülen 2.439 m 2’lik miktarın %45,10’u oranında 1.100 m2miktarın dikkate alındığı, söz konusu farkların emsal Kurul kararlarında yer alan ve makul düzeyde kabul edilen %10’luk metraj farkının üzerinde olduğu” şeklinde ifade edilen gerekçelere aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan16 adet iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen 16 iş kaleminden 6 sına ilişkin verilen metrajın idare metrajı ile bire bir aynı olduğu, 2iş kaleminde , verilen metrajların idarenin metrajlarından fazla verildiği, geriye kalan 8 iş kalemine ilişkin verdiği metrajların idare metrajlarından daha düşük olduğu, özellikle bu sekiz iş kalemi içinde yer alan “Özel 59” poz numaralı iş kaleminde metraj farkının % 10’un üzerinde olarak önerildiği, ancak, isteklinin söz konusu 16 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 6.282,52TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 6.282,52TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 740.282,52 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 0,86’sınatekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesinin uygun olmadığı,

Diğer yandan, başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenmesi sonucunda;

Aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Ahmet Mizrapoğlu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama istenilen 16 iş kaleminden 6 sına ilişkin verilen metrajın idare metrajı ile bire bir aynı olduğu, 3iş kaleminde , verilen metrajların idarenin metrajlarından fazla verildiği, geriye kalan 7 iş kalemine ilişkin verdiği metrajların idare metrajlarından daha düşük olduğu, “Özel 62” ve “Özel 63” poz numaralı iş kalemlerinde metraj farkının % 10’un üzerinde olarak önerildiği, ancak, isteklinin söz konusu 16 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 9.965,39TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 9.965,39TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 757.965,39 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 1,3’ünetekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesinin uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak teklifleri ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Gonca İnş. ve İnş. Malz. Müh. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile Ahmet Mizrapoğlu’nun aşırı düşük teklif açıklamalarında önerdikleri metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadıkları, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklilerin toplam teklif bedelinin % 0,85’i ile % 1,3’üne tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, ihalenin üzerinde bırakılması ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmeleri yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğu yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi