KİK Kararı: 2014/UY.II-3722

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/076
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 17.11.2014
Karar No : 2014/UY.II-3722
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Yazıcıoğlu Nakliyat İnşaat A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Erol YAZICI,

Öveçler 1065. Cad. No : 32/8 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bandırma Belediye Başkanlığı,

17 Eylül Mah. Atatürk Cad. No:88 Bandırma/BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/87869 İhale Kayıt Numaralı “Çok Amaçlı Kapalı Pazaryeri ve Düğün Salonu Yapılması” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Bandırma Belediye Başkanlığı tarafından 21.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çok Amaçlı Kapalı Pazaryeri ve Düğün Salonu Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Yazıcıoğlu Nakliyat İnşaat A.Ş. adına vekaleten Av. Erol Yazıcı’nın 18.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.10.2014 tarih ve 33819 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2984 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından açıklanması gereken iş kalemi olarak belirlenen iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında öngördüğü miktarlar ile idarece belirlenen miktarlar arasında makul kabul edilemeyecek ölçüde farklılıklar olduğu, sunulan fiyat tekliflerinde yer verilen beyanların mevzuata uygun olmadığı, proforma faturalar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk olduğu, anılan istekli tarafından sunulan analizlerdeki asgari işçilik tutarlarının güncel asgari işçilik ücretlerini karşılamadığı, sunulan proforma faturalardaki birim fiyatlar ile bahse konu isteklinin açıklama kapsamında teklif ettiği birim fiyatların birbiriyle uyumlu olmadığı, ilgili iş kalemleri için oluşturulan analizlerde malzeme, montaj ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, ayrıca mezkûr iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde de malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği; istekli tarafından ilgili iş kalemlerinin alt analizlerinde analiz girdileri miktarlarının Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2014 yılında yayımlanmış miktarları karşılamadığı; anılan isteklinin beton, asansör, yürüyen merdiven ve çelik malzeme fiyatlarına ilişkin sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı ayrıca bahse konu isteklinin çelik malzeme fiyatına ilişkin belge sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması mahiyetinde sunulan tevsik edici belgelerin eksik ve geçersiz olduğu; söz konusu teklifin yaklaşık maliyetin % 30 aşağısında olması sebebiyle aşırı düşük sorgulamasına uygun açıklama vermesinin mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklife ilişkin analizlerin; ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tarifelerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin “İdare tarafından açıklanması gereken iş kalemi olarak belirlenen iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin %80’lik kısmını oluşturmadığı,” yönündeki iddiası idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde;

“Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında idareye şikâyet süresinin; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu,

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında ise idareye yapılan şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında da idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı ifade edilmiştir.

Dolayısıyla başvuru sahibinin, idareye şikâyet başvurusunda konu edilmeyen iddiasının incelenmeksizin şekil yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen şikâyete konu ihalede geçerli teklifler üzerinden yapılan tespit sonucunda aşırı düşük teklif sınır değeri 15.994.668,12 TL olarak belirlenmiş ve teklif tutarı idarece belirlenen sınır değerin altında olan istekliden teklifine ilişkin belgeye dayalı aşırı düşük teklif açıklaması sunması talep edilmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep ettiği yazısı ekinde, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede idarece toplam 33 iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemi olarak belirlendiği, bu iş kalemlerinden 24 kalemin inşaat imalatları, geriye kalan 9 adedinin ise tesisat imalatları içerisinde yer aldığı,

İnşaat imalatları içinde yer alan 24 iş kaleminden 21 kalemin kamu kurum ve kuruluşlarınca birim fiyatları yayımlanan imalatlara ilişkin olduğu, 2 imalatın özel imalat olarak, 1 imalatın ise paçal fiyat olarak tanımlandığı görülmektedir. Aynı şekilde, tesisat iş kalemleri içinde de özel poz numarası verilen iş kalemlerinin olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45.1.4’üncü maddesinin son fıkrasında;

“Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece, paçal imalat ve özel imalat olarak tanımlanan iş kalemlerine ilişkin analiz girdi ve miktarlarının da gösterildiği analiz formatlarının oluşturulmadığı görülmektedir.

Yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak; idarece teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere, açıklama istenilen iş kalemlerinin/gruplarının yapım şartlarına uygun analizleri de verilerek, açıklama istenilecek/istenilmeyecek iş kalemleri/grupları esas alınmak suretiyle açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdi cins ve miktarlarının belirlenmesi ve oluşturulacak bu listelere ve analizlere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği yönünde Kurul kararları istikrar kazanmıştır.

Dolayısıyla, yukarıya aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak; idarece teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliye, açıklama istenilen iş kalemlerinin/gruplarının yapım şartlarına uygun analizleri de verilerek, açıklama istenilecek/istenilmeyecek iş kalemleri esas alınmak suretiyle açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi ve oluşturulacak bu listelere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliye, açıklama istenilen iş kalemlerinin/gruplarının yapım şartlarına uygun analizleri de verilerek, açıklama istenilecek/istenilmeyecek iş kalemleri esas alınmak suretiyle açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi, oluşturulacak bu listelere ve analizlere göre aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında öngördüğü miktarlar ile idarece belirlenen miktarlar arasında makul kabul edilemeyecek ölçüde farklılıklar olduğu; sunulan fiyat tekliflerinde yer verilen beyanların mevzuata uygun olmadığı; proforma faturalar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağı arasında uyumsuzluk olduğu; anılan istekli tarafından sunulan analizlerdeki asgari işçilik tutarlarının güncel asgari işçilik ücretlerini karşılamadığı; sunulan proforma faturalardaki birim fiyatlar ile bahse konu isteklinin açıklama kapsamında teklif ettiği birim fiyatların birbiriyle uyumlu olmadığı, ilgili iş kalemleri için oluşturulan analizlerde malzeme, montaj ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, ayrıca mezkur iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde de malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği; istekli tarafından ilgili iş kalemlerinin alt analizlerinde analiz girdileri miktarlarının Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2014 yılında yayımlanmış miktarları karşılamadığı; anılan isteklinin beton, asansör, yürüyen merdiven ve çelik malzeme fiyatlarına ilişkin sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı ayrıca bahse konu isteklinin çelik malzeme fiyatına ilişkin belge sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması mahiyetinde sunulan tevsik edici belgelerin eksik ve geçersiz olduğu; söz konusu teklifin yaklaşık maliyetin % 30 aşağısında olması sebebiyle aşırı düşük sorgulamasına uygun açıklama vermesinin mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklife ilişkin analizlerin; ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tarifelerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olmadığı” şeklinde belirttiği ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen paçal ve özel ayrıntılı analizler istekliye verilmediğinden emsal kararlar gereği idarece girdi cinsi ve miktarları belirtilmiş ayrıntılı analizlerin istekliye verilerek düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin tamamı için hesap cetveli sunduğu görülmüş olmakla birlikte, bahse konu isteklinin maliyet hesaplarında ve dolayısıyla teklifinde, içerisinde nakliye girdisi barındırması gereken imalat kalemlerinin birim fiyatlarının hesaplanması aşamasında nakliye için herhangi bir gider öngörmediği gibi hesap cetvelinde nakliye için bir kalem dahil etmediği görülmüştür.

Özellikle inşaat demiri, tuğla, çimento, kum, çakıl gibi malzemeler için öngörülecek nakliye bedellerinin, bu malzemelerin kullanılacağı imalat kalemlerine ilişkin birim fiyatların oluşturulmasında önemli bir payının bulunduğu dikkate alındığında, nakliye gideri öngörülmeksizin yapılan açıklamaların idarece uygun ve yeterli kabul edilmesi yönünde tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmekle birlikte,

İdarenin yaklaşık maliyeti bu açıdan incelendiğinde, yaklaşık maliyet çalışmasında, imalat bünyesine giren veya kazıdan çıkan malzemelerin nakline ilişkin bir gider öngörülmediği, bu şekilde belirlenen yaklaşık maliyetin sağlıklı ve gerçekçi olmadığı değerlendirildiğinden sağlıklı bir yaklaşık maliyet hesabına dayanılmadan gerçekleştirilen ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında, “İhalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi