KİK Kararı: 2014/UY.III-1143

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/016
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 26.02.2014
Karar No : 2014/UY.III-1143
BAŞVURU SAHİBİ:
Simge Isı Sistemleri İnş. Tah. Müt. San. Ve Tic. Ltd. Şti., KAZIM KARABEKİR CAD. ÖĞÜN İŞHANI NO:40-30/31 ULUS ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İl Özel İdaresi, Tanzimat Cad. No: 67 06070 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/158215 İhale Kayıt Numaralı "Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Çeşitli Tadilat İşleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara İl Özel İdaresitarafından 12.12.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çeşitli Tadilat İşleriYapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Simge Isı Sistemleri İnş. Tah. Müt. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.02.2014tarih ve 4483sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.02.2014tarihli dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/628sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile ihale konusu yapım işinin ihale dokümanına uygun olarak yapılamayacağı, proforma fatura veya fiyat teklifleri ile eki tutanaklardaki meslek mensubu beyanlarının uygun olup olmadığının, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olup olmadığının, montaj ve nakliye bedelini içerip içermediğinin, açıklama kapsamında öngörülen iş kalemleri miktarlarının ve analizlerde açıklama istenmeyen girdilere de yer verilip verilmediğinin kontrol edilerek incelenmesi gerektiği; ihale dokümanı içerisinde bulunan “yaklaşık maliyet pursantaj tablosu” ve “yaklaşık maliyet tablosu”nda “Özel-2 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kaleminin elektrik tesisatına ilişkin iş kalemi olarak belirtildiği ve ilgili analiz formatına göre işçilik, malzeme ile genel giderler ve müteahhit kârının ayrıca gösterilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu iş kalemi ile ilgili olarak malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılmadığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ilk komisyon kararının yerinde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin iddialarının “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile ihale konusu yapım işinin ihale dokümanına uygun olarak yapılamayacağı, proforma fatura veya fiyat teklifleri ile eki tutanaklardaki meslek mensubu beyanlarının uygun olup olmadığının, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olup olmadığının, montaj ve nakliye bedelini içerip içermediğinin, açıklama kapsamında öngörülen iş kalemleri miktarlarının ve analizlerde açıklama istenmeyen girdilere de yer verilip verilmediğinin kontrol edilerek incelenmesi gerektiği” kısmına ilişkin olarak;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, Kurum tarafından esas incelenmesine geçilmesi koşullarından biri, itirazen şikâyet başvurularında yer alan iddiaların öncelikle, ihale işlemlerinde hukuka aykırılık bulunduğu tespitini içermesi, daha sonra da hukuka aykırılığa ilişkin verilerin mevzuatın izin verdiği sınırlar içinde ortaya konulması ve dolayısıyla iddiaların somut delillere dayandırılmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibi tarafından sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddialarının yukarıda yer alan kısımlarının net olarak hukuka aykırılık ya da mevzuata aykırılık iddiasını içermediği, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği bazı hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesinin istendiği, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, işlemleri baştan sona yeniden inceleme görevinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yukarıda belirtilen kısmına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun usul ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarının kalan kısmına ilişkin olarak;

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarece tespit edilen sınır değerden daha düşük fiyat teklif eden isteklilerden 19.12.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenmiştir.

İdarenin talebini karşılayan tek istekli olan Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması 06.01.2014 tarihli komisyon kararı ile “açıklama istenen iş kalemlerinden Özel Fiyat (130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı) için verilen proforma faturada malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterilmediği … bu durum Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 maddesine aykırı olduğu” gerekçesiyle uygun görülmemiş ve ihalenin başvuru sahibinin üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından 14.01.2014 tarihli yazıile “ Özel-2 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı elektrik mahal listesinde ve hakediş ödemesine esas pursantajda elektrik imalatı olarak gösterildiyse de ihale dokümanı kapsamında tarafımıza verilen açıklama istenen iş kalemleri listesi (İnşaat) Özel-2 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı inşaat listesinin 11. maddesinde yer verildiğinden Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 maddesinde de belirtildiği gibi inşaat iş kalemleri sıralı listesi dikkate alındığından dolayı Özel-2 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı için verilen proforma faturada malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterilmemiştir” denilerek şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Anılan isteklinin şikayet başvurusuna ilişkin olarak idarenin 20.01.2014 tarihli yazısı ile “…

İstekli tarafından hazırlanan Baş Grup Yapı Otomasyon Alüminyum tarafından düzenlenen proforma fatura doğrultusunda 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı imalatına analiz yaptığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.7 maddesinde ‘…’ denilmektedir. Ancak istekli firma Elektrik Tesisatı İmalatları Analizi adı altında 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı imalatına analiz yapılmış olup; analizde malzeme ve montaj olarak ayırmasına karşılık bedelini ‘0’ olarak geçtiği, ancak Baş Grup Yapı Otomasyon Alüminyum tarafından düzenlenen proforma faturada montaj bedelinin dahil olduğu belirtilmiştir.

Sonuç olarak;

… söz konusu 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı imalatına ilişkin yapılan analizde proforma fatura kullanıldığından proforma faturada ise montajın dahil olması nedeniyle istekliye ait şikayet başvurusunun kabul edilerek” düzeltici işlem belirlenmesine kararverilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasına ve EKAP üzerinden ulaşılan belgelere göre,“130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kalemininisteklilerce satın alınan ihale dokümanında yer alan [ihale konusu yapım işi kapsamında yer alan bir onarım iş grubuna (Girişimsel Radyoloji Ünitesinin Yenilenmesi) ilişkin] iş kalemlerinin belirtildiği –oranların gösterilmediği– “pursantaj tablosu” başlıklı belge ile girdilerin ölçü birimleri ile poz numaraları ve tanımlarının belirtildiği “sıralı analiz girdileri tabloları” başlıklı belgedeve açıklama istenen iş kalemleri listesinde inşaat işleri başlığı altında; iş kalemlerinin ölçü birimleri ile poz numaraları ve tanımlarının belirtildiği “yaklaşık maliyet tablosu” ve “yaklaşık maliyet pursantaj tablosu” başlıklı belgelerde kuvvetli akım elektrik tesisatı işleri başlığı altında yer aldığı tespit edilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyet tespitine ilişkin hesap cetvelinde de “130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kaleminin elektrik tesisatı kuvvetli akım iş kalemleri başlığı altında hesaplandığı,

Teknik şartnamede söz konusu iş kaleminin tarifinin “A) Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Girişimsel Radyoloji Ünitesinin Yenilenmesi İşi

…

A.2.) İnşaat ve Tesisat İşleri Tarifleri

…

ÖZEL İNŞ.02 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı Yapılması

Birimi: ad

Projede belirtilen boyutlarda otomatik fotoselli tek kanatlı kurşun kapı çift taraflı MDF kaplama olacaktır. Giriş şifre cihazı çıkış butonlu emniyet fotoselli olacaktır. Her türlü mekanik ve otomasyon aksamı, kilit, kapı kolu, vb. aksesuarlar içinde olacaktır” şeklinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Ayrıca anılan iş kaleminin analiz formatının ihale dokümanında yer aldığı anlaşılmıştır.

Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 30.12.2013tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması ve ekleri incelendiğinde; “130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kaleminin idarenin yaklaşık maliyetinde olduğu gibi açıklama kapsamında da elektrik tesisatı işleri başlığı altında yer aldığı tespit edilmiştir.

Yapım işlerinde (otomasyon vb.) özelliği olmayan kapı imalatları inşaat işleri kapsamında değerlendirilmekle birlikte, teknik şartnamede yapılan tarife göre otomatik fotoselli kapının özelliği itibari elektrik işlerine ilişkin bir iş kalemi olarak ele alınmasında işin niteliği ile uyumsuzluk bulunmamaktadır.

Bununla birlikte; özel poz olarak belirtilen ve idarenin yaklaşık maliyet hesabında da piyasadan alınan fiyata göre tutarı belirlenen söz konusu iş kalemine ilişkin olarak ihale dokümanında yer alan analiz formatında girdi olarak yüklenici kâr ve genel giderler ve fotoselli tek kanatlı kapı dışında sadece işçilik girdisi bulunduğundan, piyasadan alınan tevsik edici belge ile yapılacak açıklamanın her iki durumda da, yani söz konusu iş kaleminin inşaat veya elektrik tesisatı iş kalemi olarak değerlendirilmesi halinde, işçilik (veya montaj) ve malzemeye ilişkin bilgi içermesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli “130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kalemine ilişkin olarak esas alınan birim fiyatın belgelendirilmesi amacıyla, malzeme (7.375,00 TL) ve montaj (0 TL) bedelinin gösterildiği analiz tablosu ile Baş Grup Yapı Otomasyon Alüminyum San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından “130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” şantiye teslimi ve montaj dahil fiyatının (7.375,00 TL) belirtildiği proforma faturayı sunmuştur.

Söz konusu belge istekli tarafından esas alınan birim fiyatta malzeme ve işçiliğe ilişkin bilgi içermekle birlikte, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.2 maddesine aykırı olarak teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemine (Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı yapılmasına) ilişkin olarak o alanda faaliyet gösterenlerden alınan fiyat teklifinde yer alması gereken satışlar ile ilgili meslek mensubu beyanının yer almadığı, bunun yerine Tebliğin 45.1.13.1 maddesinde belirtilen tedarikçi ve imalatçılardan alınan birim fiyatları gösteren proforma faturalarda yer alması gereken satışlar ile ilgili meslek mensubu beyanının bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu haliyle söz konusu belgenin “130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kalemi içinde belgelendirilmesi gereken otomatik fotoselli kapının tüm unsurları ile birlikte hazırlanarak yerine konmasına ilişkin işçilik giderine ilişkin olarak mevzuata uygun olarak düzenlenmiş bir belge olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu durumda “130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı” iş kalemi ile ilgili olarak işçilik dahil esas alınan birim fiyat mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği tespit edilen aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının kabul edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.14 maddesine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketininaşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile ihale konusu yapım işinin ihale dokümanına uygun olarak yapılamayacağı, proforma fatura veya fiyat teklifleri ile eki tutanaklardaki meslek mensubu beyanlarının uygun olup olmadığının, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olup olmadığının, montaj ve nakliye bedelini içerip içermediğinin, açıklama kapsamında öngörülen iş kalemleri miktarlarının ve analizlerde açıklama istenmeyen girdilere de yer verilip verilmediğinin kontrol edilerek incelenmesi gerektiği” kısmı hakkında Kurul çoğunluğunca, Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiş olup, diğer kısmı hakkında da Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının reddedilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının bir kısmı hakkında “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğinde Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul tarafından yapılan değerlendirmeye aşağıda yapılan açıklamalar çerçevesinde katılmıyoruz.

İtirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelenmektedir. İddialar ile sınırlı olarak inceleme hususu teklif mektubu ile verilen ve bütünü itibariyle ihale dosyasını oluşturan yeterlik kriterlerinden biri veya birkaçına itiraz olması halinde sadece bu itiraz konuları açısından sınırlı ve eşit muamele yönünden diğer istekliler nezdinde de Kanunun belirtilen amir hükmü uyarınca inceleme yapılmakta olup, bu yasal düzenleme kapsamında somut olayda olduğu gibi “ alt yüklenici iş bitirme belgesinin tutar kısmı dışındaki özellikleri yönünden incelenmesi gerektiği ”ilişkin Kurul çoğunluğunca yapılan inceleme kapsamında alt yüklenici iş deneyim belgesinin şekli, içerik özellikleri ve benzer iş tanımına uygunluğu yönünden incelenmesi yasaya aykırı olmadığı gibi işin doğası hem de yasanın özü itibariyle zorunluluktur. 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada çalıştırılmasının temini açısından iddia kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının tamamı üzerinde nitelik ve nicelik yönleriyle bir bütünlük içinde inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan konu Kurulun çoğunluk karar gerekçesi yönünden ele alındığında,

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları bilgi ve belgeler hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığındanve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasının esas yönünden incelemeyen kısmı hakkında da esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile ihale konusu yapım işinin ihale dokümanına uygun olarak yapılamayacağı, proforma fatura veya fiyat teklifleri ile eki tutanaklardaki meslek mensubu beyanlarının uygun olup olmadığının, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olup olmadığının, montaj ve nakliye bedelini içerip içermediğinin, açıklama kapsamında öngörülen iş kalemleri miktarlarının ve analizlerde açıklama istenmeyen girdilere de yer verilip verilmediğinin kontrol edilerek incelenmesi gerektiği” kısmı haricindeki iddiaları hakkında alınan Kurul kararı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının metraj farklılığı haricinde sadece sunulan bilgi ve belgelerin nitelik ve nicelik yönlerinden incelenmesi ile sınırlandırıldığından sınırlandırılmış olan iddialar hakkında esas yönünden inceleme yapılmadan karar verilmiştir.

Bu durumda sınırlandırılmış olan iddialar hakkında esas yönünden yapılan incelemeye göre;

Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 30.12.2013tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması ve ekleri incelendiğinde;

634.000,00 TL anahtar teslimi götürü bedel fiyatı ile ilgili olarak,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3 numaralı maddesinin (a) bendi uyarınca, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvellerinin sunulduğu; bu belgelere göre açıklama istenen ve yaklaşık maliyetin %80,41’ini oluşturan 13 iş kaleminden “ Özel-2 130/220 Otomatik Fotoselli Tek Kanatlı Kurşun Kapı ” iş kaleminin istekli tarafından elektrik tesisatı imalatları, diğer 12 iş kaleminin inşaat imalatları başlığı altında değerlendirildiği,

Diğer taraftan açıklama istenen iş kalemleri ile ilgili olarak;

6 iş kalemi için istekli tarafından öngörülen iş miktarlarının, idarenin yaklaşık maliyetine esas miktarlarından fazla olduğu anlaşılmakla birlikte; 7 iş kaleminde istekli tarafından öngörülen iş miktarlarının, idarenin yaklaşık maliyetine esas miktarlarının %83,54, % 77,78, % 66,78, % 51,68, % 50,28, % 40,53 ve “ K-Özel-1 Laminant kaplamalı kapı kanadı ve MDF mamül kapı kasası yapılması, yerine takılması ” iş kalemi ile ilgili olarak %2,5 olacak şekilde düşük öngörüldüğü,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere imalat miktarları verilmediğinden, imalat miktarlarının istekliler tarafından ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler esas alınarak hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan imalat miktarları ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan imalat miktarlarının birebir aynı olması beklenmese de farklılığın makul bir düzeyde olması gerektiği düşünülerek,

Açıklama istenen 7 iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından belirlenen imalat miktarının, yaklaşık maliyette idarece belirlenen miktara göre makul ölçüler dışında düşük hesaplandığı, bu şekilde isteklinin haksız fiyat avantajı (129.333,215 TL) elde ettiği değerlendirildiğinden bu isteklinin aşırı düşük açıklamasının bu yönden de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiasının bir kısmı hakkında Kurulca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karar gerekçesine kısmen katılmakla birlikte, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada çalıştırılmasının temini açısından başvuru sahibinin iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının tamamı üzerinde nitelik ve nicelik yönleriyle bir bütünlük içinde inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği, diğer yandan başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiasının incelenmeyen kısmının somut olarak ele alınarak esasının incelenmesi gerektiği ve bu yönde başvuru sahibinin iddiasının esas yönünden incelenmeyen kısmına ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, Bildik Elektrik Makina İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 7 iş kalemine ilişkin olarak belirlenen imalat miktarının, yaklaşık maliyette idarece belirlenen miktara göre makul ölçüler dışında düşük hesaplandığı, bu şekilde isteklinin haksız fiyat avantajı (129.333,215 TL) elde ettiği değerlendirildiğinden aşırı düşük açıklamasının bu yönden de uygun olmadığı gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğu kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi