KİK Kararı: 2014/UY.III-1471

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/022
Gündem No : 94
Karar Tarihi : 19.03.2014
Karar No : 2014/UY.III-1471
BAŞVURU SAHİBİ:
Marfer İnşaat Mühendislik Dekarasyon Mobilya Orman Ürünleri Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., İSMETPAŞA MAH. ÖĞRETMENLER CAD. VELİ BİTMİŞ İŞH. KAT : 4 NO : 4 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Nurdağı Belediye Başkanlığı, Başpınar Mh Halide Edip Adıvar Cd. 27840 GAZİANTEP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/174990 İhale Kayıt Numaralı "Kilitli Beton Parke Taşı İle Yol Ve Kaldırım Düzenlemesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nurdağı Belediye Başkanlığıtarafından 27.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kilitli Beton Parke Taşı İle Yol ve Kaldırım Düzenlemesi” ihalesine ilişkin olarak Marfer İnşaat Mühendislik Dekarasyon Mobilya Orman Ürünleri Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından01.2014tarih ve 3037sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/472sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından harcama yetkilisinin sehven ihale komisyonunda görevlendirilmiş olması ve ihale kararının 2014 yılında alınmış olmasına rağmen sehven yıllara sari iş olarak meclis kararı alınmamış olması gerekçeleriyle ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğuiddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Nurdağı Belediye Başkanlığınca 27.12.2013 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen Kilitli Beton Parke Taşı İle Yol ve Kaldırım Düzenlemesi işine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kilitli Beton Parke Taşı İle Yol ve Kaldırım Düzenlemesi

b) Yatırım proje no'su/kodu: 2013/1

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Nurdağı ilçesi muhtelif cadde ve sokaları

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Nurdağı ilçesi muhtelf cadde ve sokakları” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (beş ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 90 (doksan) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.3. İşin müstakil kullanımına elverişli kısımları ve bitirme tarihleri:

İşin Kısımları Bitirme Tarihleri

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler - tarihleri arasındaki () gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve İdare Yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından alınan 07.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararında, ihaleye katılan dört istekliden birinin eksik belge nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Marfer İnş. Müh. Dek. Mob. Or. Ür. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ve kararın 08.01.2013 tarihinde ihale yetkilisi sıfatıyla belediye başkanı tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 13.01.2014 tarihinde idareye şikâyet dilekçesi verildiği, söz konusu dilekçede işin yıllara sari kapsamında olduğu, bu nedenle yıllara sari yetki veren meclis kararının alınmış olması, yoksa ihalenin iptal edilmesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca ihale komisyonu başkanının birim amiri – harcama yetkilisi durumunda olduğu, ihale komisyonunda görev alamayacağı, belediye başkanının komisyon kararını onama yetkisi bulunmadığı hususları belirtilmiş, ihalenin iptali talep edilmiştir.

Söz konusu başvuru üzerine ihale komisyonu tarafından alınan 16.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararında “…İhale komisyonumuz yapım işi ihale dosyasını itiraz dilekçesi üzerine inceleme yapmış olup ihalenin esasına teşkil edecek olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ilgili mevzuatınca Belediyemiz Fen İşleri Müdür Vekili Arif Taşdoğan sehven ihale komisyonu başkanı olarak görevlendirilmiş olup ayrıca aynı birimde Harcama Yetkilisidir. 4734 sayılı Kanunun ilgili maddesine göre Fen İşleri Müdür Vekilinin aynı zamanda harcama yetkilisi olup ihalede görev alamaz denilmektedir.

Ayrıca ihale 2013 yılında yapıldığından ve ihale kararı 2014 yılı tarihli olduğundan sözleşme tasarısının 9.4’üncü maddesine göre ödeneğin 2014 yılını kapsadığı belirtildiğinden iş yıllara sari kapsamında olup yetki veren meclis kararı sehven alınmadığından… ihalenin sonucuna tesir edecek sonuçlar ortaya çıkacağından ihale komisyonumuz 16.01.2014 tarihi 2013/174990 sayılı Yapım İşi Kilitli Beton Parke Taşı ile Yol ve Kaldırım Düzenleme İşi ihalesinin iptaline karar vermiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin işin yıllara sari olması ve ihale komisyonu görevlendirmesinin usulüne uygun olmaması şeklinde iki gerekçe ile iptal edildiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihaleye ait ihale onay belgesinin ihale yetkilisi sıfatıyla Belediye Başkanı Orhan Yılmaz tarafından 02.12.2013 tarihinde onaylandığı, aynı belgede Arif Taşdoğan’ın Fen İşleri Müdür Vekili olarak imzasının bulunduğu, 08.12.2013 tarihinde Arif Taşdoğan’ın ihale komisyonu başkanı olarak belediye başkanı tarafından görevlendirildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İhale yetkilisi: İdarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlilerini…İfade eder” hükmü, anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde ise “a) Yatırım projelerinin plânlanan sürede tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilmesi amacıyla, birden fazla yılı kapsayan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için, işin süresine uygun olarak yıllar itibariyle ödeneğin bütçelerinde bulunmasını sağlamak üzere programlamanın yapılmış olması zorunludur. İlk yıl için öngörülen ödenek proje maliyetinin % 10'undan az olamaz ve başlangıçta daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilimleri sonraki yıllarda azaltılamaz.” hükmü,

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde “Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

Ancak, teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir.

Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur…” hükmü,

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhale yetkilisi ve ihale komisyonu” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde “ihale yetkilisi”; idarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlileri olarak belirlenmiştir. İdarelerin bu yetkilere sahip kişi, kurul veya görevlileri ise, kendi mevzuatlarında belirlenmektedir. Bu nedenle, idarenin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde, ihale yetkilisinin idarelerce belirlenmesi gerekmektedir.

…

5.8. İhale yetkilisi, ihale komisyonunda görev alamaz. Kurulların ihale yetkilisi olduğu durumlarda da kurul üyeleri ihale komisyon üyesi olamazlar…” açıklaması,

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri no’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in “Mahalli İdarelerde Harcama Yetkilileri” başlıklı 2.1.4’üncü maddesinde “5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 46 ncı maddesinde, il özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak tanımlanmış, ilçelerde bu yetkinin kaymakam tarafından kullanılacağı belirtilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 63 üncü maddesinde, belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca da mahalli idare birliklerinde birlik başkanı harcama yetkilisi olarak tanımlanmıştır.

Mahalli idarelerde kurumsal sınıflandırmanın üçüncü ve dördüncü düzeyinde ödenek tahsis edilen ana hizmet birimleri ve yardımcı hizmet birimleri ile danışma ve denetim birimlerinin en üst yöneticilerinin harcama yetkilisi olarak belirlenmesi ve yetki-sorumluluk tesisinin buna göre yapılması gerekmektedir.

Ancak teşkilat yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan ve bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan mahalli idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği kişiler tarafından; İçişleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir.” açıklaması, aynı Tebliğ’in “Harcama Yetkisinin Devri” başlıklı 4’üncü maddesinde “Harcama yetkilileri, kamu hizmetlerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla aşağıda belirlenen sınırlar dahilinde harcama yetkisini devredebilirler. Buna göre kamu idarelerinin;

…

- Belediye ve il özel idareleri ile bunlara bağlı idarelerin harcama yetkilileri bu yetkilerini yardımcılarına, yardımcısı olmayanlar ise hiyerarşik olarak bir alt kademedeki yöneticilere,

- Mahalli idare birliklerinde birlik başkanı harcama yetkisini birlik genel sekreteri, birlik müdürü veya birim amirlerine,

kısmen veya tamamen devredebilirler…” açıklaması,

28.04.2006 tarihli ve 26152 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 seri no’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in 1’inci maddesinde “ 1. Kamu idareleri harcama yetkililerinin belirlenmesi, harcama yetkisinin bir üst yönetim kademesinde birleştirilmesi ve devredilmesi konusunda 31/12/2005 tarihli ve 26040 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) Seri Numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğde yer alan düzenlemelere uyulacaktır. Harcama yetkililerine ilişkin olarak söz konusu Genel Tebliğin yanı sıra aşağıda yer alan hususlar da dikkate alınacaktır.

a) Bilindiği üzere, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesinde ihale yetkilisi, "İdarenin ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlileri" olarak tanımlanmıştır. Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde harcama yetkilisi, "Bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama birimlerinin en üst yöneticisi" olarak tanımlanmış bulunmaktadır. Buna göre, ihale yetkilisinin ilgili mevzuatında özel olarak belirlendiği haller dışında, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesi uyarınca belirlenmiş bulunan harcama yetkilileri aynı zamanda ihale yetkilisi olacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Diğer taraftan İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 24.02.2006 tarih ve B050MAH0740001/45181 sayılı ve “Harcama yetkilisi ve ihale yetkilisi” konulu Genelgesinin “Harcama Yetkililerinin Belirlenmesi” başlıklı A bölümünde “1-Bütçelerinin kurumsal sınıflandırmasında harcama birimleri kodlanmakla birlikte, nüfusu 10.000 (onbin) ve aşağı olan ilçe ve ilk kademe belediyelerinde harcama yetkisinin belediye başkanı,

2-Bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan kasaba (belde) belediyelerinde harcama yetkisinin belediye başkanı,

3- Mahalli idare birliklerinde harcama yetkisinin birlik başkanı,

4-Üst yönetimin giderleri, kurumsal sınıflandırmada özel kalem olarak kodlanan, ancak özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunmayan idarelerde “02-Özel Kalem” kurumsal kodundan yapılacak giderlerde harcama yetkisinin il özel idarelerinde vali, belediyelerde belediye başkanı,

5- 2006 yılında teşkilatlanma çalışmaları dolayısıyla bütçelerinde birim düzeyinde kurumsal kodlama yapılması gerektiği halde birim düzeyinde kurumsal kodlama yapılmamış olan il özel idarelerinde harcama yetkisinin genel sekreter,

6- Mali hizmetler birim amirliği ve muhasebe yetkilisi görevleri aynı kişide birleşen mahalli idarelerde, 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince, harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevleri aynı kişide birleşemeyeceğinden, mali hizmetler biriminin harcama yetkisi üst yönetici veya belirleyeceği kişi,

Tarafından kullanılması, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesi hükmü uyarınca Bakanlığımızca uygun görülmüştür.

Yukarıda sayılanlar dışında harcama yetkisi, bütçe ile ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi (Birim amiri) tarafından kullanılacaktır.” açıklaması,

Aynı Genelge’nin “İhale Yetkilisi” başlıklı C bölümünde “1- 5018 sayılı Kanunda düzenlenen harcama yetkilisi, harcama yetkisi ve harcama talimatı kavramlarının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunundaki ihale yetkilisi ve yetkisini de kapsadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki işlerde, ihale yetkilisi sıfatının üst yöneticiler tarafından kullanılma imkanının kalmadığı, dolayısıyla ihale yetkilisi sıfatının da harcama yetkilileri tarafından kullanılması gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Öncelikle idare tarafından ihale konusu işin “yıllara sari” olduğu, bu nitelikte iş için Belediye Meclisinde alınmış bir karar olmadığı gerekçesinin iptal gerekçeleri arasında sayılmasına ilişkin olarak, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde ihale konusu işin süresinin 90 gün olarak belirlendiği, dolayısıyla inceleme konusu işin yıllara sari bir yatırım işi olmadığı, ayrıca ihale onay belgesinde yer alan ödeneğin yeterli olduğu görüldüğünden, idarece bu gerekçe ile ihalenin iptal edilmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

İhalenin iptaline ilişkin idarece alınan kararda harcama yetkilisinin Fen İşleri Müdür Vekilliği görevini yürüten Arif Taşdoğan olduğunun belirtildiği, anılan şahsın ihale komisyonu başkanlığını yürüttüğü bu nedenle de ihale komisyonunun usulüne uygun olarak görevlendirilmediği belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde, inceleme konusu ihaleyi gerçekleştiren belediyede Fen İşleri Müdür Vekilliği görevini yürüten şahsın harcama yetkilisi olduğu göz önüne alındığında, anılan şahsın aynı zamanda ihale yetkilisi olduğu, dolayısıyla ihale onay belgesinin ve komisyon kararlarının ihale yetkilisi sıfatıyla Belediye Başkanı tarafından onaylanması işleminin mevzuata aykırı olduğu, ihale komisyonunun görevlendirilmesi ve kararların onaylanması işlemlerinin ihale yetkilisi tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği, ihaleyi gerçekleştiren idarede harcama yetkilisi ve dolayısıyla ihale yetkilisi olan Fen İşleri Müdür Vekili Arif Taşdoğan’ın ihale komisyonu başkanı olarak görev almasının mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla ihalenin bu gerekçe ile iptal edilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, her ne kadar ihalenin iptali kararının ihale yetkilisi sıfatı ile Belediye Başkanınca onaylanması mevzuata aykırı olsa da iptal gerekçesi yerinde görüldüğünden, başvuru sahibinin iptal kararının mevzuata aykırı olduğu şeklindeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ idare tarafından harcama yetkilisinin sehven ihale komisyonunda görevlendirilmiş olması ve ihale kararının 2014 yılında alınmış olmasına rağmen sehven yıllara sari iş olarak meclis kararı alınmamış olması gerekçeleriyle ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihalenin iptal işleminin uygun olduğuna ilişkin “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine” **karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İhale komisyonu tarafından alınan 07.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararında, ihaleye katılan dört istekliden birinin eksik belge nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Marfer İnş. Müh. Dek. Mob. Or. Ür. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ve kararın 08.01.2013 tarihinde ihale yetkilisi sıfatıyla belediye başkanı tarafından onaylandığı anlaşılmıştır.

Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 13.01.2014 tarihinde idareye şikâyet dilekçesi verildiği, söz konusu dilekçede işin yıllara sari kapsamında olduğu, bu nedenle yıllara sari yetki veren meclis kararının alınmış olması, yoksa ihalenin iptal edilmesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca ihale komisyonu başkanının birim amiri – harcama yetkilisi durumunda olduğu, ihale komisyonunda görev alamayacağı, belediye başkanının komisyon kararını onama yetkisi bulunmadığı hususları belirtilmiş, ihalenin iptali talep edilmiştir.

Söz konusu başvuru üzerine ihale komisyonu tarafından alınan 16.01.2014 tarihli ihale komisyonu kararında,

“…İhale komisyonumuz yapım işi ihale dosyasını itiraz dilekçesi üzerine inceleme yapmış olup ihalenin esasına teşkil edecek olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ilgili mevzuatınca Belediyemiz Fen İşleri Müdür Vekili Arif Taşdoğan sehven ihale komisyonu başkanı olarak görevlendirilmiş olup ayrıca aynı birimde Harcama Yetkilisidir. 4734 sayılı Kanunun ilgili maddesine göre Fen İşleri Müdür Vekilinin aynı zamanda harcama yetkilisi olup ihalede görev alamaz denilmektedir.

Ayrıca ihale 2013 yılında yapıldığından ve ihale kararı 2014 yılı tarihli olduğundan sözleşme tasarısının 9.4’üncü maddesine göre ödeneğin 2014 yılını kapsadığı belirtildiğinden iş yıllara sari kapsamında olup yetki veren meclis kararı sehven alınmadığından… ihalenin sonucuna tesir edecek sonuçlar ortaya çıkacağından ihale komisyonumuz 16.01.2014 tarihi 2013/174990 sayılı Yapım İşi Kilitli Beton Parke Taşı ile Yol ve Kaldırım Düzenleme İşi ihalesinin iptaline karar vermiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin işin yıllara sari olması ve ihale komisyonu görevlendirmesinin usulüne uygun olmaması şeklinde belirlenen iki gerekçe üzerinden ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihaleye ait ihale onay belgesinin ihale yetkilisi sıfatıyla Belediye Başkanı Orhan Yılmaz tarafından 02.12.2013 tarihinde onaylandığı, aynı belgede Arif Taşdoğan’ın Fen İşleri Müdür Vekili olarak imzasının bulunduğu, 08.12.2013 tarihinde Arif Taşdığan’ın ihale komisyonu başkanı olarak belediye başkanı tarafından görevlendirildiği görülmüştür.

Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye 13.01.2014 tarihinde verilen dilekçenin idarece şikayet başvurusu olarak değerlendirildiği ve bu dilekçe sonrası ihalenin iptaline karar verildiği, dilekçe incelendiğinde, dilekçeyi imzalayan Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye hatırlatma niteliğinde kabul edilebilecek “..ihale konusu işin yıllara sari olup olmadığı hususunda meclis kararı alınması gerektiği ve böyle bir karar alınmış ise taraflarına verilmesi gerektiği ve Arif TAŞDOĞAN’ın Belediye Fen İşleri Müdür Vekili olarak birim amiri konumunda olduğu ve bu durumda olan kişinin harcama yetkilisi olduğu ve harcama yetkilisi olan kişilerin de ihale komisyonunda görev alamayacağı, yasalar gereği Belediye başkanının ihale komisyon kararını onama yetkisinin olmadığı ” konuların dile getirildiği anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik başvurular Hakkında Yönetmeliğin “ Başvuru yolları ” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, idareye yapılan şikayet “** Şikayet: İhale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvurudur.** ” şeklinde tanımlanmış olup, aynı yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında da, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia edenler tarafından şikayet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu yönetmelik hükümleri ile Vemer İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin idareye verdiği dilekçe içeriği birlikte ele alındığında, söz konusu şirketin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğu, anılan şirket tarafından komisyonca gerçekleştirilen tekliflerin değerlendirmesi işlemlerine hiçbir itirazının olmadığı ve dilekçe içeriğinin de şikayet niteliğini taşımadığı, idareye, mevzuatın tekrar hatırlatılması mahiyetinde olan “ şu şu konulara bir bak, bize bilgi ver ve ihaleyi de iptal et ” şeklindeki bir metinle dilekçe verildiği, idare tarafından da bu husus dikkate alınarak “ sehven böyle yapılmış ” denilerek iki ayrı gerekçe ile ihale, kamu ihale mevzuatına aykırı olarak iptal edilmiştir.

Diğer yandan iptal gerekçeleri mevzuat kapsamında incelendiğinde;

Öncelikle idare tarafından ihale konusu işin “ yıllara sari ” olduğu, bu nitelikte iş için Belediye Meclisinde alınmış bir karar olmadığı gerekçesinin iptal gerekçeleri arasında sayılmasına ilişkin olarak, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde ihale konusu işin süresinin 90 gün olarak belirlendiği, dolayısıyla inceleme konusu işin yıllara sari bir yatırım işi olmadığı, ayrıca ihale onay belgesinde yer alan ödeneğin yeterli olduğu, ihale tarihinin 27.12.2013 olduğu göz önüne alındığında bu tarih itibariyle kesinleşmiş ihale dokümanının bir parçası olan sözleşme tasarısında da açık olarak sözleşme bedeli üzerinden ödenek tahsis edildiğinin açık olarak beyan edildiği bu durumda ihalenin iptal gerekçelerinden biri olarak gösterilen “ ihale 2013 yılında yapıldığından ve ihale kararı 2014 yılı tarihli olduğundan sözleşme tasarısının 9.4’üncü maddesine göre ödeneğin 2014 yılını kapsadığı belirtildiğinden iş yıllara sari kapsamında olup yetki veren meclis kararı sehven alınmadığı” gerekçesinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

İhalenin iptal gerekçelerinden biri olarak “…İhale komisyonumuz, yapım işi ihale dosyasını itiraz dilekçesi üzerine inceleme yapmış olup ihalenin esasına teşkil edecek olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun ilgili mevzuatınca Belediyemiz Fen İşleri Müdür Vekili Arif Taşdoğan sehven ihale komisyonu başkanı olarak görevlendirilmiş olup ayrıca aynı birimde Harcama Yetkilisidir. 4734 sayılı Kanunun ilgili maddesine göre Fen İşleri Müdür Vekilinin aynı zamanda harcama yetkilisi olup ihalede görev alamaz denilmektedir” şeklinde belirtilen gerekçe incelendiğinde,

Gerekçede bahsi geçen belediye başkanı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 seri no’lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in “ Mahalli İdarelerde Harcama Yetkilileri ” başlıklı 2.1.4’üncü maddesindeki açıklama uyarınca her yılın başında (ocak ayı içinde) harcama yetkilisini belirleyen onay hazırlaması gerekirken bunun yapılmayarak ihale yetkilisi sıfatının hukuken kendinde kalmasını sağlamış ve buna göre de ihale yetkilisi olarak ihale komisyonunu teşekkül ettirilmiştir. Bu durumda, belediye başkanının ihale yetkilisi olarak inceleme konusu ihaleyi gerçekleştiren belediyede Fen İşleri Müdür Vekilliği görevini (tedviren) yürüten şahsın yetki devri olmadığı sürece harcama yetkilisi olmadığı, başkan tarafından yetki devredilmemesi ile ihale yetkilisi sıfatının hukuken kendi üzerinde bırakıldığı bu duruma göre de ihale komisyonunun teşkil edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa aykırılık teşkil etmediği, dolayısıyla oluşturulan komisyon hukuken yetkili ve bu komisyonca alınan kararla da hukuken geçerli olduğu değerlendirildiğinden ihalenin iptal dayanağı olarak gösterilen bu gerekçenin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihaleye ilişkin ihale iptal gerekçesinin yerinde olmadığı, ayrıca şikayete konu ihaleye ilişkin olarak ihale yetkilisinin hukuken belediye başkanının olduğu idarece gerçekleştirilen ihale işlemlerine bir bütün olarak bakıldığında, sürecin mevzuat açısından kuşku yaratacak, hukuka uygun olmayan gerekçelerle kötü niyetli uygulamalar içerdiği değerlendirildiğinden bütün bu unsurların incelenmek ve soruşturulmak üzere İçişleri Bakanlığı ile idarenin bulunduğu Nurdağı Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulması gerektiği yönündekidüşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi