KİK Kararı: 2014/UY.II-3522

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/073
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 31.10.2014
Karar No : 2014/UY.II-3522
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Efendi Uzun,

Yeni Mahalle Hayat Cad. No:19/B Kocasinan/KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocasinan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Gevhernesibe Mahallesi Tekin Sokak 10 38010 Kocasinan/KAYSERİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/92941İhale Kayıt Numaralı “Ziya Gökalp ve Mimarsinan Mahallelerine Mahalle Evi İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Kocasinan Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 25.08.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ziya Gökalp ve Mimarsinan Mahallelerine Mahalle Evi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Efendi Uzun’un 19.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.09.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.09.2014 tarih ve 32664 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2877 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalenin Kocasinan Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2 Adet Mahalle Evi” yapımı işi olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Baykar İnşaat Mimarlık Muh. Gıda ve İth. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında kalması sebebiyle anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve isteklinin açıklamasının mevzuata uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

İncelenen ihalede idare tarafından tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan Baykar İnşaat Mimarlık Muh. Gıda ve İth. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden 27 kalem inşaat 2 kalem tesisat için açıklama istenilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde “İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.”

açıklaması bulunmaktadır.

Anılan istekli tarafından sunulan belgeler incelendiğinde açıklama yapılması gereken 29 kalem işin 23 tanesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2014 yılı için ilan ettiği birim fiyatların karsız tutarına kendi kar tutarları eklenerek teklif sunulduğu, 6 iş kalemi için analiz düzenlendiği görülmüştür.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2014 yılı için ilan ettiği birim fiyatlarla yapılan açıklamaların şekil şartlarına uygun olduğu, 1 kalem imalat için analiz düzenlendiği ve fiyat teklifi alındığı, alınan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki şekil şartlarını taşıdığı, 5 kalem imalat için analiz düzenlendiği, analiz girdilerinin açıklamasında kamu idareleri tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı, analizlerin ihale dokümanındaki tanımlara uygun olduğu ve işçilik hesaplarının yürürlükteki mevzuatla uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan bahsi geçen isteklinin öngördüğü metrajlar bakımından yapılan değerlendirmede idarece açıklama istenilen;

1. “23.243/2” iş kalemi için isteklinin metrajı 170,000 m2 öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 391,880 m2 olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 56,62 oranında düşürdüğü,

2. “27.531/A” iş kalemi için isteklinin metrajı 2400,000 m2 öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 3936,000 m2olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 39,02 oranında düşürdüğü,

3. “Y.18.461/006” iş kalemi için isteklinin metrajı 760,000 m2 öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 1031,720 m2 olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 26,34 oranında düşürdüğü,

4. “Y.21.001/02” iş kalemi için isteklinin metrajı 2500,000 m2öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 4040,590 m2olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 38,13 oranında düşürdüğü,

5. “Y.23.014” iş kalemi için isteklinin metrajı 44,000 ton öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 49,592 ton olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 11,28 oranında düşürdüğü,

6. “Y.23.015” iş kalemi için isteklinin metrajı 46,000 ton öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 66,882 ton olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 31,22 oranında düşürdüğü,

7. “Y.23.241” iş kalemi için isteklinin metrajı 4900,000 kg öngördüğü ancak anılan iş kaleminin yaklaşık maliyet içindeki metrajının 9271,638 kg olduğu görülmüş olup, isteklinin bu iş kaleminde metrajı % 47,15 oranında düşürdüğü görülmüştür.

Bu çerçevede anılan isteklinin yukarıda anılan iş kalemlerinde % 10 oranından fazla metraj düşürerek lehine bir maliyet avantajı yaratacağı sonucuna varıldığından, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanan kararları uyarınca, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Baykar İnşaat Mimarlık Muh. Gıda ve İth. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan Baykar İnşaat Mimarlık Muh. Gıda ve İth. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği gerekçesiyle “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, idarenin metrajları ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan metrajlar karşılaştırıldığında iş kalemlerinin bir kısmında %10’u aşan farklılıkların olduğu ifade edilmektedir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde isteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı, gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

Bu çerçevede yapılan değerlendirmede, incelenen ihalede, isteklinin açıklama istenilen 29 iş kalemine ilişkin metraj farklılığının ve metraj fazlalığının teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda, isteklinin bu iş kalemleri bazında miktar farklılığının/fazlalığının teklifin bütünlüğü yönünden avantaj sağlamadığı, aksine, isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farklar ile isteklinin teklif birim fiyatları çarpıldığında, toplamda isteklinin teklif fiyatlarına göre 54.582,01 TL tutarında bir fazlalığın ortaya çıktığı, bu tutar fazlalığının isteklinin teklifinin leyhine değil aksine aleyhine olumsuz etki yaptığı, ayrıca bu durumun isteklilerin teklif sıralamasını değiştirmediği gibi ihale üzerinde bırakılan Baykar İnşaat Mimarlık Muh. Gıda ve İth. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklif bedelinin hesaplanan tutar fazlalığı ile birlikte 978.582,01 TL olması halinde, teklifin idarece belirlenen sınır değerin üzerinde olacağı ve teklife ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek olmayacağı anlaşılmıştır. Bu nedenle, açıklama istenen iş kalemlerinin tümü açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifindeki bazı metrajların düşüklüğü yönünden açıklamasının kabul edilmemesinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki Kurul kararına katılmıyoruz.

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi