KİK Kararı: 2014/UY.II-2865

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2014/056
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 20.08.2014
Karar No : 2014/UY.II-2865 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Has-Pa Teks.Gıda Tar.İnş.Elekt.San.Ve Tic.Ltd.Şti-Ajkar Yapı İnş.Tem.Gıda San.Tic.Ltd.Şti.İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası Anonim Şirketi İhale Dairesi Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/48169 İhale Kayıt Numaralı "Burdur, Isparta, Aydın, Manisa, Denizli, Uşak, Muğla, Konya, Aksaray, Karaman İllerine Bağlı Muhtelif Belediyelerde Park Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Untitled

İller Bankası Anonim Şirketi İhale Dairesi Başkanlığı tarafından 06.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Burdur, Isparta, Aydın, Manisa, Denizli, Uşak, Muğla, Konya, Aksaray, Karaman İllerine Bağlı Muhtelif Belediyelerde Park Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Has-Pa Teks. Gıd. Tar. İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. -Ajkar Yapı İnş. Tem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 09.07.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.07.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.07.2014 tarih ve 24131 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2290 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Untitled

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak yapılan matematiksel hatanın ihale konusu iş ve işlemleri etkilemediği, sadece 12 kuruşluk bir fark bulunduğu, sadece ihale mevzuatı çerçevesinde değerlendirme yapılmasının yerinde olmadığı, 12.03.2014 tarihli ve 2014/UH.I-1367 sayılı Kurul kararıyla bir isteklinin maliyet cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nin 22.05.2014 tarihli kararıyla yapılan aritmetik hatanın ihale konusu işin yapılmasını engelleyecek nitelikte olmaması nedeniyle anılan Kurul kararın yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, sonuç olarak tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, banka referans mektubunun mevzuata uygun olmadığı, ticaret sicil gazetesinin ise son durumu göstermediği ve ihaleye girmesi ve teklif vermesi için yetki devredilen kişiye ilişkin vekalet işleminin dayanağının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

06.06.2014 tarihinde yapılan ihaleye 15 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi Has-Pa Teks. Gıd. Tar. İnş. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti. -Ajkar Yapı İnş. Tem. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinde hata bulunduğu gerekçesiyle, Roha Mühendislik İnşaat Medikal Madencilik İthalat ve İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim tutarının istenilen kriteri sağlamadığı gerekçesiyle, Uygar Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Azek Madencilik Yapı İnşaat Turizm Medikal İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik amacıyla aynı kişiye ait mezuniyet belgesini sunduklarının tespit edilmesi üzerine anılan isteklilerinin tekliflerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47’nci maddesinin 10’uncu fıkrası gereğince değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Cemer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Simmak İnşaat Makina Madencilik Hayvancılık İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mehmet Piran Kaya İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “Burdur, Isparta, Aydın, Manisa, Denizli, Uşak, Muğla, Konya, Aksaray, Karaman İllerine Bağlı Muhtelif Belediyelerde Park Yapım İşi” olarak belirlendiği, 19’uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerinin belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinin 57 adet iş kaleminden oluştuğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür:

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

…

…

…

…

…

44

17.175/MK

BORDÜR

m

12.804

9,28

118.821,00

…

…

…

…

…

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

5.973.605,00

Birim fiyat teklif cetvelinin 44’üncü sırasında yer alan iş kaleminin miktarının 12.804 m olarak belirlendiği, başvuru sahibi tarafından bu iş kalemi için 9,28 TL bedel teklif edildiği, bu kalem için toplam tutarın 118.821,00 TL olarak belirtildiği, hâlbuki birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucunda 118.821,12 TL tutarında bedele ulaşıldığı görülmüştür. Ayrıca, başvuru sahibi tarafından toplam tutarın 5.973.605,00TL olarak belirtildiği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde yer alan tüm iş kalemleri için idare tarafından belirlenen miktarlar ile başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpılması ve bulunan tutarların toplanması sonucunda 5.973.595,12 TL’ye ulaşıldığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinin 44’üncü iş kaleminin miktarı ile birim fiyatının çarpımında ve iş kalemlerinin tutarlarının toplamında aritmetik hata yaptığı anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ maddesinde aritmetik hatanın birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlardaki hata olarak belirtilmiş, anılan Kanun maddesinde ise birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmış olup, aritmetik hatanın çok küçük bir farka yol açması durumu veya yapılan düzeltme sonucu bulunan tutarın teklif edilen tutardan küçük olması durumu önem arz etmemektedir.

Bu itibarla, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen başvuru sahibinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, itirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen Kurul kararının, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan aritmetik hataya ilişkin değil aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan icmal tablosunda yer alan aritmetik hataya ilişkin olduğu, dolayısıyla şikâyete konu hususla ilgili olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yukarıda, başvuru sahibinin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

İtirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen 2’nci iddia konusu hususların, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

Kanunun lafzından çıkan sonuç, itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için asgari şartın, başvuru sahibinin ihale sürecinde idarece gerçekleştirilen işlem ve/veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına uğrama ihtimalinin bulunduğunu ortaya koyması gerektiği olup, başvuru ehliyeti olarak nitelenen bu hususa ikincil mevzuatta ayrıntılı olarak yer verilmiştir.

Bu bağlamda, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçersizliğine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunda bulunmasında korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı, diğer bir deyişle, ihale sürecinin tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin aşamasında başvuru ehliyetinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince bu hususa ilişkin iddiaların ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Untitled

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, banka referans mektubunun mevzuata uygun olmadığı, ticaret sicil gazetesinin ise son durumu göstermediği ve ihaleye girmesi ve teklif vermesi için yetki devredilen kişiye ilişkin vekalet işleminin dayanağının mevzuata uygun olmadığı” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçersizliğine ilişkin itirazen şikâyet başvurusunda bulunmasında korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı, diğer bir deyişle, ihale sürecinin tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin aşamasında başvuru ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiğinden anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiasının incelenmesinin önünde hukuki engel bulunmamaktadır.

Ayrıca, başvuru sahibinin iddiasının, “ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin, banka referans mektubunun mevzuata uygun olmadığı, ticaret sicil gazetesinin ise son durumu göstermediği ve ihaleye girmesi ve teklif vermesi için yetki devredilen kişiye ilişkin vekâlet işleminin dayanağının mevzuata uygun olmadığı” gibi ihaleye katılma yeterliğine ilişkin ve itirazen şikayet başvurusunda bulunanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin tesis edilen işlemle aynı aşamada istenecek belgelere ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, iddia çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda tekliflerin sıralaması değişebileceğinden veya ihalede geçerli teklif kalmadığından ihale iptal edilebileceğinden, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından bağımsız olarak iddiası hakkında, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karara katılmakla birlikte, incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi