KİK Kararı: 2014/UY.III-1578

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/024
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 02.04.2014
Karar No : 2014/UY.III-1578
BAŞVURU SAHİBİ:
Hellan Ofis Mobilya İmalat Plastik İnşaat Dekarasyon Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti. - Şen-Ka Dekarasyon İnşaat Emlak Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. , O.S.B. NO:388/2 ADA PARSEL ÇANKIRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aksaray Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Zafer Mah.Atatürk Bulvarı Nevşehir Cad.No: 120 68100 AKSARAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/107355 İhale Kayıt Numaralı "Aksaray Devlet Hastanesi A2 Blok Güçlendirme,Tadilat Ameliyathane Genel Bakım Onarım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aksaray İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 28.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Aksaray Devlet Hastanesi A2 Blok Güçlendirme, Tadilat, Ameliyathane Genel Bakım Onarım Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 31.01.2014tarih ve 4099sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/585sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve esas inceleme raporu incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle,

1. 2013 yılı Aralık ayında döviz fiyatlarının ani şekilde yükselmesi ve buna bağlı zamlar karşısında kamu kurum ve kuruluşları tarafından 2013 yılı için yayımlanan birim fiyatların piyasa fiyatlarının altında kaldığı, bu hususun aşırı düşük teklif sorgulama kriterlerinin neler olduğu konusunda şüphe oluşturduğu, iş kapsamındaki makine ve elektrik tesisatına ilişkin iş kalemlerinde de çok ciddi fiyat artışlarının olduğu, bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaklaşık maliyetin çok altındaki teklif bedelinin söz konusu maliyetleri karşılamasının mümkün olmadığı kanaatinin oluştuğu,

2. 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi çerçevesinde;

Yapım yönteminin hangi şartlarda ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise avantajlarının neler olduğu,

Sunulan proforma fatura vb. belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve usulüne uygun olup olmadığı,

Metrajların işe ait metrajlarla örtüşüp örtüşmediği,

Hususlarında tereddütler yaşandığından, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan parametrelerin neler olduğu konularında açıklamaya ihtiyaç duyulduğu,

3. İş kapsamında ağırlıklı olarak kalıp, demir ve beton imalatlarının bulunduğu, 2013 yılı Ağustos ayında almış oldukları proforma faturalardaki beton ve demir fiyatları ile 2014 yılı Ocak ayı fiyatları arasında %25-30 fark oluştuğunun görüldüğü, iş kapsamındaki makine ve elektrik tesisatına ilişkin iş kalemlerine ait birim fiyatların ani döviz artışından dolayı kurtarmadığı, yaklaşık maliyete göre yaklaşık %30 oranında düşük teklif veren bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının İdari Şartname’nin 33’üncü maddesini karşılamasının mümkün olmadığı, bu hususlar ilgili isteklinin ya metrajları olması gerekenden düşük dikkate aldığı ya da gerçek olmayan proforma fatura sunduğu düşüncesini doğurduğundan, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin metrajların uygun olup olmadığının ve proforma faturaların mevzuatta belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığının incelenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvuru konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında sayılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinin birinci iddiaya ilişkin kısımlarında 2013 yılı ile 2014 yılları arasında ortaya çıkan fiyat değişimlerine yönelik bazı tespitler ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin ihale konusu işe ilişkin maliyetleri karşılamayacağı şeklinde, ikinci ve üçüncü iddiaları içeren kısımlarında ise, ilgili istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ve bu kapsamda sunmuş olduğu bazı belgelere ilişkin olarak yeniden inceleme yapılmasına yönelik talepler ile “proforma fatura vb. belgelerin gerçekleri yansıtıp yansıtmadığı ve usulüne uygun olup olmadığı, metrajların işe ait metrajlarla örtüşüp örtüşmediği” vs. şeklinde, iddia niteliği taşımayan veya somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı, soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, bu nedenlerle söz konusuhususların yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “** 1-**2013 yılı Aralık ayında döviz fiyatlarının ani şekilde yükselmesi ve buna bağlı zamlar karşısında kamu kurum ve kuruluşları tarafından 2013 yılı için yayımlanan birim fiyatların piyasa fiyatlarının altında kaldığı, bu hususun aşırı düşük teklif sorgulama kriterlerinin neler olduğu konusunda şüphe oluşturduğu, iş kapsamındaki makine ve elektrik tesisatına ilişkin iş kalemlerinde de çok ciddi fiyat artışlarının olduğu, bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaklaşık maliyetin çok altındaki teklif bedelinin söz konusu maliyetleri karşılamasının mümkün olmadığı kanaatinin oluştuğu,

2- 4734 sayılı Kanun'un 38‘inci maddesi ile idari şartnamenin 33 üncü maddesi çerçevesinde; yapım yönteminin hangi şartlarda ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise avantajlarının neler olduğu, sunulan proforma fatura vb. belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve usulüne uygun olup olmadığı, metrajların işe ait metrajlarla örtüşüp örtüşmediği, hususlarında tereddütler yaşandığından, aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan parametrelerin neler olduğu konularında açıklamaya ihtiyaç duyulduğu,

_3- İş kapsamında ağırlıklı olarak kalıp, demir ve beton imalatlarının bulunduğu, 2013 yılı Ağustos ayında almış oldukları proforma faturalardaki beton ve demir fiyatları ile 2014 yılı Ocak ayı fiyatları arasında % 25-30 fark oluştuğunun görüldüğü, iş kapsamındaki makine ve elektrik tesisatına ilişkin iş kalemlerine ait birim fiyatların ani döviz artışından dolayı kurtarmadığı, yaklaşık maliyete göre yaklaşık %30 oranında düşük teklif veren bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının İdari Şartname'nin 33’üncü maddesini karşılamasının mümkün olmadığı, bu hususlar ilgili isteklinin ya metrajları olması gerekenden düşük dikkate aldığı ya da gerçek olmayan proforma fatura sunduğu düşüncesini doğurduğundan, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin metrajların uygun olup olmadığının ve proforma faturaların mevzuatta belirtilen şartları karşılayıp karşılamadığının incelenmesi gerektiği” _şeklinde dile getirilen birinci, ikinci ve üçüncü****iddiaları kapsamındaKurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “ başvurunun reddine ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci, ikinci ve üçüncü iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları ve bu verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından, itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen birinci, ikinci ve üçüncü iddialarının esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu kapsamda da birinci iddianın esas yönünden incelenmesine göre;

Başvuruya konu ihalede, 09.09.2013 tarihli ihale komisyonu kararıylaihale Kontrat Yapı Tes. Müh. Müş. Dan. Tur. Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılarak sonuçlandırılmış, sonrasında yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 20.11.2013 tarihli ve 2013/UY.III-4380 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile geçerli teklif sahibi isteklilerin sayısında değişiklik olduğundan, ihale komisyonunun 16.12.2013 tarihli ara kararı ileaşırı düşük teklif sınır değeri yeniden hesaplanmış ve iki istekliden açıklama istenilmesine karar verilmiştir.

10.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararıyla ise, söz konusu iki istekliden açıklama sunmayan Murathan Mühendislik İnşaat Turz. Ret. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi reddedilerek, ihalenin tekrar açıklamaları uygun görülen Kontrat Yapı Tes. Müh. Müş. Dan. Tur. Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. 18.12.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazılar incelendiğinde, yazı ekinde “ açıklama istenilen iş kalemleri ” listelerine, “ sıralı analiz girdileri ” listesine, “ açıklama istenmeyen analiz girdilerine ” ve “ açıklama istenilen analiz girdilerine ” dair ibarelerin bulunduğu görülmekle birlikte, idarece gönderilen ihale işlem dosyalarında, yalnızca “ açıklama istenilen iş kalemleri listesi ”ne ulaşılabildiği, ancak bu listelerin nasıl oluşturulduğunu gösteren “ sıralı iş kalemleri listesi ” ile açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin listeler ve bunların ne şekilde tespit edildiğini gösterir “ sıralı analiz girdileri tablosu ”na ulaşılamadığından 11.03.2014 tarihli yazı ile idareden söz konusu belgelerin istenilmesine karşılık olarak idarece verilen cevap yazısında “İhale dokümanları Sağlık Bakanlığı tarafından özel müşavir firmaya hazırlatıldığından yapılan görüşmeler neticesinde bu belgelere ulaşılamadığı ve İhale İşlem Dosyasında bulunmadığından, İstemiş olduğunuz belgeler gönderilememektedir.” hususları dile getirilmiştir.

İhale işlem dosyasında mevcut bulunan belgelerden, idarece 56 iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenildiği ve Kontrat Yapı Tes. Müh. Müş. Dan. Tur. Rek. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, 37 iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığınca 2013 yılı için yayımlanmış, “ kâr ve genel gider ” içermeyen birim fiyatların üzerine kendi belirlediği “ kâr ve genel gideri ” ilave ederek birim fiyat oluşturduğu ve bu bilgileri gösterecek şekilde tablo sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere İdarece yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesi ile “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesindeki açıklamaları çerçevesinde, idarelerce, yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulması ve söz konusu liste ve tablodan faydalanılarak, teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, bütün iş kalemleri ve analiz girdilerine ilişkin olarak değil, bunların gerekli olanlarına ilişkin açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, idarece “ sıralı iş kalemleri listesi ”, “ sıralı analiz girdileri tablosu ”, “ açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri ” listelerinin ihale işlem dosyasında bulunmadığı belirtildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerin sağlıklı şekilde gerçekleştirilmediği, açıklama istenilen iş kalemleri listesi oluşturulmakla birlikte bu listenin ne şekilde oluşturulduğu belgelendirilemediğinden bu hususta da tereddütlere sebebiyet verildiği değerlendirmesinden yola çıkıldığında, darece, sıralı iş kalemleri/grupları listesinin oluşturulması ve yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemlerine/gruplarına ait sıralı analiz girdileri tablolarının hazırlanarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri/grupları ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine de yer verilmek suretiyle isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği birinci, ikinci ve üçüncü iddialarının somut olarak ele alınarak işin esasının incelenmesi gerektiği ve birinci iddia kapsamında esas yönünden yapılan incelemeye göre de “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle , ikinci ve üçüncü iddialar yönünden Kurul çoğunluğunca alınan “Başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi