KİK Kararı: 2014/UY.II-68

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/002
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 06.01.2014
Karar No : 2014/UY.II-68
BAŞVURU SAHİBİ:
Köymen İnşaat Enerji San. Tic. A.Ş., VANYOLU CAD. LALE APT. A BLOK KAT:2 NO:9 VAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Van İl Özel İdaresi (Destek Hizmetleri Müdürlüğü), Selimbey Mah. İpekyolu Cad. Migros Yanı No: 100 65200 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/126105 İhale Kayıt Numaralı "Van Muradiye İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğütarafından 04.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Van Muradiye İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Köymen İnşaat Enerji San. Tic. A.Ş.nin 28.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2013tarih ve 33570sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3886 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif etmiş olduğu bedeli kamu ihale mevzuatına uygun şekilde açıklamasının mümkün olmadığı, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin mevzuata aykırı şekilde düzenlenerek tasdik anlaşması bulunmayan SMMM tarafından onaylandığı, sunulan analiz girdilerinde işçilik ücretlerinin 2013 yılı ikinci dönemine ilişkin belirlenen ücretin altında olduğu, metrajlarda yaklaşık maliyete göre farklılıklar bulunduğu, nakliye analizlerinin mevzuata uygun şekilde verilmediği, açıklama istenilen iş kalemleri arasında bulunan özel pozlara ilişkin verilen fiyat teklifleri ve proforma faturalar ekinde sunulması gereken analiz ve alt analizlerin sunulmadığı, söz konusu pozlara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmesi gerektiği, özel pozlara ilişkin malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı şekilde gösterilmediği, söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin, İdari Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde işin adının “ Van Muradiye İlçe Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi ” olarak belirlendiği, anılan Şartnamenin 19’uncu isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel olarak vereceklerinin düzenlendiği ve 46.1’inci maddesinde sınır değer katsayısının (N)=1 olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu ihalede 25 isteklinin teklif verdiği, 22 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif sınır değerin altında teklif veren 3 istekliden 07.10.2013 tarihli yazılar ile sıralı iş kalemleri/ grupları listesi, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri tabloları, analiz formatı ve örnek birim fiyat listesine yer verilmek suretiyle savunma istenildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan M-F-A Doğal. İnş. Taah. Dek. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının açıklamasının uygun bulunarak ihalenin söz konusu firma üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)(Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan M-F-A Doğal. İnş. Taah. Dek. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının açıklaması incelendiğinde, söz konusu istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ait hesap cetveli, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan birim fiyat listesi, ÖFH.04, ÖFH.14, elk. 01, x-ray 03, ÖFH.03, ccvt-05, ÖFH.08, ÖFH.05, saat-02, ccvt-01, ccvt-02, ÖFH.10, ÖFH.12, öz. elk. 6, telefon 02, ÖFH.07, öz. elk. 01, ÖFH.20, ÖFH.09, özel 001, ccvt-09 iş kalemlerine ilişkin analizler ve söz konusu iş kalemleri için düzenlenmiş proforma faturaların sunulduğu görülmüştür. Anılan istekli tarafından açıklama istenilen 49 iş kalemine ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak teklif birim fiyat listesi oluşturulduğu ve “nakliye” iş kalemine ilişkin DSİ yayımladığı birim fiyatın esas alındığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan açıklama uyarınca istekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. Ancak, başvuru konusu ihalede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, ÖFH.04, ÖFH.14, elk. 01, x-ray 03, ÖFH.03, ccvt-05, ÖFH.08, ÖFH.05, saat-02, ccvt-01, ccvt-02, ÖFH.10, ÖFH.12, öz. elk. 6, telefon 02, ÖFH.07, öz. elk. 01, ÖFH.20, ÖFH.09, özel 001, ccvt-09 sayılı iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilemediği, proforma faturada yer alan birim fiyatın analiz olarak sunulduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları “ Tarafınızca onaylanan ekte yer verilen proforma faturalar üzerindeki beyana dayanak teşkil eden ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11. maddesi uyarınca tarafınızca muhafaza edilen maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile mükellefle yaptığınız tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olduğunuzu gösterir belgeler ” şeklinde açıklama içeren yazı ile ilgili SMMM veya YMM’lerden talep edilmiştir. Gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Önaylar Büro Mobilyaları İmalat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura hariç diğer proforma faturalar için maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmediği anlaşılmıştır. Önaylar Büro Mobilyaları İmalat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturanın üzerinde satışlar üzerinden birim fiyat tespiti yapıldığının beyan edildiği ancak maliyet/satış tutarı tespit tutanağının maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda hesaplanması gereken ağırlıklı birim ortalama maliyetin hesaplandığı anlaşılmıştır. Maliyet/satış tutarı tespit tutanağına dayalı olarak hazırlanmamış söz konusu proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen yapım işlerinde, idarece yaklaşık maliyete esas alınan metrajlarla, isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi mümkün olmadığından, isteklilerce işin projesi üzerinden hesaplanan miktarların idare miktarlarından makul ölçüde düşük olduğu durumlarda, anılan miktarların uygun kabul edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu metrajlarda yaklaşık maliyete göre farklılıklar bulunduğuna ilişkin iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından oluşturulan hesap cetvelinde yer alan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyette esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda istekli tarafından iş kalemlerinin miktarlarında yapım şartlarının yerine getirilmesine engel teşkil edecek şekilde belirleme yapılmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, M-F-A Doğal. İnş. Taah. Dek. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda özetle, “ ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif etmiş olduğu bedeli, kamu ihale mevzuatına uygun şekilde açıklamasının mümkün olmadığı, söz konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgelerin mevzuata aykırı şekilde düzenlenerek tasdik anlaşması bulunmayan SMMM tarafından onaylandığı, sunulan analiz girdilerinde işçilik ücretlerinin 2013 yılı ikinci dönemine ilişkin belirlenen ücretin altında olduğu, metrajlarda yaklaşık maliyete göre farklılıklar bulunduğu, nakliye analizlerinin mevzuata uygun şekilde verilmediği, açıklama istenilen iş kalemleri arasında bulunan özel pozlara ilişkin verilen fiyat teklifleri ve proforma faturalar ekinde sunulması gereken analiz ve alt analizlerin sunulmadığı, söz konusu pozlara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmesi gerektiği, özel pozlara ilişkin malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı şekilde gösterilmediği, söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.3 üncü maddesine aykırı olduğu” yönündeki iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan M-F-A Doğal. İnş. Taah. Dek. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle“ itirazen şikâyet başvurusunun reddine,__” karar verilmiştir.

Anılan kararda, “başvuru konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, ÖFH.04, ÖFH.14, elk. 01, x-ray 03, ÖFH.03, ccvt-05, ÖFH.08, ÖFH.05, saat-02, ccvt-01, ccvt-02, ÖFH.10, ÖFH.12, öz. elk. 6, telefon 02, ÖFH.07, öz. elk. 01, ÖFH.20, ÖFH.09, özel 001, ccvt-09 sayılı iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizlerde malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilemediği, proforma faturada yer alan birim fiyatın analiz olarak sunulduğu, Önaylar Büro Mobilyaları İmalat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura hariç diğer proforma faturalar için maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenmediği, maliyet/satış tespit tutanağına dayalı olarak hazırlanmamış proforma faturaların, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından oluşturulan hesap cetvelinde yer alan miktarlar ile idarenin yaklaşık maliyette esas aldığı miktarların karşılaştırılması sonucunda istekli tarafından iş kalemlerinin miktarlarında yapım şartlarının yerine getirilmesini engel teşkil edecek şekilde belirleme yapılmadığı” ifade edilmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemleri için idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlar ile başvuru sahibi tarafından teklif edilen söz konusu iş kalemlerinin miktarları kıyaslandığında, açıklanması istenen 70 adet iş kaleminden 43 adedinin miktarlarının, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesabında esas alınan miktarlardan düşük öngörüldüğü anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak konulan hükümler her iki Kanunun ekleri ile birlikte ayrılmaz bir parçası ve bütününü kapsamaktadır.

Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, ihale dokümanı kapsamında yer alan uygulama projesinin, belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlandığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ise, yaklaşık maliyetin, idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen ihale konusu işin ön görülen bedelini ifade ettiği görülmektedir.

Kamu ihale mevzuatı gereği, bir yapım işine anahtar teslimi götürü bedel teklif verecek olan isteklilerin, tekliflerini ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak, imalat miktarlarını hesaplamak suretiyle oluşturmaları gerekmektedir. Bu durumda, isteklinin basiretli tacir sıfatıyla teklifini oluştururken hesapladığı metrajların, idarenin yaklaşık maliyetini hesaplarken tespit ettiği miktar/metraj değerlerinden uzaklaşmaksızın, uygulama projesinin gerektirdiği koşulları taşıması gerekmekte olup, ancak bu koşulları taşıyan tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edilebileceği aşikardır. İş’in yüklenicisi olmaları halinde ise; üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduklarından kendilerine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun imalat yaparak taahhüdünü yerine getirmek zorundadırlar.

Aksi halde uygulama projesinin, fen ve sanat kurallarının, mimari gereklerin, statik hesapların göz ardı edilerek veya ihlal edilerek salt fiyat odaklı hesap tutturmak maksadıyla, bazı iş kalemlerinin miktarlarında azaltmaya giderek, fiyat avantajı sağlamaya çalışmak, işin yapım tekniği ve gerekliliklerine açıkça aykırılık teşkil edeceği ve bu durumun aynı zamanda ihaledeki eşitliği bozacağı ve tekliflerin ortak bazda değerlendirilmesini de imkansız hale getireceği değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, incelemeye konu ihalede, M-F-A Doğal. İnş. Taah. Dek. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçeleri arasında “ihale üzerinde bırakılan isteklinin ön gördüğü metrajlar, idarenin yaklaşık maliyet hesabında öngördüğü metrajlarla kıyasladığında, aradaki farkların kabul edilebilir düzeyde olmadığı” hususunun da yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, bu husus dışında Kurul çoğunluğu karar gerekçesine katılıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi