KİK Kararı: 2014/UY.II-3675

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/075
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 12.11.2014
Karar No : 2014/UY.II-3675
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Memet Yıldırım,

Fındıklı Mah. Başıbüyük Cad. Çınar Apt. No:133/1 Maltepe/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi İhale Dairesi Başkanlığı,

İller Bankası A.Ş. Ek Tesisleri Çamlıca Mah. Anadolu Bulvarı (Macunköy Lojmanları) A-1 Blok 06200 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/55338İhale Kayıt Numaralı “Sadıkhacı (Konya) Kanalizasyon İkmal İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi İhale Dairesi Başkanlığı tarafından 13.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sadıkhacı (Konya) Kanalizasyon İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Memet Yıldırım’ın 26.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2014 tarih ve 34963 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3066 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının tek bir nedenden dolayı yetersiz bulunarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu gerekçenin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

13.06.2014 tarihinde yapılan ihaleye 41 isteklinin katıldığı, geçerli teklif olarak değerlendirilen 38 teklif üzerinden hesaplanan sınır değerin (1.063.072,59 TL) altında kalan 16 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden 14’ünün aşırı düşük teklif açıklaması yapmadığı ve bu gerekçeyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Duran İşbilir ile başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, sunulan açıklamaların idarece yetersiz bulunduğu ve anılan isteklilerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Sel-Tan İnşaat Ticaret ve San. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Erçal İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde ise, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen yapım yönteminin ekonomik olması, teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamaları yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetvelinde 8 adet iş kaleminin yer aldığı, ihale dokümanı kapsamında ilgili birim fiyat tariflerine yer verildiği,

İhale komisyonu tarafından 21.07.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenildiği, söz konusu yazılarda “…aşırı düşük teklif sınır değeri altında kalan teklifinizin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 60. maddesi hükümlerine göre İhale Komisyonunca alınan karar gereğince;

1-İdarenin hazırlamış olduğu sıralı yaklaşık maliyet listesine göre yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 olan (Kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi de dahil olmak üzere); SADIKHACI.KAN.06, SADIKHACI.KAN.03, SADIKHACI.KAN.05, SADIKHACI.KAN.01 poz numaralı 4 adet iş kaleminin, yazımız ekinde gönderilen analiz örnekleri esas alınarak ve tüm girdileri kapsayacak şekilde belirtilen iş kalemlerinin Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki fiyatları ile uyumlu fiyat analizlerinin verilmesi,

2-Kümülaatif toplamları yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan ve yukarıda belirtilen 4 adet iş kalemine ait olan ve idarenin hazırlamış olduğu sıralı analiz girdileri tablosunda tutarı analiz girdileri toplamının % 3’ünden büyük olan ve analiz cetvellerinde belirtilen analiz girdileri için açıklama verilmesi,

3-İsteklinin teklifini ekonomik hale getiren yapım yöntemi, seçilen teknik çözümler ve teknolojik imkanlar ile bunların yapım işinde sağladığı maliyet avantajları hakkında belgelere dayalı yazılı açıklama verilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesini teşkil eden ilgili tüm madde hükümleri ile ekte gönderilen açıklama istenecek ve açıklama istenmeyecek analiz formatları dikkate alınmak suretiyle yukarıda belirtilen hususlarda her türlü bilgi ve belgeleri haiz açıklamanızı yazılı olarak verilmesi…” ifadelerine yer verildiği ve yazı ekinde açıklama istenilen 4 iş kalemine ait 4 analiz formatı ile kazı klas tutanağına yer verildiği,

İdare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan ve birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin birçok alt iş kaleminden oluşturulmak suretiyle paçal analiz olarak hazırlandığı,

İdarece sıralı iş kalemleri listesinin oluşturulmasında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerine ait tutarların, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenmesinde ise analizlerde yer alan alt iş kalemlerine ait tutarların esas alındığı,

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazıları ile isteklilerden SADIKHACI.KAN.06 poz numaralı “Kanalizasyon Parsel Bacası Yapılması (Kazıdan Çıkan Malzeme İle Dolgulu)”, SADIKHACI.KAN.03 poz numaralı “Çıkış Çapı Ø200 mm Olan Entegre Contalı Buhar Kürlü Prefabrik Muayene Bacası İmalatının Yapılması. (Kazıdan Çıkan Malzeme İle Dolgulu)”, SADIKHACI.KAN.05 poz numaralı “Ø150 mm Anma Çaplı HDPE Esaslı Koruge Boru ile Parsel Bağlantısı Yapılması (Gömlekleme Üzeri Kazıdan Çıkan Malzeme ile Dolgulu)” ve SADIKHACI.KAN.01 poz numaralı “Ø200 mm. Anma Çaplı HDPE Esaslı Koruge Boru ile Kanalizasyon Şebeke İnşaatı Yapılması (Gömlekleme Üzeri Kazıdan Çıkan Malzeme ile Dolgulu)” iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği, yazının ekinde yer alan analiz formatında açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin (alt iş kalemlerinin) belirtildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesi kapsamında yapılacak uygulamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde bir takım açıklamalar getirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi, 45.1.2.1’inci maddesinde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenerek sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi ve 45.1.2.2’nci maddesinde açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi öngörülmüştür. Bu kapsamda anılan maddede yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği düzenlenmiş, bununla birlikte açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşmamasını temin eden düzenleme de yapılmıştır.

Bu çerçevede açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesindeki ilk adımın anılan Tebliğin 38.1’inci maddesi uyarınca oluşturulan iş kalemlerine/gruplarına ait “ayrıntılı analizler” olduğu, bunun ardından yapılacak işlemlerin de Tebliğde analizlerin “ayrıntılı analiz” olarak hazırlandığından hareketle kurgulandığı dikkate alındığında, açıklama istenilecek iş kalemlerine/gruplarına ilişkin yapılan ayrıntısız analizler üzerinden açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesinin Tebliğ’de öngörülen kurguya uygun düşmeyeceği anlaşılmaktadır. Açıklama istenilen iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizlerin ayrıntılı değil de ayrıntısız düzenlendiği durumda, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin nitelik ve nicelik olarak önemli ölçüde farklı olacağı açıktır.

İncelenen ihalede açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin birçok alt iş kaleminden oluşturulmak suretiyle paçal analiz olarak hazırlandığı, bu durumda söz konusu analizlerin anılan Tebliğ’de açıkça belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı anlaşıldığından, idarece “sıralı analiz girdileri tablosu”nun ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin anılan Tebliğ’e aykırı belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla incelenen ihalede açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin “ayrıntılı analiz” olarak hazırlanmadığı anlaşıldığından idare tarafından anılan iş kalemlerine ait mevcut analizlerin anılan Tebliğ’e uygun olacak şekilde ayrıntılı analize veya aktarmasız analize dönüştürülerek söz konusu Tebliğ’in 38’inci ve 45’inci maddesi doğrultusunda “sıralı analiz girdileri tablosu” ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin yeniden belirlenerek aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve isteklilerce sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilen iş kalemlerine ait mevcut analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olacak şekilde ayrıntılı analize veya aktarmasız analize dönüştürülerek anılan Tebliğ’in 38’inci ve 45’inci maddesi doğrultusunda “sıralı analiz girdileri tablosu” ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin yeniden belirlenerek yeniden açıklama istenilmesi ve isteklilerce sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi