KİK Kararı: 2014/UY.III-1303

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/020
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 12.03.2014
Karar No : 2014/UY.III-1303
BAŞVURU SAHİBİ:
Tahir Dikmen, TUNALI MAH. GAFFAR OKKAN CAD. NO:37/A ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Bayındır Mahallesi Gazi Bulvarı ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/142620 İhale Kayıt Numaralı "Antalya-Aksu/Çalkaya İlkokulu İnşaat Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 21.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Antalya-Aksu/Çalkaya İlkokulu İnşaat Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tahir Dikmen’in 14.01.2014tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2014tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.02.2014tarih ve 4179sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2014tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/589sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan belgelerin usulüne uygun olmadığı, metrajlarda önemli farklılıkların bulunduğu, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a)Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir. …

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır .

Yapılan incelemede; başvuruya konu ihalenin “Antalya-Aksu/Çalkaya İlkokulu İnşaatı Yapımı” işi olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihaleye 13 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından tüm tekliflerin geçerli kabul edildiği, geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.724.288,00TL olarak hesaplandığı, söz konusu değerin altında teklif sunan 1 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, Sun Ot. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamanın yeterli bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Tahir Dikmen’in de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından, 27.11.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması istenilen yazı ekinde yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan 44 iş kalemine ilişkin liste ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin, birim fiyat analizlerinin ve çeşitli imalatlara ilişkin olarak proforma faturaların sunulduğu tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen iş kalemlerine ait miktarlar ile isteklinin sunduğu miktarlar karşılaştırıldığında MSB.414/A1 (Taşyünü tavan karosu ile asma tavan yapılması (60x60x1.5)) ve 22.009/3A (1. sınıf çam kerestesinden lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli iç kapı kanadı yapılması ve yerine konulması) iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının %10’un üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. İsteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda idare ile isteklilerin metrajları arasında bazı farklılıklar bulunması mümkün olup, metraj hesaplamalarındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir oranlarda olması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklanması istenilen bazı iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının ilgili iş kalemi içerisindeki oranının %10’un üzerinde olduğu, metraj hesaplamasındaki bu farklılıkların makul ve kabul edilebilir ölçüde olmadığı ve dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 45.1.14’üncü maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemede, 904-224 poz numaralı “5 duraklı, 1,00/0,25 m/sn hızlı, sınıf 1 asansörü (insan taşımak amacıyla tasarımlanmış asansörlerdir” iş kalemi ile “40x40 granit”, “UKS titanium P3000” ve “4x4 ısı cam” analiz girdileri için sunulan proforma faturalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, ayrıca 904-224 poz numaralı iş kalemi için sunulan proforma fatura ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (söz konusu tutanakta 5 numaralı “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” kısmının doldurulmuş olduğu görülmüştür) geçici vergi beyanname dönemine ilişkin bilginin yer almadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, 280-2106 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):7 kw., ısıtma kapasitesi (nom):7,5 kw, duvar tipi iç ünite”, 280-1120 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):129 kw., ısıtma kapasitesi (nom):140 kw, dış ünite veya dış ünite grubu”, 280-1119 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):120 kw., ısıtma kapasitesi (nom):135 kw, dış ünite veya dış ünite grubu” ve 280-1105 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):44 kw., ısıtma kapasitesi (nom):49 kw, dış ünite veya dış ünite grubu” iş kalemlerine ilişkin olarak ürün adının “VRF klima iklimlendirme sistemi” olduğu görülen proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, ayrıca söz konusu proforma faturada girdi türlerinin ve miktarlarının yer almadığı tespit edilmiştir.

Netice itibariyle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sun Ot. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu istekli tarafından sunulan belgelerin usulüne uygun olmadığı, metrajlarda önemli farklılıkların bulunduğu, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, anahtar teslimi götürü bedel işlerde %10’a kadar olan metraj düşüklüğünün kabul edilebilir olduğu, ihale üzerinde bırakılan Sun Ot. İnş. Tic. Ltd. Şti.’ninMSB.414/A1 (Taşyünü tavan karosu ile asma tavan yapılması (60x60x1.5)) ve 22.009/3A (1. sınıf çam kerestesinden lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli iç kapı kanadı yapılması ve yerine konulması) iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının %10’un üzerinde olduğuve bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı, ayrıca sunulan proforma faturaların bazılarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca meslek mensubu tarafındanyazılması gereken ibareninbulunmadığı, geçici vergi beyanname dönemine ilişkin bilginin yer almadığı şeklindeki gerekçelere dayanılarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararda belirtilen “ 904-224 poz numaralı “5 duraklı, 1,00/0,25 m/sn hızlı, sınıf 1 asansörü (insan taşımak amacıyla tasarımlanmış asansörlerdir” iş kalemi ile “40x40 granit”, “UKS titanium P3000” ve “4x4 ısı cam” analiz girdileri için sunulan proforma faturalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarıncameslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı , ayrıca 904-224 poz numaralı iş kalemi için sunulan proforma fatura ekinde yer alan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (söz konusu tutanakta 5 numaralı “Ağırlıklı ortalama birim satış tutarı” kısmının doldurulmuş olduğu görülmüştür) geçici vergi beyanname dönemine ilişkin bilginin yer almadığı , ayrıca, 280-2106 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):7 kw., ısıtma kapasitesi (nom):7,5 kw, duvar tipi iç ünite”, 280-1120 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):129 kw., ısıtma kapasitesi (nom):140 kw, dış ünite veya dış ünite grubu”, 280-1119 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):120 kw., ısıtma kapasitesi (nom):135 kw, dış ünite veya dış ünite grubu” ve 280-1105 poz numaralı “soğutma kapasitesi (nom):44 kw., ısıtma kapasitesi (nom):49 kw, dış ünite veya dış ünite grubu” iş kalemlerine ilişkin olarak ürün adının “VRF klima iklimlendirme sistemi” olduğu görülen proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarıncameslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı ,“ gerekçeye katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Sun Ot. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulanaşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığınailişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararın “ ..MSB.414/A1 (Taşyünü tavan karosu ile asma tavan yapılması (60x60x1.5)) ve 22.009/3A (1. sınıf çam kerestesinden lamine levha kaplamalı iki yüzü kontraplak presli iç kapı kanadı yapılması ve yerine konulması) iş kalemlerindeki metraj farklılıklarının %10’un üzerinde olduğu ve bu metraj farklılığının makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı ” şeklindeki gerekçesine belirtilen kısmınaaşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyorum.

1. Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

2. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80 ini oluşturan iş kalemlerinden toplam 44 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük açıklaması idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Sun Ot. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından, 44 iş kaleminden 6 iş kaleminde belgelendirmenin uygun yapılmadığı, kalan 38 iş kaleminden 2 adet iş kaleminde önerdiği metrajların idare metrajlarından fazla olduğu, geriye kalan 36 iş kaleminde ise verilen metrajların idare metrajından daha düşük olduğu, ancak, isteklinin söz konusu 44 iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin bu iş kalemlerine yönelik birim fiyatları çarpıldığında, isteklinin lehine toplam 50.651,58TL tutarında bir farkın ortaya çıktığı, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, anahtar teslimi götürü bedel teklif bedelinin 50.651,58TL daha yüksek olacağı, metraj değerlendirmesi sonucunda isteklinin lehine çıkan bufarkın isteklinin teklif tutarına eklenmesi halinde 1.762.651,58 TL’ye ulaşıldığı, metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 2,96 sına tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, açıklama istenen iş kalemleri açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesi uygun değildir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesinin metraj düşüklüğü gerekçesi dışındaki gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasınınİhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde esas inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre; aşırı düşük açıklaması uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Sun Ot. İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında önerdiği metrajlardaki miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine, sorgulamaya konu iş kalemlerinin tümüne ilişkin metraj farkından oluşan maliyet farkının isteklinin toplam teklif bedelinin % 2,96 sına tekabül ettiği bu durumun, isteklilerin teklif sıralaması ile sonucu değiştirmediği değerlendirildiğinden, ihalenin üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğu yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi