KİK Kararı: 2014/UY.II-3317

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/064
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 01.10.2014
Karar No : 2014/UY.II-3317
BAŞVURU SAHİBİ:
Gündoğdu İnş.Mob.Yem.Turz.Tic.Paz.İth.İhr.Tic.Ltd.Şti. -Hasan Ulaş Devrim - Metin Boğa

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Çukurova Üniversitesi

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/46135 İhale Kayıt Numaralı "Çü Kuzey Çarşı Kompleksi Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

Çukurova Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 26.05.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ç.Ü. Kuzey Çarşı Kompleksi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gündoğdu İnş. Mob. Yem. Turz. Tic. Paz. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. & Hasan Ulaş Devrim & Metin Boğa Ortak Girişiminin 18.08.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 02.09.2014 tarih ve 28422 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.09.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2600 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı; zira inşaat imalatı pozlarına ait açıklamalarda analiz girdilerinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2014 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, idare tarafından ise Bakanlığın 2014 yılı kârsız birim fiyatlarıyla mukayese yapıldığı, ayrıca 17.143/MK, ÖZEL 7, ÖZEL 6, 27.586/MK ve 27.531/MK pozlarında belirgin seviyede metraj farklılıkları bulunduğu gerekçesine karşılık da Kurulun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda %10’a kadar olan metraj farklılıklarının kabul edilebilir olarak değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Çukurova Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 26.05.2014 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınmak suretiyle yapılan “Ç.Ü. Kuzey Çarşı Kompleksi Yapım İşi”ne ilişkin olarak idarece gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde;

İdarece belirlenen sınır değerin altında teklif veren İsos İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Baytek Isıtma Soğutma İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Birsen, Doğanlar İnşaat Elektrik Taahhüt Petrol Turizm Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Yekber İnşaat Taahhüt Nakliyat İş Makinaları İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Ferhat Yüksekkaya ve Gündoğdu İnşaat Mobilya Yemekçilik Tur. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. & Hasan Ulaş Devrim & Metin Boğa Ortak Girişimi’nden 20.06.2014 tarihli yazılar ile aşırı düşük tekliflerine ait bilgi ve belgelerin kamu ihale mevzuatına uygun olarak sunulmasının istendiği, yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin de belirtildiği,

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan İsos İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Baytek Isıtma Soğutma İnşaat Taahhüt Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Birsen, Doğanlar İnşaat Elektrik Taahhüt Petrol Turizm Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Yekber İnşaat Taahhüt Nakliyat İş Makinaları İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Ferhat Yüksekkaya’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Gündoğdu İnşaat Mobilya Yemekçilik Tur. Tic. Paz. İth. İhr. Ltd. Şti. & Hasan Ulaş Devrim & Metin Boğa Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

04.08.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Dal Ev Dekorasyon İnşaat Yapı Taahhüt İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Ersat Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddet0meden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde de benzer hükümler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir

…

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır

…

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Sıralı iş kalemleri listesine göre toplam 28 iş kaleminin açıklanmasının gerektiği, isteklilere gönderilen 20.06.2014 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazıları ekinde açıklama istenilecek iş kalemlerine ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür. Açıklanması istenen 9 adet pozun herhangi bir kamu kurum veya kuruluşunca oluşturulan poz niteliğinde olmadığı, özel poz niteliğinde olduğu, buna göre detaylı analizlerin ve analiz girdileri listesinin idarece oluşturulmadığı, yaklaşık maliyetin de iş kalemi/grubu belirtmek suretiyle piyasada faaliyet gösteren firmalara sorularak fiyat araştırması yapmak suretiyle belirlendiği görülmüştür.

Buna göre, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin, girdileri belirli olmayan analizlere göre açıklama yapabilmesinin mümkün olmadığı, yapılan açıklamalarda yer alan analizlerin değerlendirmesinin yapılabilmesi için bir örnek analiz veya kriter bulunmadığı, iş kalemlerinin detaylı analizinin idarece belirlenmediği için, yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarının da belirsiz nitelikte olacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale konusu işte bulunan iş kalemlerinden, nitelik ve nicelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile birebir uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının idarece hazırlanması; ayrıca, özel poz no’lu iş kalemleri kapsamında yer alan girdilerin de göz önünde bulundurularak açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre idare tarafından oluşturulması, sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin yeniden oluşturulması gerekmektedir.

Dolayısıyla, idare tarafından özel poz numaralı iş kalemleri ile sınırlı kalmak kaydıyla, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdilerinin ve miktarlarının neler olduğunun gösterildiği analiz formatlarının idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında isteklilere verilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp daha önce sorgulamaya cevap vermeyenler dahil olmak üzere teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi